Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Ngay từ những ngày đầu nghiên cứu về thủy tinh, Louis Comfort Tiffany đã cố gắng tạo ra một loại kính óng ánh như ông từng thấy ở châu Âu. Đó là những chiếc bình La Mã cổ đại, sau hàng thế kỷ nằm sâu dưới lòng đất, đã hình thành một lớp ánh kim tự nhiên, vừa lạ mắt vừa cuốn hút. Sau vô số thử nghiệm, ông đã tìm ra công thức hóa học chính xác và được cấp bằng sáng chế cho loại thủy tinh này vào năm 1881.
Chao đèn Peony Flower Border.
Chao đèn Peony Flower Border.

Năm 1892, ông thành lập Công ty thủy tinh Tiffany, sau đó sáp nhập vào Công ty thủy tinh và trang trí Tiffany. Công ty này hoạt động đến năm 1900 rồi phát triển thành Tiffany Studios. Trước khi có xưởng sản xuất riêng, Tiffany phải thuê cơ sở của các thợ làm kính khác. Cho đến năm 1892, ông mới xây dựng được lò luyện Corona trên đảo Long Island, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp.

Không dừng lại ở loại kính óng ánh, Tiffany còn theo đuổi giấc mơ tạo ra loại thủy tinh đa sắc mà không cần dùng sơn. Tuy nhiên, phải mất nhiều năm thử nghiệm, ông mới chinh phục được điều này. Năm 1894, ông được cấp bằng sáng chế cho Favrile Glass – loại thủy tinh có màu sắc rực rỡ như thật, giúp biến những bức tranh vẽ thành tranh kính sống động. Chỉ một năm sau, những chiếc chao đèn làm từ Favrile Glass chính thức xuất hiện trên thị trường.

Louis Comfort Tiffany tin rằng không một bức tranh nào có thể thể hiện vẻ đẹp rực rỡ của màu sắc và ánh sáng bằng những ô cửa kính màu do ông tạo ra. Vì vậy, ông dành cả cuộc đời để chứng minh điều đó. Các tác phẩm của ông nhanh chóng được săn đón, xuất hiện trong nhiều nhà thờ, bảo tàng, rạp hát và dinh thự danh giá, góp phần khẳng định tên tuổi ông. Một số kiệt tác nổi bật có thể kể đến như: Cửa sổ tưởng niệm Russell Sage – tác phẩm kính màu lớn nhất thời bấy giờ; Những ô cửa kính trong Nhà nguyện Tiffany tại Triển lãm Chicago năm 1893, thu hút hơn một triệu lượt khách tham quan; Bức tranh kính "Bốn mùa", được trưng bày tại dinh thự Laurelton Hall của Tiffany…

Ngoài cửa sổ kính màu, Tiffany còn sáng tạo ra nhiều bức tranh ghép thủy tinh (mosaic) độc đáo. Nổi bật trong số đó là "Khu vườn trong mơ" – một bức tranh ghép khổng lồ được thiết kế cho Công ty xuất bản Curtis ở Philadelphia, và bức rèm kính nổi tiếng tại Palacio de Bellas Artes ở Mexico City, tái hiện khung cảnh núi non hùng vĩ.

Chao đèn bằng kính màu: Một biểu tượng mới thời bấy giờ

Bên cạnh tranh kính, vào những năm 1890, Tiffany bắt đầu sản xuất chao đèn bằng kính màu. Có người cho rằng đây là cách ông tận dụng những mảnh kính thừa từ các ô cửa kính màu. Tuy nhiên, điều này khó có thể đúng, vì mỗi chiếc chụp đèn đòi hỏi hàng trăm mảnh kính nhỏ, được lựa chọn kỹ lưỡng về màu sắc, kiểu dáng và độ trong suốt. Để đảm bảo sự hài hòa, tất cả các mảnh kính phải được cắt từ cùng một tấm kính lớn.

Ngay cả việc sửa chữa chao đèn bị hỏng cũng rất phức tạp. Nếu một số mảnh kính cần thay thế, người ta phải tìm tấm kính mới có màu sắc và hoa văn giống hệt tấm kính gốc, điều này thường khiến cả tấm kính lớn phải “hy sinh” chỉ để thay thế vài mảnh nhỏ.

Nhận thấy nhu cầu trang trí nội thất ngày càng cao, Tiffany bắt đầu tập trung sản xuất các sản phẩm như đèn, bình hoa và đồ trang trí nhỏ. Không giống như cửa sổ kính màu – chỉ phản chiếu ánh sáng tự nhiên – những chiếc đèn Tiffany có thể tự phát sáng, mang đến vẻ đẹp huyền ảo ngay cả trong đêm tối. Khi điện năng dần trở nên phổ biến vào đầu thế kỷ 20, những chiếc đèn của Tiffany càng được ưa chuộng, trở thành biểu tượng nghệ thuật trong nhiều không gian sang trọng như nhà hàng, khách sạn, nhà hát, nhà riêng…

Bên cạnh chao đèn, Tiffany Studios còn sản xuất nhiều vật phẩm trang trí bằng kim loại, bao gồm: đế đèn bằng đồng; chân đế bình hoa; khay, chân nến; hộp trang sức, đồng hồ, bộ dụng cụ bàn làm việc. Những món đồ này nhanh chóng trở thành quà tặng phổ biến, giúp tên tuổi Tiffany lan rộng. Khi nhu cầu chiếu sáng trong nhà tăng cao, xưởng của ông cũng mở rộng sản xuất đèn trần và chao đèn treo, đáp ứng thị hiếu của khách hàng.

Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật ảnh 1

Chao đèn treo.

Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật ảnh 2

Bên cạnh chao đèn, Tiffany Studios còn sản xuất nhiều vật phẩm trang trí bằng kim loại.

Ảnh và bài dịch từ: The Lamps of Tiffany by Dr.Egon Neustadt

Khoảng cách khoa học dai dẳng đe dọa các nước đang phát triển, báo cáo mới của UNESCO cảnh báo
Khoảng cách khoa học dai dẳng đe dọa các nước đang phát triển, báo cáo mới của UNESCO cảnh báo
(Ngày Nay) - Ngày 15/7/2026, UNESCO khai mạc Hội nghị Toàn cầu 2026 của Thập kỷ Quốc tế về Khoa học vì Phát triển Bền vững (International Decade of Sciences for Sustainable Development - IDSSD), đồng thời công bố những dữ liệu mới cho thấy bức tranh trái chiều của khoa học toàn cầu: cộng đồng khoa học đã có sự huy động mạnh mẽ trong hai năm qua, nhưng khoảng cách giữa các quốc gia vẫn còn rất lớn, đặc biệt đối với các nước đang phát triển.
Sự kiện AI quy tụ hơn 1.000 chuyên gia và doanh nghiệp sẽ diễn ra tại TP.HCM vào tháng 8
Sự kiện AI quy tụ hơn 1.000 chuyên gia và doanh nghiệp sẽ diễn ra tại TP.HCM vào tháng 8
(Ngày Nay) - Hơn 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ và nhà đầu tư từ nhiều quốc gia Đông Nam Á dự kiến sẽ tham dự The Future of Artificial Intelligence: Chapter 4 , diễn ra ngày 18/8/2026 tại TP.HCM. Đây là lần thứ tư hội nghị được tổ chức, do JDI và Hiệp hội Doanh nghiệp Hồng Kông tại Việt Nam đồng tổ chức, với sự hỗ trợ của NVIDIA AI Technology Centre (NVAITC) và Singapore Global Network.
Quốc lộ 12A là tuyến giao thông huyết mạch có hàng trăm lượt phương tiện vận tải lưu thông mỗi ngày. (Ảnh: Hoàng Anh)
Xe chở vật liệu vượt thành thùng trên Quốc lộ 12A, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông
(Ngày Nay) - Dù các quy định về tải trọng, kích thước xếp hàng và che chắn phương tiện đã được tuyên truyền, kí cam kết chấp hành trong hoạt động vận tải, tình trạng xe chở vật liệu xây dựng rời mỏ với hàng hóa chất cao vượt thành thùng vẫn được ghi nhận trên Quốc lộ 12A, tỉnh Quảng Trị. Thực trạng này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến môi trường.
Gemini Hùng Huỳnh, UPRIZE cùng dàn nghệ sĩ trẻ hội tụ tại VSHOW Hòa Âm Quang Phổ
Gemini Hùng Huỳnh, UPRIZE cùng dàn nghệ sĩ trẻ hội tụ tại VSHOW Hòa Âm Quang Phổ
(Ngày Nay) - VShow Hòa Âm Quang Phổ sẽ diễn ra lúc 19 giờ ngày 25/7 tại Quảng trường Châu Âu, Vinhomes Royal Island (Vũ Yên, Hải Phòng), với sự góp mặt của UPRIZE, Hoàng Duyên, Phúc Du, MaiQuinn, Gemini Hùng Huỳnh và OgeNus. Lấy thông điệp "Bùng nổ giác quan" , chương trình được xây dựng như một không gian nơi sáu cá tính âm nhạc cùng hội tụ, tạo nên bức tranh thanh xuân với nhiều gam màu khác nhau. 
Nhiều trang báo quốc tế đưa tin về DANAFF IV
Nhiều trang báo quốc tế đưa tin về DANAFF IV
(Ngày Nay) - Khép lại vào đầu tháng 7/2026, Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) đã tạo được sự chú ý đáng kể trên truyền thông quốc tế. Từ những tạp chí chuyên ngành điện ảnh của Hollywood đến hệ thống báo chí, trang tin giải trí tại châu Á và châu Âu, hơn 40 cơ quan truyền thông tại Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Bangladesh, Italy, Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp đã đưa tin về sự kiện, cho thấy vị thế ngày càng rõ nét của DANAFF trên bản đồ liên hoan phim khu vực.
Trung Quốc - Kính AI trở thành công cụ gian lận mới
Trung Quốc - Kính AI trở thành công cụ gian lận mới
(Ngày Nay) - Sự xuất hiện của kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra thách thức mới đối với công tác coi thi tại Trung Quốc, khi một số thí sinh lợi dụng thiết bị này để gian lận trong các kỳ thi.
Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư chủ trì giao ban. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì Hội nghị giao ban quý II/2026
(Ngày Nay) - Sáng 14/7, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì Hội nghị giao ban quý II/2026 với các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy, các ban đảng, 4 văn phòng, các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Trung ương, đánh giá thực hiện nhiệm vụ quý II/2026 và triển khai những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.