Công trình do các nhà khoa học thuộc Đại học UCLouvain và Bệnh viện Đại học Saint-Luc thực hiện tập trung vào vi khuẩn Dolosigranulum pigrum, một thành phần vốn tồn tại trong hệ vi sinh tỵ hầu của con người. Sau nhiều năm nghiên cứu, nhóm đã chứng minh rằng loại vi khuẩn này có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể trước các biến chứng kéo dài sau khi nhiễm COVID-19.
Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2021 khi dịch bệnh diễn biến phức tạp, với mục tiêu tìm hiểu liệu có thể dự báo nguy cơ mắc COVID kéo dài ngay từ giai đoạn nhiễm cấp tính hay không. Qua theo dõi 156 bệnh nhân với các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, suy giảm trí nhớ và khó thở, các nhà khoa học đã tiến hành phân tích mẫu máu và dịch tỵ hầu để tìm kiếm các dấu hiệu sinh học liên quan.
Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa những người hồi phục hoàn toàn và những người gặp triệu chứng kéo dài. Trong đó, yếu tố nổi bật là sự hiện diện của các lợi khuẩn trong đường hô hấp. Những người có hệ vi sinh cân bằng, đặc biệt là có lượng Dolosigranulum pigrum dồi dào, thường có khả năng hồi phục tốt hơn.
Ngược lại, khi hệ vi sinh bị mất cân bằng, do nhiễm trùng nặng hoặc lạm dụng kháng sinh, cơ thể dễ rơi vào tình trạng suy giảm khả năng phục hồi. Đáng chú ý, nghiên cứu cho thấy không phải sự gia tăng vi khuẩn có hại, mà chính sự suy giảm của các lợi khuẩn bảo vệ mới là nguyên nhân khiến bệnh diễn tiến phức tạp và kéo dài.
Theo các chuyên gia, mũi là “cửa ngõ” xâm nhập của các virus đường hô hấp như virus SARS-CoV-2 hay virus cúm. Tại đây, hệ vi sinh đóng vai trò như một hàng rào tự nhiên giúp ngăn chặn và giảm thiểu tác động của tác nhân gây bệnh. Khi hàng rào này suy yếu, nguy cơ xuất hiện các triệu chứng kéo dài sau nhiễm bệnh sẽ gia tăng.
Mặc dù cơ chế cụ thể về cách thức Dolosigranulum pigrum phát huy tác dụng bảo vệ vẫn đang được tiếp tục làm rõ, nhưng phát hiện này đã mở ra hướng tiếp cận mới trong phòng ngừa COVID kéo dài. Các nhà khoa học cho rằng việc duy trì một hệ vi sinh khỏe mạnh là yếu tố quan trọng giúp cơ thể chống lại các bệnh lý hô hấp.
Từ kết quả nghiên cứu, các chuyên gia cũng đưa ra khuyến nghị cần thận trọng trong việc sử dụng kháng sinh. Việc lạm dụng thuốc không chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh mà còn làm tổn hại đến các lợi khuẩn có vai trò bảo vệ, từ đó ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Hiện nhóm nghiên cứu đang tiếp tục thử nghiệm vi khuẩn này trong phòng thí nghiệm, hướng tới phát triển một loại chế phẩm sinh học dạng xịt mũi. Sản phẩm này được kỳ vọng sẽ giúp tái lập sự cân bằng hệ vi sinh đường hô hấp, tăng cường khả năng phòng vệ tự nhiên của cơ thể.
Ý tưởng về một loại thuốc xịt mũi có thể sử dụng trước mùa Đông để phòng ngừa các bệnh hô hấp từng được xem là khó khả thi. Tuy nhiên, với những kết quả bước đầu, các nhà khoa học nhận định đây là mục tiêu có cơ sở, dù vẫn cần thêm thời gian và các thử nghiệm lâm sàng để kiểm chứng.
Trong bối cảnh COVID kéo dài vẫn là thách thức đối với hệ thống y tế, phát hiện mới này không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn mở ra hy vọng về một giải pháp phòng ngừa hiệu quả, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách chủ động và bền vững.
