Phát lộ hơn 18.000 ‘notepad’ của người Ai Cập cổ đại

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) -  Các hiện vật được gọi là “ostraca” - mảnh gốm miêu tả lại cuộc sống hàng ngày - ở thành phố cổ đại Athribis.
Kiến trúc ngôi đền cổ tại thành phố Athribis, Ai Cập. Ảnh: Tübingen University.
Kiến trúc ngôi đền cổ tại thành phố Athribis, Ai Cập. Ảnh: Tübingen University.

Tại thành phố bị lãng quên Athribis, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy hơn 18.000 mảnh gốm khắc những ký tự tượng hình. Một trong số đó được nhận định là tập vở của học sinh cổ đại. Theo Newsweek, các hiện vật mới được phát hiện là bộ sưu tập lớn thứ hai về ostraca từng được tìm thấy tại Ai Cập.

Về cơ bản, các ostraca đóng vai trò tương tự giấy nhớ thời hiện đại, là sự thay thế rẻ tiền hơn cho giấy cói (papyrus). Để khắc các mảnh gốm, người xưa nhúng một cây sậy hoặc que rỗng vào mực.

Nội dung ghi trên những ostraca rất phong phú, bao gồm danh sách mua bán, hồ sơ thương mại, bài tập ở trường cho đến những ghi chép vụn cung cấp thêm thông tin về đời sống sinh hoạt của thành phố vào 2.000 năm trước. Theo thông tin từ Đại học Tübingen, nhóm khảo cổ cũng tìm thấy hình ảnh mô tả các loài động vật như bọ cạp, én, con người, hình học và các vị thần.

Số lượng các mảnh vỡ được tìm thấy nhiều hơn tại một ngôi trường cổ. Trên một ostraca, người ta thấy hơn 100 dòng chữ lặp đi lặp lại ở cả mặt trước và sau cho thấy ngay từ thời kỳ này, những học sinh có hành vi sai trái đã bị buộc phải chép phạt - một hình thức kỷ luật vẫn được dùng phổ biến ở trường học hiện đại.

Phát lộ hơn 18.000 ‘notepad’ của người Ai Cập cổ đại ảnh 1

Bản chép phạt của học sinh thời cổ đại. Ảnh: Tübingen University.

Nhà Ai Cập học Christian Leitz cho biết: “Không chỉ phát lộ những ghi chép thường ngày, nhóm khảo cổ đã tìm thấy lịch năm, giáo trình số học, bài tập ngữ pháp và bảng chữ cái loài chim (tên mỗi loài chim bắt đầu bằng bảng chữ đó)”.

Khoảng 80% ostraca được viết bằng Demotic - một loại chữ hành chính được sử dụng dưới thời kỳ trị vì của cha Cleopatra - Ptolemy XII (117 - 51 TCN). Sau đó là các loại chữ như Hy Lạp, chữ Hierate, tượng hình, Ả Rập và Coptic (một phương ngữ Ai Cập viết bằng bảng chữ cái La Mã), chứng minh cho lịch sử đa văn hóa tại Athribis.

Trả lời phỏng vấn Newsweek, Leitz nói: “Các nhà sử học có thể thực hiện một khảo sát về cuộc sống hằng ngày vào cuối thời Ptolemaic và đầu La Mã nếu phân tích tất cả các văn bản hoặc ít nhất là đa số trong chúng. Tuy nhiên, việc này sẽ mất nhiều năm trời”.

Các nhà khảo cổ tại Đại học Tübingen bắt đầu khai quật Athribis - thành phố nằm cách Luxor khoảng 120 dặm về phía Bắc - vào năm 2003. Ban đầu, các cuộc khai quật tập trung vào ngôi đền lớn do Ptolemy xây dựng để tôn vinh nữ thần sư tử Repit và người phối ngẫu của bà - Min. Ngôi đền được chuyển đổi thành tu viện sau khi việc thờ cúng ngoại giáo bị cấm đoán ở Ai Cập vào năm 380CN. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã chuyển trọng tâm sang một khu vực hứa hẹn nhiều di chỉ đặc biệt ở phía Tây của ngôi đền.

Phát lộ hơn 18.000 ‘notepad’ của người Ai Cập cổ đại ảnh 2

Biên lai mua bánh mì được viết bằng chữ Demotic. Ảnh: Tübingen University.

Theo thông cáo báo chí, Leitz và các đồng sự tìm thấy các ostraca gần một loạt “tòa nhà nhiều tầng có cầu thang và hầm” ở phía Tây của địa điểm khai quật trước đó. Trước dự án, Science Alert từng thông tin, bộ sưu tập ostraca duy nhất tại Ai Cập có thể so sánh với Athribis là một kho lưu trữ tài liệu y học được tìm thấy ở gần làng Deir el-Medineh nằm cạnh Thung lũng các vị vua, vào đầu những năm 1900.

“Đây là một phát hiện quan trọng vì qua đó có thể làm sáng tỏ nền kinh tế và thương mại ở Athribis trong suốt chiều dài lịch sử của nó. Nhiều văn bản tiết lộ các giao dịch tài chính của cư dân trong khu vực, những người buôn bán và các mặt hàng dự trữ như lúa mì, bánh mì”, Mostafa Waziri, Tổng thư ký Hội đồng cổ vật tối cao của Bộ Cổ vật Ai Cập nhận xét.

Theo Smithsonian Magazine
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn

(Ngày Nay) - Công tác vận chuyển đá tại xã Trường Sơn (Quảng Trị) hiện đang bộc lộ một số bất cập như: hàng hóa chất vượt thành thùng, có dấu hiệu quá khổ, quá tải; vật liệu rơi vãi trên đường; xe tải dừng đỗ gây ách tắc giao thông... Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải nâng cao quản lý, hướng tới mục tiêu xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh và bền vững.

Tôn vinh các cá nhân và tập thể được trao tặng giải thưởng Trần Văn Khê 2026 (lần II) - Ảnh: Linh Bảo
“Di sản từ trái tim” Trần Văn Khê tiếp tục lan tỏa
(Ngày Nay) -Tối 10/9, bất chấp cơn mưa nặng hạt, đông đảo chuyên gia, người làm công tác nghiên cứu và người yêu thích âm nhạc dân tộc đã có mặt tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (phường Bến Thành, TPHCM) thưởng thức chương trình giao lưu, nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Di sản từ trái tim”.
Phong Nha - Kẻ Bàng lọt danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam
Phong Nha - Kẻ Bàng lọt danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam
(Ngày Nay) - Ngày 9/9, Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, Tạp chí The Times (Vương quốc Anh) vừa giới thiệu danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam năm 2026, trong đó Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) là một trong những điểm đến tiêu biểu, tiếp tục khẳng định sức hút của Di sản thiên nhiên thế giới trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế.
TP Hồ Chí Minh: Cắt giảm hội thi, hội họp không cần thiết và đẩy mạnh hồ sơ số trong trường học
TP Hồ Chí Minh: Cắt giảm hội thi, hội họp không cần thiết và đẩy mạnh hồ sơ số trong trường học
(Ngày Nay) - Ngày 10/9, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh có văn bản yêu cầu các cơ sở giáo dục phổ thông rà soát, cắt giảm các cuộc thi, hội thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp và báo cáo trung gian không cần thiết; đồng thời đẩy mạnh hồ sơ số, từng bước thay thế hồ sơ giấy nhằm dành thêm thời gian và nguồn lực cho hoạt động dạy học, giáo dục học sinh.
Cú sốc năng lượng thúc đẩy ECB tăng lãi suất
Cú sốc năng lượng thúc đẩy ECB tăng lãi suất
(Ngày Nay) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 10/9 đã quyết định tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,5%, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng và làm gia tăng nguy cơ lạm phát. Đây là lần thứ hai ECB thắt chặt chính sách tiền tệ kể từ đầu năm đến nay.
Lễ hội Cầu mưa Xỏ Nặm Phạ là phong tục truyền thống giàu giá trị văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.
Châu Lộc phục dựng Lễ hội Cầu mưa Xỏ Nặm Phạ
(Ngày Nay) - Ngày 20/9/2026, tại xã Châu Lộc, tỉnh Nghệ An sẽ diễn ra Lễ hội Cầu mưa “Xỏ Nặm Phạ” – một phong tục truyền thống giàu giá trị văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.