Viết 360 trang trong 4 tháng để kỷ niệm với… Thu Hà
So với các tác phẩm gần đây, Chuyện tình thị trấn dày 360 trang - hơn nhiều tác phẩm khác của ông và ra mắt chỉ sau hơn nửa năm kể từ khi phát hành cuốn Cô bé hàng xóm và bốn viên kẹo. Thông thường, vào dịp cuối năm nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra sách mới nhưng lần này ông đã... "phá lệ".
Cũng như những tác phẩm khác của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, thông điệp chính trong Chuyện tình thị trấn luôn đề cao sự tử tế và lòng khoan hậu giữa người với người. Như cậu bé Triều nhận ra rằng, chuyện tình mà cậu biết tuy ngang trái, nhưng “Bên cạnh sự đau buồn, ít ra nó cũng cho tôi thấy con người có khả năng đối xử với nhau theo cách khó mường tượng được”. Những người biết chuyện “không ai bảo ai tự nhiên hình thành một thứ giống như một rào chắn để bảo vệ đôi tình nhân sầu muộn kia.”
 |
Chị Thu Hà - Giám đốc, Tổng biên tập NXB Trẻ tặng hoa chúc mừng nhà văn Nguyễn Nhật Ánh |
Nguyễn Nhật Ánh cho biết ông viết cuốn sách này với niềm say mê đặc biệt, một ngày viết “ba ca”, rồi ban đêm khó ngủ, chợt nảy ra ý hay lại dậy viết tiếp. Sự sáng tạo trước hết thể hiện ở cách kể chuyện đầy cuốn hút, tình tiết đan cài vào nhau, những tình tiết hé lộ liên tiếp khiến bạn đọc ngạc nhiên không thể dứt, như một cuốn phim trinh thám.
Từ lúc khởi viết những dòng đầu tiên đến khi hoàn thành bản thảo Chuyện tình thị trấn, nhà văn đã mất bốn tháng - thời gian kỷ lục so với nhiều truyện dài khác của ông. Lý do gì khiến nhà văn Nguyễn Nhật Ánh gấp rút với tác phẩm này như vậy?
Ông cho biết tại buổi ra mắt sách vào sáng 16/7: vào tháng 8/2026 tới đây, chị Thu Hà (Giám đốc, Tổng biên tập NXB Trẻ) nghỉ hưu, nên ông muốn Chuyện tình thị trấn được in có tên của chị Thu Hà ở phần “Chịu trách nhiệm xuất bản” như một cách lưu lại kỷ niệm đẹp với chị Hà, nếu để đến cuối năm xuất bản thì không kịp.
Nhà văn nấn ná ở lại trong thị trấn tuổi thơ
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, cho biết: “Khi viết cuốn sách này, tôi vừa muốn kết thúc vừa không muốn ra khỏi câu chuyện của mình. Tôi muốn nấn ná ở lại cái thị trấn đó, cái thị trấn vui nhộn nhưng ngày càng sầu muộn, và đến một lúc tôi cảm thấy tôi là một phần của câu chuyện, dính líu vào các tình huống, tham dự vào số phận của các nhân vật, thậm chí có lúc tôi cảm thấy có lỗi khi để cho câu chuyện bị nỗi buồn dắt đi khá xa. Nhưng cuộc sống đôi khi vẫn có những cảnh đời như vậy, và trong cuốn sách này của tôi chẳng may chuyện đó đã xảy ra”.
 |
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh tại buổi ra mắt "Chuyện tình thị trấn" vào sáng 16/7 |
“Tâm trạng của tôi khi viết những dòng cuối giống như lời tự nhận của nhân vật bé con trong truyện. Có thể câu chuyện Kế Xuyên tình cờ va vào tôi đã vô tình biến tôi thành một cậu học trò lớn trước tuổi. Tôi phải nhón gót để hiểu được những chuyện vượt quá sức mình khiến tôi sầu tư ở cái tuổi lẽ ra vẫn còn say mê hái hoa bắt bướm. Nhưng giả như được quay lại từ đầu thì tôi vẫn không muốn rời xa câu chuyện này. Bên cạnh sự đau buồn, ít ra nó cũng cho tôi thấy con người có khả năng đối xử với nhau theo cách khó mường tượng được”, nhà văn cho hay.
Vì sao thị trấn Hà Lam ở Quảng Nam (nay là TP. Đà Nẵng) thường xuất hiện trong truyện của Nguyễn Nhật Ánh? Nhà văn cho biết: “Bối cảnh trong truyện là thị trấn Hà Lam, nơi tôi sống nhiều năm khi còn bé. Đây là thị trấn của tuổi thơ tôi. Những kỷ niệm về Hà Lam sâu đậm đến mức nó trở thành bối cảnh của nhiều tác phẩm của tôi như Lá nằm trong lá, Ngày xưa có một chuyện tình, Cây chuối non đi giày xanh, và bây giờ là Chuyện tình thị trấn. Bên cạnh ngôi làng Đo Đo, có lẽ Hà Lam xuất hiện trong truyện của tôi nhiều nhất. Tôi không thể bê tất cả làng mạc và thị trấn ấu thơ theo cuộc đời tha hương của mình nên khi trở thành nhà văn, tôi tìm cách tái hiện nó trong các tác phẩm để nguôi ngoai nỗi niềm sầu xứ”.
 |
| “Chuyện tình thị trấn” ấn bản đặc biệt bìa cứng in màu toàn bộ |
Nguyễn Nhật Ánh nói về cách sáng tạo ra các nhân vật trong tác phẩm mới: “Sự trải nghiệm hay nói khác đi là kinh nghiệm sống là tài nguyên của nhà văn. Cốt truyện có thể là hư cấu, và chắc chắn là hư cấu nếu đó là tiểu thuyết, nhưng đa số chi tiết trong truyện thường được nhà văn bóc tách từ cuộc sống và chưng cất chúng lên bằng nghệ thuật. Trong Chuyện tình thị trấn cũng vậy, những nhân vật, những tình huống đều là những cảnh đời, những phận người mà tôi từng gặp, từng biết hoặc từng nghe nói tới.
Thầy Chúc si tình, chuyên tán gái bằng… ca dao với nguyên “tiệm vàng trong miệng”, bà chủ tiệm thuốc Tây thù ghét đàn ông, chàng chủ quán rượu lãng tử, hai gã “đầu gấu” chuyên quậy làng phá xóm, kể cả các nhân vật bé con như con Chi, con Phụng, thằng Quyết còm… đều là những hình ảnh từng sống rất lâu trong ký ức tôi, thậm chí luôn luôn phập phồng cựa quậy. Tất nhiên những nguyên mẫu đó khi đi vào trang sách không còn giống y nguyên ngoài đời thực mà đã được lọc qua tâm hồn của người viết. Đó là thế giới đã được nhà văn tháo ra và lắp lại theo một cấu trúc và tỉ lệ hoàn toàn khác. Nó không còn là thế giới đời thường mà đã trở thành thế giới văn chương. Thông qua cung cách thiết kế cái thế giới văn chương đó, nhà văn gửi đi những thông điệp và tìm kiếm sự chia sẻ”.
“Có thể nói, cuốn sách này của tôi sở dĩ dày hơn các cuốn sách gần đây mộtchút, chẳng qua do tác giả bị các nhân vật của mình cầm chân hơi lâu”, Nguyễn Nhật Ánh chia sẻ.
 |
"Đến nỗi khi đặt dấu chấm hết ở trang cuối cùng tôi gần như… hết pin luôn!”, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cho biết khi viết "Chuyện tình thị trấn" |
Nhà văn nói về đề tài tuổi mới lớn mà ông đã gầy dựng nên thương hiệu Nguyễn Nhật Ánh: “Một nhà văn không thể cáng đáng mọi đề tài mà thường thích viết và viết tốt những gì gần gũi nhất, máu thịt nhất và ám ảnh nhất. Viết về tuổi thơ là thiên hướng sáng tác của tôi vì tôi luôn bị tuổi thơ ám ảnh. Có lẽ do tôi sống xa nhà từ nhỏ và tôi đã để tuổi thơ của mình ở lại sau lưng quá sớm. Điều đó thôi thúc tôi luôn muốn quay về thời thơ ấu của mình trong từng trang sách. Đó là cách dịu dàng nhất tôi có thể đối xử với ký ức của mình. Nhưng có lúc tôi không muốn cứ mãi đóng khung mình trong đề tài quen thuộc.
Tuổi học trò thường trong sáng, vô tư, ít va vấp như khi trưởng thành. Vì vậy nhà văn khó khai thác sự éo le của số phận, sự mù quáng của định mệnh và những va đập, những trầy xước mà cuộc đời đem lại. Bảng giá trị của tuổi học trò chỉ có hai màu đen trắng, tốt xấu rõ ràng. Chỉ khi nhân vật lớn lên mới xuất hiện những vùng xám, những chỗ mờ đục, những điểm mù. Và đó là mảnh đất màu mỡ để nhà văn khám phá và cho phép mình ngẫm nghĩ nhiều hơn về cuộc sống.
Chuyện tình thị trấn ra đời từ nhu cầu đó. Tôi muốn đi xa hơn một cuốn sách dành cho thanh thiếu niên, mặc dù cuốn sách này bắt nguồn từ cuộc phiêu lưu của các nhân vật nhỏ tuổi. Nhưng ở đây, tuổi tác của các nhân vật chính đã được cơi nới, người lớn tham gia nhiều hơn, vì vậy những vấn đề được đặt ra trong cuốn sách cũng rắc rối hơn. Trong cuốn sách này, tình yêu không còn là món ăn dễ nuốt, ngưỡng chịu đựng của con người được đẩy xa hơn, tác giả cũng mệt mỏi hơn. Nhiều lúc tôi cảm giác mình là cục pin tinh thần dùng để sạc cho vô số nhân vật phức tạp trong cuốn sách, đến nỗi khi đặt dấu chấm hết ở trang cuối cùng tôi gần như… hết pin luôn!”.
Những chia sẻ của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh về Chuyện tình thị trấn
“Khi viết truyện này, tôi bắt gặp mình trở lại là một chú bé tò mò trước cuộc đời như khi tôi còn bé”.
"Đề cao sự tử tế là cái công-tắc mà tôi đã bật suốt sự nghiệp sáng tác của mình. Đó là thứ vitamin tâm hồn, giúp người viết lẫn người đọc cảm thấy cuộc đời đẹp hơn và luôn đáng sống dù nỗi buồn không từ bỏ bất cứ cơ hội nào để quấy nhiễu chúng ta."
"Chúng ta không thể tu sửa quá khứ nhưng khi quay về với những gì còn sót lại trong ký ức bằng một trái tim dịu dàng, ta vẫn có cơ hội làm cho quá khứ lung linh hơn."
"Con người ai cũng có trí tưởng tượng. Nhưng với nhà văn, trí tưởng tượng còn phải làm một việc khác xứng đáng với nó hơn, đó là biến những trải nghiệm của đời thường thành những trang sách kỳ diệu để tặng cho bạn đọc."
