Theo CNN, trong một bài đăng ngắn trên Truth Social vào ngày 10/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết: “Chuyện gì đang xảy ra với việc Liên bang Nga vi phạm không phận Ba Lan bằng thiết bị bay không người lái vậy? Rồi sẽ thấy thôi!”
Đề cập ngắn gọn đến sự cố này cùng gợi ý mơ hồ về những diễn biến tiếp theo xuất hiện trong lúc các quan chức Mỹ đang phân tích việc hơn một tá thiết bị bay không người lái của Liên bang Nga bay vào không phận Ba Lan, buộc NATO phải điều chiến đấu cơ lên bắn hạ.
Sự việc này đánh dấu một bước leo thang đáng kể trong cuộc chiến của Liên bang Nga tại Ukraine và nó diễn ra trong bối cảnh chưa có tiến triển nào rõ rệt hướng tới kết thúc xung đột Ukraine sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Trump với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin ở Alaska hôm 15/8.
Trong bối cảnh ngày càng thất vọng với nhà lãnh đạo Liên bang Nga, Tổng thống Trump cho biết ông sẵn sàng áp thêm lệnh trừng phạt mới lên Moskva nhưng chưa nêu rõ biện pháp nào đang được cân nhắc. Cho đến nay, ông mới chỉ áp thêm một hình phạt thương mại đối với Ấn Độ liên quan đến giao dịch với Liên bang Nga, ngoài ra chưa có hình phạt bổ sung nào khác.
Chiều 10/9, ông Trump đã nói chuyện với Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki và theo tuyên bố do ông Nawrocki đăng trên mạng xã hội thì “các cuộc thảo luận hôm nay đã khẳng định sự thống nhất của đồng minh”.
Một quan chức Ba Lan nói với CNN trước cuộc gọi rằng ông Nawrocki dự kiến sẽ thảo luận với ông Trump về việc triển khai nhanh hơn và bổ sung thêm các khí tài.
Trong số các khí tài mà Ba Lan có thể yêu cầu cụ thể là một hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot của Mỹ để triển khai tại biên giới Ba Lan – Ukraine. Mỹ đã điều chuyển khẩu đội Patriot từng đặt tại Rzeszów, và hiện khẩu đội đang hoạt động ở đó là của Đức, quan chức này cho biết thêm.
Ba Lan cũng đang chờ đợi việc mua tiêm kích F-35. Bốn chiếc đầu tiên dự kiến bàn giao vào tháng 1/2026, nhưng có hy vọng rằng quá trình này có thể được đẩy nhanh.
Quan chức Ba Lan cho biết thêm, nước này mong muốn việc triển khai đi kèm với một số công cụ kinh tế, đồng thời họ rất chờ đợi để hiểu rõ hơn ý nghĩa bài đăng “rồi sẽ thấy thôi” của Tổng thống Trump, đồng thời nhấn mạnh rằng EU đã sẵn sàng với một gói trừng phạt bổ sung.
Tuần trước, ông Trump đã tiếp ông Nawrocki tại Phòng Bầu dục, nơi ông chủ Nhà Trắng cam kết tiếp tục ủng hộ Ba Lan, thậm chí còn nói ông sẵn sàng gửi thêm binh sĩ Mỹ đến nước này, trong bối cảnh xuất hiện những câu hỏi về cam kết duy trì sự hiện diện quân sự Mỹ dọc sườn phía Đông NATO.
Trong cuộc gặp đó, ông Trump nói: “Chúng tôi sẽ đưa thêm nếu họ muốn. Họ từ lâu đã muốn có sự hiện diện lớn hơn. Chúng ta có vài quốc gia có nhiều hơn – nhưng không quá nhiều. Không, họ (binh sĩ Mỹ) sẽ ở lại Ba Lan. Chúng tôi hoàn toàn đồng lòng với Ba Lan”.
Ông Trump còn nói Mỹ “sẽ luôn sát cánh với Ba Lan, và chúng tôi sẽ giúp Ba Lan tự bảo vệ mình”.
Tuy nhiên, sau sự cố UAV Nga xâm nhập vào Ba Lan, điều đó sẽ cụ thể ra sao vẫn chưa rõ ràng.
Đáng chú ý, Tướng Keith Kellogg, đặc phái viên của Trump về vấn đề Ukraine, đang trên đường tới Ba Lan khi sự cố UAV Nga xảy ra, theo một nguồn tin am hiểu lịch trình. Ông được cho là sẽ tiếp tục sang Ukraine trong vài ngày tới, một nguồn khác cho biết.
Chiến dịch tối 8/9 vừa qua đánh dấu lần đầu tiên NATO nổ súng kể từ khi xung đột Ukraine bắt đầu. Quan chức cho biết, chiến đấu cơ Ba Lan và Hà Lan đã chặn các UAV, với sự hỗ trợ từ lực lượng Italy, Đức và lực lượng đa quốc gia của NATO.
Ba Lan đã viện dẫn Điều 4 của NATO, đồng nghĩa cơ quan ra quyết định chính trị cao nhất của liên minh sẽ họp để thảo luận tình hình và các bước tiếp theo. Quan chức Ba Lan lưu ý rằng việc viện dẫn Điều 4 chỉ thực sự hiệu quả khi ngay lập tức đi kèm triển khai thực tế.
Về phía Moskva, khi phát biểu với hãng tin nhà nước RIA-Novosti, ông Andrei Ordash, đại biện lâm thời của Liên bang Nga tại Ba Lan tuyên bố: “Không có bằng chứng nào được đưa ra cho thấy những UAV này có nguồn gốc từ Liên bang Nga”.
Khi được các nhà báo Liên bang Nga hỏi về vụ việc, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov từ chối bình luận, thay vào đó chuyển câu hỏi cho Bộ Quốc phòng nước này.
Ông Peskov nói: “Trong trường hợp này, chúng tôi muốn không đưa ra bình luận. Đây không thuộc thẩm quyền của chúng tôi” và cho biết thêm: “Các nhà lãnh đạo EU và NATO hằng ngày cáo buộc Liên bang Nga khiêu khích, phần lớn mà thậm chí không cố gắng đưa ra bất kỳ lập luận nào”.
