Mỹ hủy bỏ nền tảng pháp lý then chốt của chính sách khí hậu

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/2 cho biết Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) sẽ xóa bỏ một phát hiện khoa vốn từ lâu đã là cơ sở pháp lý chủ chốt cho những hành động của “Xứ cờ hoa” trong việc điều tiết khí thải nhà kính và chống biến đổi khí hậu.
Người dân thủ đô Washington DC sử dụng xe đạp như một phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, không phát thải.
Người dân thủ đô Washington DC sử dụng xe đạp như một phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, không phát thải.

Phát hiện khoa học do EPA công bố năm 2009 cho rằng hiện tượng nóng lên trên toàn cầu do các loại khí nhà kính như carbon dioxide (CO2) và methane gây ra đang đe dọa sức khỏe và phúc lợi của các thế hệ hiện tại và tương lai. Kết luận về nguy cơ gây hại được chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama khi đó đưa ra là cơ sở pháp lý cho hầu hết các quy định về khí hậu theo Đạo luật Không khí Sạch đối với xe cơ giới, nhà máy điện và các nguồn gây ô nhiễm khác đang làm Trái Đất nóng lên.

Quyết định bãi bỏ kết luận mang tính bước ngoặt này được dự báo là sẽ làm đảo lộn phần lớn các chính sách của Mỹ nhằm kiềm chế biến đổi khí hậu.

Phát biểu họp báo, Tổng thống Trump gọi bước đi nêu trên là “hành động bãi bỏ quy định lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ”. Theo ông, kết luận năm 2009 của EPA không có cơ sở thực tế và cũng không có cơ sở pháp lý. Trái lại, qua nhiều thế hệ, nhiên liệu hóa thạch đã cứu sống hàng triệu người và giúp hàng tỷ người trên khắp thế giới thoát nghèo. Đồng quan điểm với ông chủ Nhà Trắng đương nhiệm, Giám đốc EPA Lee Zeldin đánh giá kết luận về nguy cơ gây hại thể hiện chính sách “can thiệp quá mức vào các quy định của Chính phủ Liên bang”.

Đây là nỗ lực quan trọng nhất cho đến nay của chính quyền Tổng thống Trump nhằm làm suy giảm các nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu. Tháng trước, Washington lần thứ hai chính thức rời khỏi Thỏa thuận Paris về khí hậu năm 2015 và cũng được cho là sẽ rút khỏi Công ước Khung của Liên hợp quốc về Biến đổi Khí hậu, khiến nước Mỹ không còn tiếng nói đáng kể trong những cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu.

Tháng 10/2025, Tổng thống Trump đã hủy bỏ khoản ngân sách gần 8 tỷ USD tài trợ cho các dự án năng lượng sạch. Bộ Năng lượng Mỹ hôm 11/2 cũng thông báo sẽ chi 175 triệu USD để kéo dài tuổi thọ của 6 nhà máy điện than - động thái mới nhất trong chuỗi hành động nhằm chống đỡ cho ngành than.

Tổng thống Trump và Giám đốc Zeldin ngày 12/2 cũng thông báo EPA sẽ loại bỏ toàn bộ các tiêu chuẩn phát thải khí nhà kính đối với phương tiện giao thông, chấm dứt mọi tiêu chuẩn phát thải xanh bổ sung đối với các mẫu xe và động cơ từ năm 2012 - 2027 và xa hơn. EPA vẫn sẽ điều chỉnh quy định về các chất ô nhiễm trong khí thải ống xả gây ảnh hưởng đến chất lượng không khí, như carbon monoxide, chì và ozone.

Các tổ chức môi trường lớn đã phản đối lập trường của chính quyền Tổng thống Trump về kết luận gây nguy hại và đang chuẩn bị khởi kiện để đáp trả quyết định bãi bỏ này. Một số tổ chức đã tuyên bố ý định khởi kiện, bao gồm Hiệp hội Phổi Mỹ và Hiệp hội Y tế Công cộng Mỹ.

Liên minh Khí hậu Mỹ - do Thống đốc bang California Gavin Newsom và Thống đốc bang Wisconsin Tony Evers dẫn đầu - chỉ trích quyết định bãi bỏ nền tảng pháp lý then chốt của chính sách khí hậu là “bất hợp pháp, phớt lờ các nguyên tắc khoa học cơ bản và phủ nhận thực tế”.

Dự kiến, các cuộc chiến pháp lý gần như chắc chắn sẽ kéo dài nhiều năm, khi những lập luận biện minh cho quyết định bãi bỏ của chính quyền Tổng thống Trump phải đối mặt trước tòa với bằng chứng khoa học dồi dào về các tác hại của biến đổi khí hậu.

Biến động Trung Đông đẩy giá dầu tăng, gây áp lực lạm phát và tỷ giá. (Ảnh minh hoạ)
Kinh tế Việt Nam trước làn sóng tăng giá dầu do căng thẳng Trung Đông
(Ngày Nay) - Biến động địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra những rung lắc đáng kể trên thị trường năng lượng toàn cầu. Khi giá dầu leo thang, nền kinh tế Việt Nam – vốn còn phụ thuộc nhất định vào nguồn năng lượng nhập khẩu phải đối diện nhiều sức ép mới liên quan đến lạm phát, tỷ giá và điều hành chính sách vĩ mô.
Xung đột tại Trung Đông: Các nước tăng cường triển khai biện pháp sơ tán công dân
Xung đột tại Trung Đông: Các nước tăng cường triển khai biện pháp sơ tán công dân
(Ngày Nay) - Ngày 4/3, Mỹ đã yêu cầu các nhân viên lãnh sự không thuộc diện khẩn cấp tại hai lãnh sự quán ở Pakistan rời khỏi nước này, cũng như cho phép nhân viên ngoại giao rời khỏi các đại sứ quán ở Saudi Arabia (Arập Xêút), CH Cyprus và Oman trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran.
Bộ Nội vụ phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu tổ chức bầu cử
Bộ Nội vụ phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu tổ chức bầu cử
(Ngày Nay) - Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND là sự kiện chính trị quan trọng, ngày hội lớn của toàn dân, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân, lựa chọn bầu ra những đại biểu Quốc hội, HĐND có đức, có tài để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Người dân dùng bữa trong khách sạn phải thắp đèn chạy bằng pin khi sự cố mất điện xảy ra ở thủ đô Havana, Cuba. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Cuba kích hoạt tất cả các quy trình để khôi phục hệ thống điện quốc gia
(Ngày Nay) - Ủy ban điện lực quốc gia Cuba (UNE) thông báo nhà máy điện Antonio Guiteras - nhà máy có công suất lớn nhất nước này, đã tạm ngừng hoạt động vào 12h41 ngày 4/3 (giờ địa phương, tức 0h41 ngày 5/3 theo giờ Việt Nam), gây gián đoạn việc cung cấp điện cho 2/3 số tỉnh thành trong cả nước.
Iran tuyên bố kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz
Iran tuyên bố kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz
(Ngày Nay) - Phó Chỉ huy lực lượng hải quân thuộc IRGC, ông Mohammad Akbarzadeh, khẳng định Hải quân Iran hiện đã kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz - tuyến đường biển huyết mạch đối với hoạt động vận tải dầu mỏ.
Trung Quốc bước vào kỳ họp quan trọng nhất năm 2026
Trung Quốc bước vào kỳ họp quan trọng nhất năm 2026
(Ngày Nay) - Kỳ họp lần này sẽ xem xét về việc đề nghị thẩm nghị Dự thảo Bộ luật Môi trường sinh thái, Dự thảo Luật Thúc đẩy đoàn kết, Tiến bộ dân tộc và Dự thảo Luật Quy hoạch phát triển quốc gia.