Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Ngay từ những ngày đầu nghiên cứu về thủy tinh, Louis Comfort Tiffany đã cố gắng tạo ra một loại kính óng ánh như ông từng thấy ở châu Âu. Đó là những chiếc bình La Mã cổ đại, sau hàng thế kỷ nằm sâu dưới lòng đất, đã hình thành một lớp ánh kim tự nhiên, vừa lạ mắt vừa cuốn hút. Sau vô số thử nghiệm, ông đã tìm ra công thức hóa học chính xác và được cấp bằng sáng chế cho loại thủy tinh này vào năm 1881.
Chao đèn Peony Flower Border.
Chao đèn Peony Flower Border.

Năm 1892, ông thành lập Công ty thủy tinh Tiffany, sau đó sáp nhập vào Công ty thủy tinh và trang trí Tiffany. Công ty này hoạt động đến năm 1900 rồi phát triển thành Tiffany Studios. Trước khi có xưởng sản xuất riêng, Tiffany phải thuê cơ sở của các thợ làm kính khác. Cho đến năm 1892, ông mới xây dựng được lò luyện Corona trên đảo Long Island, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp.

Không dừng lại ở loại kính óng ánh, Tiffany còn theo đuổi giấc mơ tạo ra loại thủy tinh đa sắc mà không cần dùng sơn. Tuy nhiên, phải mất nhiều năm thử nghiệm, ông mới chinh phục được điều này. Năm 1894, ông được cấp bằng sáng chế cho Favrile Glass – loại thủy tinh có màu sắc rực rỡ như thật, giúp biến những bức tranh vẽ thành tranh kính sống động. Chỉ một năm sau, những chiếc chao đèn làm từ Favrile Glass chính thức xuất hiện trên thị trường.

Louis Comfort Tiffany tin rằng không một bức tranh nào có thể thể hiện vẻ đẹp rực rỡ của màu sắc và ánh sáng bằng những ô cửa kính màu do ông tạo ra. Vì vậy, ông dành cả cuộc đời để chứng minh điều đó. Các tác phẩm của ông nhanh chóng được săn đón, xuất hiện trong nhiều nhà thờ, bảo tàng, rạp hát và dinh thự danh giá, góp phần khẳng định tên tuổi ông. Một số kiệt tác nổi bật có thể kể đến như: Cửa sổ tưởng niệm Russell Sage – tác phẩm kính màu lớn nhất thời bấy giờ; Những ô cửa kính trong Nhà nguyện Tiffany tại Triển lãm Chicago năm 1893, thu hút hơn một triệu lượt khách tham quan; Bức tranh kính "Bốn mùa", được trưng bày tại dinh thự Laurelton Hall của Tiffany…

Ngoài cửa sổ kính màu, Tiffany còn sáng tạo ra nhiều bức tranh ghép thủy tinh (mosaic) độc đáo. Nổi bật trong số đó là "Khu vườn trong mơ" – một bức tranh ghép khổng lồ được thiết kế cho Công ty xuất bản Curtis ở Philadelphia, và bức rèm kính nổi tiếng tại Palacio de Bellas Artes ở Mexico City, tái hiện khung cảnh núi non hùng vĩ.

Chao đèn bằng kính màu: Một biểu tượng mới thời bấy giờ

Bên cạnh tranh kính, vào những năm 1890, Tiffany bắt đầu sản xuất chao đèn bằng kính màu. Có người cho rằng đây là cách ông tận dụng những mảnh kính thừa từ các ô cửa kính màu. Tuy nhiên, điều này khó có thể đúng, vì mỗi chiếc chụp đèn đòi hỏi hàng trăm mảnh kính nhỏ, được lựa chọn kỹ lưỡng về màu sắc, kiểu dáng và độ trong suốt. Để đảm bảo sự hài hòa, tất cả các mảnh kính phải được cắt từ cùng một tấm kính lớn.

Ngay cả việc sửa chữa chao đèn bị hỏng cũng rất phức tạp. Nếu một số mảnh kính cần thay thế, người ta phải tìm tấm kính mới có màu sắc và hoa văn giống hệt tấm kính gốc, điều này thường khiến cả tấm kính lớn phải “hy sinh” chỉ để thay thế vài mảnh nhỏ.

Nhận thấy nhu cầu trang trí nội thất ngày càng cao, Tiffany bắt đầu tập trung sản xuất các sản phẩm như đèn, bình hoa và đồ trang trí nhỏ. Không giống như cửa sổ kính màu – chỉ phản chiếu ánh sáng tự nhiên – những chiếc đèn Tiffany có thể tự phát sáng, mang đến vẻ đẹp huyền ảo ngay cả trong đêm tối. Khi điện năng dần trở nên phổ biến vào đầu thế kỷ 20, những chiếc đèn của Tiffany càng được ưa chuộng, trở thành biểu tượng nghệ thuật trong nhiều không gian sang trọng như nhà hàng, khách sạn, nhà hát, nhà riêng…

Bên cạnh chao đèn, Tiffany Studios còn sản xuất nhiều vật phẩm trang trí bằng kim loại, bao gồm: đế đèn bằng đồng; chân đế bình hoa; khay, chân nến; hộp trang sức, đồng hồ, bộ dụng cụ bàn làm việc. Những món đồ này nhanh chóng trở thành quà tặng phổ biến, giúp tên tuổi Tiffany lan rộng. Khi nhu cầu chiếu sáng trong nhà tăng cao, xưởng của ông cũng mở rộng sản xuất đèn trần và chao đèn treo, đáp ứng thị hiếu của khách hàng.

Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật ảnh 1

Chao đèn treo.

Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật ảnh 2

Bên cạnh chao đèn, Tiffany Studios còn sản xuất nhiều vật phẩm trang trí bằng kim loại.

Ảnh và bài dịch từ: The Lamps of Tiffany by Dr.Egon Neustadt

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tham gia bỏ phiếu. Ảnh: Trọng Đức
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam bỏ phiếu tại các điểm bầu cử ở Hà Nội
(Ngày Nay) - Sáng 15/3, cùng với cử tri trên cả nước, các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam đã bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) nhiệm kỳ 2026-2031 tại Hà Nội.
Người dân vùng biên giới thôn Thanh Sơn, xã Thanh Thủy (Tuyên Quang) hân hoan bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: Đức Thọ/TTXVN
Ngày hội non sông lan tỏa khắp vùng biên
(Ngày Nay) - Sáng 15/3, hòa chung không khí Ngày hội non sông, đông đảo cử tri tỉnh Tuyên Quang nô nức cầm lá phiếu trên tay đến các khu vực bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, lựa chọn những đại biểu có đức, có tài phụng sự Tổ quốc và nhân dân.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân bỏ phiếu bầu cử tại khu vực bỏ phiếu số 39, phường Long Xuyên, An Giang.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân bỏ phiếu bầu cử tại phường Long Xuyên, An Giang
(Ngày Nay) - Sáng 15/3/2026, đồng chí Võ Thị Ánh Xuân, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã tiến hành bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại điểm bầu cử số 39, khóm Đông An 2, phường Long Xuyên, An Giang.
Bầu cử Quốc hội và HĐND: Trụ cột thúc đẩy phát triển và hội nhập quốc tế
Bầu cử Quốc hội và HĐND: Trụ cột thúc đẩy phát triển và hội nhập quốc tế
(Ngày Nay) - Ngay trước thềm Ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, ông Dammika Patabendi, Bộ trưởng Môi trường Sri Lanka đồng thời là Chủ tịch Hội Nghị sĩ Hữu nghị Sri Lanka-Việt Nam đã chia sẻ về những thành tựu phát triển của Việt Nam trong nhiệm kỳ vừa qua cũng như ý nghĩa của cuộc bầu cử sắp tới.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Chính phủ với lãnh đạo thành phố Hà Nội về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: Dương Giang
Thủ tướng: Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm phải lấy con người làm trung tâm
(Ngày Nay) - Chiều 14/3, tại Trụ sở Chính phủ, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Chính phủ với lãnh đạo thành phố Hà Nội, tiếp tục cho ý kiến, góp ý về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Học giả Trung Quốc: Hoạt động của Quốc hội Việt Nam cởi mở, minh bạch và hiệu quả
Học giả Trung Quốc: Hoạt động của Quốc hội Việt Nam cởi mở, minh bạch và hiệu quả
(Ngày Nay) - Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, được tổ chức trong bối cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Đại hội XIV) của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa diễn ra thành công tốt đẹp, nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển trong tương lai do Đại hội XIV đề ra. Điều này bao gồm việc lồng ghép các mục tiêu đó vào các kế hoạch 5 năm và cả các chương trình phát triển kinh tế - xã hội dài hạn.