Họ thu hút hàng chục triệu người theo dõi bằng cách đi khắp đất nước để khám phá những giá trị văn hóa truyền thống từng bị lãng quên, từ thủ công mỹ nghệ, nghi lễ dân gian đến các loại hình biểu diễn cổ truyền.
Những nội dung tưởng chừng chỉ còn trong sách vở hoặc bảo tàng lại đang trở thành “hiện tượng mạng”. Theo trang Sixth Tone, các video kể chuyện về di sản văn hóa bằng phong cách mới mẻ đang nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc, giúp nhiều influencer trẻ xây dựng lượng người hâm mộ khổng lồ.
Từ di sản cổ truyền đến video triệu lượt xem
Thạch Hải Phong (Shi Haifeng) - được biết đến trên mạng với biệt danh “Nam Hương bất ái cật” - là một trong những gương mặt tiêu biểu của xu hướng này. Trong một video nổi tiếng, anh đến tỉnh Hồ Bắc để học cách chế tác đĩa sơn mài, một loại hình thủ công truyền thống sử dụng nhựa cây sơn phủ nhiều lớp lên gỗ rồi đánh bóng để tạo bề mặt bền và sáng.
Cùng một nghệ nhân địa phương, Thạch Hải Phong dành nhiều ngày trong vùng núi để thu nhựa cây sơn, sau đó tự tay chế tác chiếc đĩa với hình chín con rồng vàng trên nền đen. Video này nhanh chóng trở thành một trong những nội dung được xem nhiều nhất của anh, thu hút hàng chục triệu lượt xem trên các nền tảng như Douyin, Bilibili và Xiaohongshu.
Một influencer khác cũng gây chú ý là Lưu Á Thanh (Liu Yaqing), sử dụng tên “Giang Tầm Thiên” trên mạng. Nội dung của cô thường xoay quanh những hiện vật văn hóa độc đáo, chẳng hạn “đèn lồng lăn” - loại đèn lồng hình cầu có thể tự đứng vững khi bị đẩy - hoặc trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số. Theo truyền thông Trung Quốc, một video của cô từng vượt mốc 300 triệu lượt xem.
Thạch Hải Phong và Lưu Á Thanh được xem là những đại diện nổi bật của thế hệ influencer mới khai thác lịch sử và di sản văn hóa để phát triển nội dung. Thể loại từng khá kén người xem này đã bùng nổ mạnh mẽ trong hai năm gần đây. Cả hai đều sở hữu gần 50 triệu người theo dõi và còn nhận được sự chú ý từ truyền thông chính thống. Thạch Hải Phong từng được mời tham dự lễ diễu hành kỷ niệm 80 năm chiến thắng trong Chiến tranh Thế giới thứ hai của Trung Quốc và góp mặt trong chương trình Gala Tết trực tuyến của Đài Truyền hình Trung ương.
 |
Làn gió mới trong cách kể chuyện văn hóa
Nhiều nhà sáng tạo nội dung thừa nhận họ chịu ảnh hưởng từ Lý Tử Thất (Li Ziqi) - nữ influencer Trung Quốc nổi tiếng quốc tế với những video tái hiện cuộc sống nông thôn thanh bình. Về sau, Lý Tử Thất cũng chuyển hướng sang các nội dung liên quan đến di sản văn hóa.
Trung Quốc hiện có hơn 40 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận, từ múa rối bóng đến kỹ thuật chế biến trà, cùng vô số tập quán địa phương. Tuy nhiên, điều khiến các nhà sáng tạo trẻ như Thạch Hải Phong và Lưu Á Thanh nổi bật là hình ảnh trẻ trung, năng động của họ. Ở độ tuổi cuối 20 đến đầu 30, họ phá vỡ định kiến rằng chỉ những nghệ nhân lớn tuổi mới là người gìn giữ tri thức văn hóa.
Hai influencer này cũng tìm cách biến di sản thành trải nghiệm sống động thay vì những hiện vật khô khan.
Khi di sản gắn với niềm tự hào dân tộc
Nhiều video của Thạch Hải Phong và Lưu Á Thanh mang tính trình diễn cao, thậm chí có yếu tố mạo hiểm. Chẳng hạn, một video cho thấy Thạch Hải Phong thực hiện điệu múa dân gian với than hồng cháy rực. Chính những cảnh tượng giàu tính thị giác này giúp họ tạo sự khác biệt so với những nhà sáng tạo nội dung thiên về chế tác thủ công như Lý Tử Thất.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hơn là sắc thái yêu nước trong các video. Trái với phong cách ít lời bình của Lý Tử Thất, các video của Thạch Hải Phong và Lưu Á Thanh thường được dẫn dắt bằng lời thuyết minh dài, kể lại lịch sử của một loại hình văn hóa, nhắc đến nguy cơ mai một và kết thúc bằng thông điệp lạc quan về sự hồi sinh của truyền thống.
Trong video về đĩa sơn mài, Thạch Hải Phong nhấn mạnh rằng nghệ thuật sơn mài có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng do không được gìn giữ tốt nên ngày nay lại thường được xem là biểu tượng văn hóa của Nhật Bản. Anh cho rằng truyền thống này không hề biến mất mà chỉ “ngủ quên” trong suốt hơn một thế kỷ.
Cách kể chuyện này nhanh chóng tạo sự đồng cảm với khán giả. Nhiều người xem cho biết họ cảm thấy xúc động và tự hào sau khi xem video, đồng thời bày tỏ mong muốn những nội dung như vậy được lan tỏa rộng hơn để nhiều người cùng bảo vệ các giá trị truyền thống.
Cuối cùng, điều thu hút người xem có thể không chỉ là bản thân truyền thống, mà còn là cảm giác được kết nối với quá khứ thông qua những màn trình diễn ấn tượng, những câu chuyện giàu cảm xúc và ngày càng rõ nét qua lăng kính tự hào dân tộc.
