Không gian ngầm được phân vùng chức năng và quản lý theo chiều sâu. Trong trường hợp khai thác vượt quá giới hạn cho phép, các tổ chức, cá nhân phải được cấp phép và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Trong khi đó, không gian tầm thấp và tầm cao được quy hoạch để phục vụ các hoạt động phát triển kinh tế, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc khai thác không gian đô thị theo chiều đứng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng thời tạo ra những động lực phát triển mới cho Thủ đô.
Theo Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội, sau khi Luật Thủ đô năm 2024 có hiệu lực, Quốc hội đã liên tiếp ban hành nhiều văn bản luật và nghị quyết mới với tư duy cải cách mạnh mẽ, tạo ra những quy định thuận lợi và thông thoáng hơn so với chính Luật Thủ đô 2024.
Một ví dụ điển hình là lĩnh vực nhà ở xã hội. Luật Thủ đô năm 2024 quy định quy trình khá chặt chẽ khi yêu cầu phải lập nhiệm vụ quy hoạch chi tiết đồng thời với đồ án quy hoạch và phải thẩm định nhiệm vụ trước khi triển khai. Tuy nhiên, Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc thù phát triển nhà ở xã hội đã cho phép cắt giảm nhiều thủ tục, trong đó không yêu cầu lập, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết đối với các dự án nhà ở xã hội.
Tương tự, đối với quy hoạch các khu chức năng, Luật Thủ đô năm 2024 chỉ phân quyền thẩm định quy hoạch đối với Khu công nghệ cao. Trong khi đó, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024 đã mở rộng phạm vi phân quyền thẩm định cho toàn bộ các khu chức năng, bao gồm khu kinh tế, khu du lịch, khu công nghiệp và các loại hình khu chức năng khác.
Đặc biệt, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 258/2025/QH15 thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án lớn tại Hà Nội đã mang lại những đột phá chưa từng có, vượt xa khuôn khổ của Luật Thủ đô năm 2024.
Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi Luật Thủ đô trở thành yêu cầu tất yếu nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa hệ thống pháp luật, đồng thời thể chế hóa kịp thời các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước.
Theo Tờ trình của Chính phủ, việc sửa đổi Luật Thủ đô cần kịp thời thể chế hóa các định hướng phát triển theo tinh thần Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị cũng như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII. Mục tiêu đặt ra là xây dựng một hệ thống thể chế đặc biệt, vượt trội, ổn định và có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò và tính chất đặc thù của Thủ đô.
