Phát lộ hơn 18.000 ‘notepad’ của người Ai Cập cổ đại

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) -  Các hiện vật được gọi là “ostraca” - mảnh gốm miêu tả lại cuộc sống hàng ngày - ở thành phố cổ đại Athribis.
Kiến trúc ngôi đền cổ tại thành phố Athribis, Ai Cập. Ảnh: Tübingen University.
Kiến trúc ngôi đền cổ tại thành phố Athribis, Ai Cập. Ảnh: Tübingen University.

Tại thành phố bị lãng quên Athribis, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy hơn 18.000 mảnh gốm khắc những ký tự tượng hình. Một trong số đó được nhận định là tập vở của học sinh cổ đại. Theo Newsweek, các hiện vật mới được phát hiện là bộ sưu tập lớn thứ hai về ostraca từng được tìm thấy tại Ai Cập.

Về cơ bản, các ostraca đóng vai trò tương tự giấy nhớ thời hiện đại, là sự thay thế rẻ tiền hơn cho giấy cói (papyrus). Để khắc các mảnh gốm, người xưa nhúng một cây sậy hoặc que rỗng vào mực.

Nội dung ghi trên những ostraca rất phong phú, bao gồm danh sách mua bán, hồ sơ thương mại, bài tập ở trường cho đến những ghi chép vụn cung cấp thêm thông tin về đời sống sinh hoạt của thành phố vào 2.000 năm trước. Theo thông tin từ Đại học Tübingen, nhóm khảo cổ cũng tìm thấy hình ảnh mô tả các loài động vật như bọ cạp, én, con người, hình học và các vị thần.

Số lượng các mảnh vỡ được tìm thấy nhiều hơn tại một ngôi trường cổ. Trên một ostraca, người ta thấy hơn 100 dòng chữ lặp đi lặp lại ở cả mặt trước và sau cho thấy ngay từ thời kỳ này, những học sinh có hành vi sai trái đã bị buộc phải chép phạt - một hình thức kỷ luật vẫn được dùng phổ biến ở trường học hiện đại.

Phát lộ hơn 18.000 ‘notepad’ của người Ai Cập cổ đại ảnh 1

Bản chép phạt của học sinh thời cổ đại. Ảnh: Tübingen University.

Nhà Ai Cập học Christian Leitz cho biết: “Không chỉ phát lộ những ghi chép thường ngày, nhóm khảo cổ đã tìm thấy lịch năm, giáo trình số học, bài tập ngữ pháp và bảng chữ cái loài chim (tên mỗi loài chim bắt đầu bằng bảng chữ đó)”.

Khoảng 80% ostraca được viết bằng Demotic - một loại chữ hành chính được sử dụng dưới thời kỳ trị vì của cha Cleopatra - Ptolemy XII (117 - 51 TCN). Sau đó là các loại chữ như Hy Lạp, chữ Hierate, tượng hình, Ả Rập và Coptic (một phương ngữ Ai Cập viết bằng bảng chữ cái La Mã), chứng minh cho lịch sử đa văn hóa tại Athribis.

Trả lời phỏng vấn Newsweek, Leitz nói: “Các nhà sử học có thể thực hiện một khảo sát về cuộc sống hằng ngày vào cuối thời Ptolemaic và đầu La Mã nếu phân tích tất cả các văn bản hoặc ít nhất là đa số trong chúng. Tuy nhiên, việc này sẽ mất nhiều năm trời”.

Các nhà khảo cổ tại Đại học Tübingen bắt đầu khai quật Athribis - thành phố nằm cách Luxor khoảng 120 dặm về phía Bắc - vào năm 2003. Ban đầu, các cuộc khai quật tập trung vào ngôi đền lớn do Ptolemy xây dựng để tôn vinh nữ thần sư tử Repit và người phối ngẫu của bà - Min. Ngôi đền được chuyển đổi thành tu viện sau khi việc thờ cúng ngoại giáo bị cấm đoán ở Ai Cập vào năm 380CN. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã chuyển trọng tâm sang một khu vực hứa hẹn nhiều di chỉ đặc biệt ở phía Tây của ngôi đền.

Phát lộ hơn 18.000 ‘notepad’ của người Ai Cập cổ đại ảnh 2

Biên lai mua bánh mì được viết bằng chữ Demotic. Ảnh: Tübingen University.

Theo thông cáo báo chí, Leitz và các đồng sự tìm thấy các ostraca gần một loạt “tòa nhà nhiều tầng có cầu thang và hầm” ở phía Tây của địa điểm khai quật trước đó. Trước dự án, Science Alert từng thông tin, bộ sưu tập ostraca duy nhất tại Ai Cập có thể so sánh với Athribis là một kho lưu trữ tài liệu y học được tìm thấy ở gần làng Deir el-Medineh nằm cạnh Thung lũng các vị vua, vào đầu những năm 1900.

“Đây là một phát hiện quan trọng vì qua đó có thể làm sáng tỏ nền kinh tế và thương mại ở Athribis trong suốt chiều dài lịch sử của nó. Nhiều văn bản tiết lộ các giao dịch tài chính của cư dân trong khu vực, những người buôn bán và các mặt hàng dự trữ như lúa mì, bánh mì”, Mostafa Waziri, Tổng thư ký Hội đồng cổ vật tối cao của Bộ Cổ vật Ai Cập nhận xét.

Theo Smithsonian Magazine
Tổng Bí thư Tô Lâm tham quan không gian trưng bày sách tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác Tuyên giáo và Dân vận năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026, sáng 19/12/2025, tại Hà Nội. Hội nghị được triển khai bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 35 điểm cầu các tỉnh ủy, thành ủy với hơn 3000 đại biểu tham dự.
Niềm tin - Nền tảng của đồng thuận xã hội
(Ngày Nay) - Công tác tuyên giáo đang đứng trước yêu cầu mới là không chỉ truyền đạt chủ trương, định hướng tư tưởng mà phải chủ động quản trị niềm tin xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển.
Không ngừng đổi mới để đồng hành cùng đất nước
Không ngừng đổi mới để đồng hành cùng đất nước
(Ngày Nay) - Mỗi bước phát triển của đất nước đều gắn với những yêu cầu mới về tư tưởng, niềm tin và sự đồng thuận xã hội. Từ những ngày đầu truyền bá lý tưởng cách mạng, khơi dậy khát vọng độc lập, tự do đến công cuộc đổi mới, hội nhập và hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững, công tác tuyên giáo luôn đồng hành cùng những chặng đường phát triển của dân tộc.
Khu vực Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác, có nơi mưa to đến rất to.
Thời tiết ngày 1/8: Mưa lớn kéo dài ở Bắc Bộ, vùng ven biển có nơi trên 100 mm
(Ngày Nay) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 1/8, Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An tiếp tục có mưa rào và dông rải rác, cục bộ xuất hiện mưa to đến rất to. Đáng chú ý, vùng ven biển Quảng Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình và Thanh Hóa có nơi ghi nhận lượng mưa trên 100 mm, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.
UBND tỉnh Quảng Trị, UBND thành phố Huế và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam ký kết bản ghi nhớ hợp tác về phát triển sản phẩm du lịch đường sắt “Cố đô Huế – Phong Nha: Hành trình kỳ quan – Di sản thế giới”.
Thúc đẩy liên kết du lịch miền Trung qua sản phẩm đường sắt di sản giữa Quảng Trị và Huế
(Ngày Nay) -  Chiều 31/7, tại Quảng Trị, UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với UBND thành phố Huế và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức Hội thảo phát triển sản phẩm du lịch đường sắt "Cố đô Huế - Phong Nha: Hành trình kỳ quan – Di sản thế giới", đồng thời ký kết Bản ghi nhớ hợp tác phát triển sản phẩm du lịch đường sắt giai đoạn 2026 – 2030.