UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành quyết định phê duyệt Đề cương Đề án bảo vệ và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn và Lễ hội đền thờ Lê Hoàn gắn với giáo dục truyền thống và phát triển du lịch.
Theo quyết định, Sở VHTTDL Thanh Hóa được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tổ chức xây dựng đề án trên cơ sở đề cương đã được phê duyệt, bảo đảm đúng quy định pháp luật, tiến độ và chất lượng.
Đáng chú ý, tỉnh Thanh Hóa yêu cầu quá trình xây dựng đề án phải bảo đảm nguyên tắc giữ gìn yếu tố gốc, tính xác thực và toàn vẹn của di tích quốc gia đặc biệt.
Đồng thời, việc bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội đền thờ Lê Hoàn phải tôn trọng tính nguyên gốc, tính liên tục và vai trò chủ thể của cộng đồng, tránh làm biến dạng hay thương mại hóa lễ hội truyền thống.
![]() |
Lễ hội đền thờ Lê Hoàn (xã Xuân Lập) được tổ chức hằng năm, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập pphương |
Cùng với đó, đề án sẽ rà soát, bổ sung các nội dung liên quan đến hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và tổ chức lễ hội; xác định định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, không ảnh hưởng tới không gian văn hóa di tích.UBND tỉnh Thanh Hóa cũng nhấn mạnh, đề án chỉ mang tính định hướng quản lý; các nội dung có tính chất đầu tư phải được tách thành dự án riêng và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư công, xây dựng và di sản văn hóa.
Theo sử liệu, Vua Lê Hoàn sinh năm 941 tại làng Trung Lập, vùng đất Ái Châu xưa, nay thuộc xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa.
Trong bối cảnh đất nước rối ren bởi loạn 12 sứ quân, ông sớm theo phò Đinh Bộ Lĩnh, lập nhiều chiến công lớn và giữ vai trò quan trọng trong triều đình Đại Cồ Việt.
![]() |
| Trò diễn dân gian múa sạp tại Lễ hội đền thờ Lê Hoàn |
Năm 980, trước nguy cơ ngoại bang xâm lấn sau khi Vua Đinh Tiên Hoàng băng hà, Lê Hoàn được triều thần và Thái hậu Dương Vân Nga tôn lên ngôi vua, lấy niên hiệu Lê Đại Hành.Trên cương vị hoàng đế, ông trực tiếp cầm quân đánh bại quân Tống xâm lược, giữ vững nền độc lập dân tộc.
Không lâu sau, năm 982, ông tiếp tục thân chinh đánh Chiêm Thành, lập lại trật tự phương Nam, mở ra thời kỳ ổn định cho quốc gia Đại Cồ Việt.
Không chỉ nổi bật trên chiến trận, Lê Đại Hành còn được đánh giá là nhà quản trị và ngoại giao xuất sắc.
Ông chú trọng phát triển nông nghiệp, chăm lo đời sống nhân dân, trọng dụng nhân tài, góp phần xây dựng đất nước hưng thịnh trong những năm đầu độc lập.
Sau khi Vua Lê Đại Hành băng hà năm 1005, nhân dân quê hương đã lập đền thờ để tưởng nhớ công lao của vị anh hùng dân tộc.
Năm 2018, đền thờ Lê Hoàn được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.
Hàng năm, Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn được tổ chức vào ngày 8.3 âm lịch, trở thành hoạt động văn hóa tâm linh tiêu biểu của xứ Thanh.
![]() |
Người dân hào hứng tham gia trò chơi dân gian bịt mắt bắt vịt, tạo không khí vui tươi, sôi động tại lễ hội đền thờ Lê Hoàn |
Điểm nhấn của lễ hội là các nghi lễ tái hiện đời sống quân dân thời Tiền Lê cùng nhiều chương trình nghệ thuật sân khấu hóa về cuộc đời, sự nghiệp và những chiến công hiển hách của vua Lê Đại Hành.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội diễn ra sôi nổi trong 3 ngày với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đặc sắc như múa trò Xuân Phả, nhảy sạp, múa pồn pông, biểu diễn cồng chiêng, đánh bài điếm, hội thi làm cỗ chay tiến vua, kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt bắt vịt hay đi cầu tre.
Đáng chú ý, không gian trưng bày và giới thiệu sản phẩm OCOP cũng được tổ chức, góp phần quảng bá đặc sản địa phương, đồng thời mang đến cho du khách thêm nhiều trải nghiệm văn hóa, du lịch hấp dẫn.


