Không chỉ là tái chế: Nghệ sĩ Takahashi Kazuma kể câu chuyện mới từ những chiếc vỏ hộp

Đó là những tác phẩm đang được giới thiệu tại triển lãm "Package Craft – Nghệ thuật Tạo hình Vỏ hộp", diễn ra từ ngày 10/7 đến 20/9 tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam (27 Quang Trung, Hà Nội).

Triển lãm không chỉ giới thiệu một loại hình nghệ thuật còn khá mới với công chúng Việt Nam, mà còn mở ra một góc nhìn khác về thiết kế bao bì, tái chế sáng tạo và khả năng biến những vật dụng quen thuộc thành các sản phẩm mang giá trị nghệ thuật.

Mỗi chiếc hộp đều chứa tâm huyết của người thiết kế

Sinh năm 1973 tại tỉnh Niigata (Nhật Bản), Takahashi Kazuma vốn được biết đến là người sáng lập khái niệm "Package Craft" - nghệ thuật tạo hình trực tiếp từ vỏ hộp sản phẩm.

Khác với nghệ thuật tái chế thông thường, các tác phẩm của ông không cắt ghép nhiều vật liệu khác nhau mà tận dụng tối đa chính hình in, màu sắc, các đường gấp và cấu trúc vốn có của bao bì.

Theo nghệ sĩ, ý tưởng này xuất phát từ những năm còn học thiết kế bao bì tại đại học. Ông nhận ra rằng mỗi chiếc hộp đều là kết quả của quá trình sáng tạo công phu của các nhà thiết kế. Tuy nhiên, sau khi hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ sản phẩm, phần lớn bao bì nhanh chóng bị bỏ đi, kéo theo toàn bộ giá trị thẩm mỹ cũng biến mất.

"Tôi thấy thật đáng tiếc khi những thiết kế đầy tâm huyết ấy lại biến mất khỏi tầm mắt. Vì thế, tôi muốn tận dụng chính những hình ảnh, thông tin và cấu trúc sẵn có để tạo nên một tác phẩm hoàn toàn mới, đồng thời vẫn tôn vinh ý tưởng ban đầu của nhà thiết kế", ông chia sẻ.

Triển lãm lần này giới thiệu nhiều tác phẩm lấy cảm hứng từ văn hóa truyền thống Nhật Bản, robot, anime, côn trùng và động vật. Đặc biệt, một số tác phẩm được sáng tác riêng từ các loại bao bì quen thuộc tại Việt Nam như hộp bánh Lotte Choco Pie, giúp khán giả dễ dàng tìm thấy sự gần gũi trong những vật dụng hằng ngày.

Công chúng Việt Nam rất hào hứng nhưng vẫn chưa có người theo đuổi

Đây không phải lần đầu Takahashi Kazuma mang Package Craft tới Việt Nam. Trước đó, ông từng tham gia nhiều kỳ Lễ hội Mottainai và các hoạt động giao lưu văn hóa Nhật Bản.

Trao đổi bên lề triển lãm, nghệ sĩ cho biết điều khiến ông ấn tượng nhất là sự quan tâm ngày càng lớn của công chúng Việt Nam đối với loại hình nghệ thuật này. "Sau nhiều lần đến Việt Nam, tôi nhận thấy rất nhiều người yêu thích Package Craft. Mỗi lần triển lãm hay workshop đều có đông người tham gia, đặc biệt là các bạn trẻ và trẻ em", ông nói.

Tuy nhiên, theo Takahashi Kazuma, sự quan tâm ấy hiện vẫn chủ yếu dừng ở mức trải nghiệm. "Tôi vẫn chưa thấy có nghệ sĩ nào tại Việt Nam thực sự bắt đầu theo đuổi con đường này như một lĩnh vực sáng tạo độc lập."

Khi nghệ thuật có thể trở thành một nghề

Không chỉ là một hoạt động nghệ thuật mang tính giáo dục hay bảo vệ môi trường, Package Craft tại Nhật Bản đã hình thành một mô hình nghề nghiệp khá đặc biệt. Takahashi Kazuma cho biết nhiều nghệ sĩ trong lĩnh vực này có thể tạo thu nhập ổn định thông qua việc hợp tác trực tiếp với các doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống.

Các công ty đặt hàng nghệ sĩ sáng tác từ chính bao bì sản phẩm của mình để phục vụ hoạt động quảng bá thương hiệu, triển lãm, chiến dịch truyền thông hoặc giáo dục cộng đồng.

Sự kết hợp này mang lại lợi ích cho cả hai phía. Doanh nghiệp có thêm một cách kể câu chuyện thương hiệu giàu tính sáng tạo, trong khi nghệ sĩ có nguồn thu từ chính khả năng biến những chiếc hộp quen thuộc thành các tác phẩm độc đáo.

Đối với Việt Nam, đây có thể là một hướng đi mới khi ngày càng nhiều doanh nghiệp quan tâm đến phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn và truyền thông sáng tạo.

Những thương hiệu thực phẩm, đồ uống hay bánh kẹo hoàn toàn có thể hợp tác với nghệ sĩ để tạo nên các bộ sưu tập nghệ thuật từ bao bì của mình, vừa quảng bá sản phẩm, vừa lan tỏa thông điệp giảm rác thải và tái sử dụng.

Ở góc độ rộng hơn, Package Craft còn cho thấy bao bì không chỉ kết thúc vòng đời sau khi sản phẩm được mở ra. Nếu được nhìn bằng con mắt sáng tạo, chúng vẫn có thể tiếp tục kể một câu chuyện mới - câu chuyện về nghệ thuật, thiết kế và giá trị của những điều tưởng chừng đã bị bỏ quên.

Triển lãm "Package Craft – Nghệ thuật Tạo hình Vỏ hộp" diễn ra đến hết ngày 20/9/2026 tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam (27 Quang Trung, phường Cửa Nam, Hà Nội), mở cửa hằng ngày từ 9h đến 18h và miễn phí cho khách tham quan.