Theo đó, Giải Kiến trúc Bền vững Toàn cầu năm 2026 đã vinh danh kiến trúc sư Đoàn Thanh Hà, đồng sáng lập H&P Architects của Việt Nam, cùng bốn gương mặt quốc tế gồm Ye Man (Trung Quốc), Loreta Castro Reguera và José Pablo Ambrosi (Mexico), Amelia Tavella (Pháp), Andreas Kipar (Đức/Ý).
Ban giám khảo do GS. KTS. Jana Revedin, nhà sáng lập giải thưởng, chủ trì, quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu thế giới. Hội đồng đánh giá cao cách tiếp cận của kiến trúc sư Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh rằng từ một nguyên tắc tưởng như giản đơn, Đoàn Thanh Hà đã phát triển thành kim chỉ nam xuyên suốt sự nghiệp của mình.
Chia sẻ tại lễ trao giải, KTS. Đoàn Thanh Hà khẳng định luôn coi trọng ba yếu tố văn hóa, kiến trúc và thiên nhiên trong toàn bộ quá trình hành nghề. Từ đó, anh đúc kết một triết lý nhất quán, nơi ba yếu tố này không tách rời mà tồn tại như một thể thống nhất.
Theo kiến trúc sư, văn hóa là sự phản ánh của con người với những nhu cầu đa dạng. Kiến trúc vì thế phải có trách nhiệm với cả môi trường tự nhiên lẫn môi trường văn hóa xã hội. Còn tự nhiên không phải là đối tượng để chinh phục mà là không gian để chung sống. Chính lối tiếp cận này đã trở thành chìa khóa, giúp anh biến những điều tưởng như khó khăn thành hiện thực, đồng thời kiến tạo nên những không gian mang tính nhân văn và bền vững cho người dân Việt Nam.
 |
KTS. Đoàn Thanh Hà (giữa) nhận giải Kiến trúc bền vững toàn cầu 2026. Ảnh: NVCC |
Trong cuộc phỏng vấn tại khuôn khổ cuộc thi, KTS. Đoàn Thanh Hà chia sẻ rằng kiến trúc Việt Nam sau Đổi mới đang đối mặt với hai vấn đề lớn, đó là sự lạc hướng về tư tưởng và sự phát triển chưa phản ánh đúng thực tế đời sống. Từ nhận thức ấy, anh lựa chọn con đường làm kiến trúc cùng với và vì người dân, lấy cảm hứng từ kiến trúc bản địa, vật liệu địa phương và những nhu cầu cấp thiết như nhà ở, giáo dục, y tế, đồng thời hướng tới khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ban giám khảo đặc biệt ghi nhận cách KTS. Đoàn Thanh Hà sử dụng những vật liệu quen thuộc như gạch Viglacera, ngói cũ, tre, đất và đá thải, kết hợp với các kỹ thuật và công nghệ phù hợp theo từng địa điểm, để tạo nên những không gian mở, linh hoạt và gắn kết cộng đồng.
 |
| Công trình Nhà hang gạch của kiến trúc sư Đoàn Thanh Hà ở huyện Đông Anh, Hà Nội - Ảnh: NVCC |
Trong số các công trình tiêu biểu giúp anh được vinh danh qua giải thưởng uy tín lần này có thể kể tới công trình Nhà hang gạch (Hà Nội) vận hành bằng hai lớp tường gạch lỗ như một màng lọc sinh khí, vừa chống nóng, giảm ồn, vừa giữ lại ký ức làng quê giữa làn sóng đô thị hóa. Ngoi Space (Đông Anh, Hà Nội) tận dụng ngói cũ để dựng nên một mái lớn gợi hình nhà Rông, đồng thời tạo vi khí hậu và khơi dậy ký ức vật liệu truyền thống. S Space (Hà Nam) sử dụng đá thải và giàn giáo cũ từ Kẽm Trống, tái hiện cảm giác địa hình núi đá và đặt ra câu hỏi về những di sản thiên nhiên bị tổn thương.
Bên cạnh đó là các công trình ấn tượng khác của KTS. Đoàn Thanh Hà như chuỗi nhà mô đun như Tổ ấm nở hoa, Tổ khuyến nông, Nhà tre nổi chọn tre làm vật liệu chính, hướng tới khả năng thích ứng ngập lụt và linh hoạt công năng cho vùng đồng bằng. Vườn vệ sinh ở Sơn Lập, Cao Bằng vận hành không điện, ít nước, kết hợp cây xanh vừa che chắn vừa tạo nguồn thực phẩm...
 |
Công trình Tổ ấm nở hoa của KTS. Đoàn Thanh Hà. Ảnh: NVCC |
Tất cả các công trình của KTS. Đoàn Thanh Hà đều tuân thủ nguyên tắc “ba không”, gồm không phụ thuộc công nghệ cao, không chuẩn hóa cứng nhắc và không kiến trúc khép kín. Theo KTS. Marie Hélène Contal, thành viên Ban giám khảo kiêm đồng biên soạn cuốn sách "Kiến trúc là biến đổi", các công trình của anh không hướng tới sự tích lũy những dự án hoành tráng mà tập trung vào các mẫu hình linh hoạt, lấy cảm hứng từ kiến trúc bản địa, tạo nên cảm giác đồng thời về cấu trúc và sự uyển chuyển giữa chức năng với nguồn lực.
Với giải thưởng này, kiến trúc sư Việt Nam khẳng định rằng kiến trúc xuất phát từ thực tiễn địa phương văn hóa bản địa và trách nhiệm xã hội hoàn toàn có thể góp phần vào xu hướng biến đổi bền vững toàn cầu.
Đoàn Thanh Hà, sinh năm 1980, tốt nghiệp Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, có hơn hai thập niên hành nghề và là người sáng lập H&P Architects. Anh từng được Hiệp hội Kiến trúc sư quốc tế trao Giải thưởng Vassilis Sgoutas năm 2023 cho kiến trúc phục vụ cộng đồng thu nhập thấp, trở thành kiến trúc sư trẻ nhất nhận giải này. Trước đó, anh là kiến trúc sư Việt Nam đầu tiên giành Giải thưởng Turgut Cansever năm 2020, ghi nhận những đề xuất thiết kế kế thừa tinh thần của kiến trúc sư Turgut Cansever. Năm 2018, anh được vinh danh Kiến trúc sư của năm trong hệ thống Giải thưởng Kiến trúc Ashui.
