Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Ngay từ những ngày đầu nghiên cứu về thủy tinh, Louis Comfort Tiffany đã cố gắng tạo ra một loại kính óng ánh như ông từng thấy ở châu Âu. Đó là những chiếc bình La Mã cổ đại, sau hàng thế kỷ nằm sâu dưới lòng đất, đã hình thành một lớp ánh kim tự nhiên, vừa lạ mắt vừa cuốn hút. Sau vô số thử nghiệm, ông đã tìm ra công thức hóa học chính xác và được cấp bằng sáng chế cho loại thủy tinh này vào năm 1881.
Chao đèn Peony Flower Border.
Chao đèn Peony Flower Border.

Năm 1892, ông thành lập Công ty thủy tinh Tiffany, sau đó sáp nhập vào Công ty thủy tinh và trang trí Tiffany. Công ty này hoạt động đến năm 1900 rồi phát triển thành Tiffany Studios. Trước khi có xưởng sản xuất riêng, Tiffany phải thuê cơ sở của các thợ làm kính khác. Cho đến năm 1892, ông mới xây dựng được lò luyện Corona trên đảo Long Island, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp.

Không dừng lại ở loại kính óng ánh, Tiffany còn theo đuổi giấc mơ tạo ra loại thủy tinh đa sắc mà không cần dùng sơn. Tuy nhiên, phải mất nhiều năm thử nghiệm, ông mới chinh phục được điều này. Năm 1894, ông được cấp bằng sáng chế cho Favrile Glass – loại thủy tinh có màu sắc rực rỡ như thật, giúp biến những bức tranh vẽ thành tranh kính sống động. Chỉ một năm sau, những chiếc chao đèn làm từ Favrile Glass chính thức xuất hiện trên thị trường.

Louis Comfort Tiffany tin rằng không một bức tranh nào có thể thể hiện vẻ đẹp rực rỡ của màu sắc và ánh sáng bằng những ô cửa kính màu do ông tạo ra. Vì vậy, ông dành cả cuộc đời để chứng minh điều đó. Các tác phẩm của ông nhanh chóng được săn đón, xuất hiện trong nhiều nhà thờ, bảo tàng, rạp hát và dinh thự danh giá, góp phần khẳng định tên tuổi ông. Một số kiệt tác nổi bật có thể kể đến như: Cửa sổ tưởng niệm Russell Sage – tác phẩm kính màu lớn nhất thời bấy giờ; Những ô cửa kính trong Nhà nguyện Tiffany tại Triển lãm Chicago năm 1893, thu hút hơn một triệu lượt khách tham quan; Bức tranh kính "Bốn mùa", được trưng bày tại dinh thự Laurelton Hall của Tiffany…

Ngoài cửa sổ kính màu, Tiffany còn sáng tạo ra nhiều bức tranh ghép thủy tinh (mosaic) độc đáo. Nổi bật trong số đó là "Khu vườn trong mơ" – một bức tranh ghép khổng lồ được thiết kế cho Công ty xuất bản Curtis ở Philadelphia, và bức rèm kính nổi tiếng tại Palacio de Bellas Artes ở Mexico City, tái hiện khung cảnh núi non hùng vĩ.

Chao đèn bằng kính màu: Một biểu tượng mới thời bấy giờ

Bên cạnh tranh kính, vào những năm 1890, Tiffany bắt đầu sản xuất chao đèn bằng kính màu. Có người cho rằng đây là cách ông tận dụng những mảnh kính thừa từ các ô cửa kính màu. Tuy nhiên, điều này khó có thể đúng, vì mỗi chiếc chụp đèn đòi hỏi hàng trăm mảnh kính nhỏ, được lựa chọn kỹ lưỡng về màu sắc, kiểu dáng và độ trong suốt. Để đảm bảo sự hài hòa, tất cả các mảnh kính phải được cắt từ cùng một tấm kính lớn.

Ngay cả việc sửa chữa chao đèn bị hỏng cũng rất phức tạp. Nếu một số mảnh kính cần thay thế, người ta phải tìm tấm kính mới có màu sắc và hoa văn giống hệt tấm kính gốc, điều này thường khiến cả tấm kính lớn phải “hy sinh” chỉ để thay thế vài mảnh nhỏ.

Nhận thấy nhu cầu trang trí nội thất ngày càng cao, Tiffany bắt đầu tập trung sản xuất các sản phẩm như đèn, bình hoa và đồ trang trí nhỏ. Không giống như cửa sổ kính màu – chỉ phản chiếu ánh sáng tự nhiên – những chiếc đèn Tiffany có thể tự phát sáng, mang đến vẻ đẹp huyền ảo ngay cả trong đêm tối. Khi điện năng dần trở nên phổ biến vào đầu thế kỷ 20, những chiếc đèn của Tiffany càng được ưa chuộng, trở thành biểu tượng nghệ thuật trong nhiều không gian sang trọng như nhà hàng, khách sạn, nhà hát, nhà riêng…

Bên cạnh chao đèn, Tiffany Studios còn sản xuất nhiều vật phẩm trang trí bằng kim loại, bao gồm: đế đèn bằng đồng; chân đế bình hoa; khay, chân nến; hộp trang sức, đồng hồ, bộ dụng cụ bàn làm việc. Những món đồ này nhanh chóng trở thành quà tặng phổ biến, giúp tên tuổi Tiffany lan rộng. Khi nhu cầu chiếu sáng trong nhà tăng cao, xưởng của ông cũng mở rộng sản xuất đèn trần và chao đèn treo, đáp ứng thị hiếu của khách hàng.

Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật ảnh 1

Chao đèn treo.

Louis Comfort Tiffany và công cuộc kiến tạo thủy tinh nghệ thuật ảnh 2

Bên cạnh chao đèn, Tiffany Studios còn sản xuất nhiều vật phẩm trang trí bằng kim loại.

Ảnh và bài dịch từ: The Lamps of Tiffany by Dr.Egon Neustadt

Đức yêu cầu người Ukraine rời đi
Đức yêu cầu người Ukraine rời đi
(Ngày Nay) - Đồng lãnh đạo đảng cánh hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD), bà Alice Weidel mô tả gánh nặng từ việc nhà nước tiếp tục hỗ trợ người di cư Ukraine là “hoàn toàn không thể duy trì”, tuyên bố rằng người di cư Ukraine phải rời khỏi Đức.
Hà Nội sắp bước vào đợt mưa lớn
Hà Nội sắp bước vào đợt mưa lớn
(Ngày Nay) - Dự báo thời tiết những ngày tới của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho thấy thời tiết Thủ đô chuyển mưa rõ rệt từ ngày 14/9 và tiếp tục có mưa trong những ngày sau đó.
Lãnh đạo thành phố thăm hỏi, động viên công nhân Scavi Huế đang điều trị tại Bệnh viện Trung ương Huế cơ sở 2
Tạm ngưng bếp ăn tập thể khiến 170 công nhân Scavi Huế bị ngộ độc thực phẩm
(Ngày Nay) -  Liên quan vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Công ty Scavi Huế, đến 19h ngày 12/9, hơn 170 công nhân đang được điều trị tại các cơ sở y tế trên địa bàn Thành phố Huế. Bếp ăn tập thể cung cấp suất ăn cho công nhân đã được yêu cầu tạm ngưng hoạt động để phục vụ điều tra, xác định nguyên nhân.
Quảng Trị: Tổng kiểm soát xe vận tải, phát hiện tài xế dương tính với ma túy và 4 viên thuốc nghi ma túy
Quảng Trị: Tổng kiểm soát xe vận tải, phát hiện tài xế dương tính với ma túy và 4 viên thuốc nghi ma túy
(Ngày Nay) - Trong đợt tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải hành khách và hàng hóa trên toàn quốc, Đội cảnh sát giao thông đường bộ số 2, Công an tỉnh Quảng Trị phát hiện một lái xe tải dương tính với ma túy, đồng thời phát hiện 4 viên thuốc màu hồng nghi là ma túy.
Quan hệ Việt - Pháp bước vào giai đoạn “tăng tốc lịch sử”
Quan hệ Việt - Pháp bước vào giai đoạn “tăng tốc lịch sử”
(Ngày Nay) - Theo Giáo sư lịch sử đương đại Pierre Journoud tại Đại học Montpellier Paul-Valéry, quan hệ Việt Nam - Pháp đang chứng kiến một sự “tăng tốc của lịch sử”, với nhịp độ trao đổi cấp cao chưa từng có và sự tin cậy ngày càng rõ nét giữa lãnh đạo hai nước. Chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Cộng hòa Pháp có ý nghĩa quan trọng đối với cả hai nước khi quan hệ song phương vừa bước sang một giai đoạn mới với việc thiết lập Đối tác chiến lược toàn diện.