Trong những năm gần đây, Việt Nam liên tiếp chịu tác động nặng nề từ nhiều thiên tai nghiêm trọng, tiêu biểu là các cơn bão Wipha, Bualoi và Matmo. Những sự kiện này đã gây thiệt hại lớn về người và tài sản, phá hủy hạ tầng, ảnh hưởng sinh kế và làm gián đoạn hoạt động dạy học tại nhiều địa phương. Thực tế này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường năng lực sẵn sàng ứng phó thiên tai trên tất cả các cấp, từ cộng đồng, dịch vụ công đến trường học.
Tỉnh Nghệ An được lựa chọn là địa bàn triển khai dự án nhờ thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai và có vị trí chiến lược quan trọng. Trên địa bàn tỉnh có Khu Dự trữ Sinh quyển Tây Nghệ An được UNESCO công nhận cùng với thành phố Vinh – thành viên Mạng lưới Thành phố Học tập Toàn cầu của UNESCO. Những điều kiện này tạo nền tảng thuận lợi để triển khai các giải pháp tổng hợp, dựa vào cộng đồng nhằm nâng cao khả năng chống chịu thiên tai.
Dự án vừa được ký kết sẽ tập trung cải thiện hệ thống cảnh báo sớm gần thời gian thực đối với lũ quét và sạt lở đất tại các khu vực có nguy cơ cao, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp và ứng phó của chính quyền địa phương và cộng đồng, phù hợp với các ưu tiên quốc gia và chuẩn mực quốc tế.
 |
Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Nguyệt Linh |
Một trọng tâm quan trọng của dự án là tăng cường sức chống chịu của các trường học tại những vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai. Các cơ quan quản lý giáo dục, cán bộ quản lý trường học và giáo viên sẽ được hỗ trợ thông qua việc lập bản đồ rủi ro có sự tham gia, xây dựng kế hoạch sẵn sàng ứng phó cấp trường và nâng cao năng lực, nhằm đảm bảo hoạt động học tập không bị gián đoạn.
Phát biểu tại lễ ký kết, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, ông Ito Naoki nhấn mạnh: “Thông qua dự án này, chúng tôi hướng tới việc giải quyết các thách thức bằng cách tăng cường năng lực chuẩn bị và ứng phó thiên tai ở cả cấp trung ương và địa phương, đồng thời bảo đảm môi trường học tập an toàn và duy trì hoạt động giáo dục tại các khu vực bị ảnh hưởng”.
Ông khẳng định dự án sẽ góp phần củng cố Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, đồng thời phát huy kinh nghiệm và chuyên môn của Nhật Bản trong giảm nhẹ rủi ro thiên tai.
 |
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Ngô Lê Văn. Ảnh: Nguyệt Linh |
Ông Ngô Lê Văn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, cho biết: “Lễ ký kết hôm nay chuyển hóa cam kết chính trị thành hành động cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng, đặc biệt tại Nghệ An. Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Nhật Bản, UNESCO và các đối tác để triển khai hiệu quả dự án, đóng góp vào các mục tiêu chung trong Chương trình Nghị sự phát triển bền vững và Khung hành động Sendai”.
Đại diện UNESCO tại Việt Nam, ông Jonathan Wallace Baker cho biết: “Dự án sẽ hỗ trợ rà soát và cập nhật kế hoạch quản lý rủi ro thiên tai, tăng cường lập bản đồ rủi ro, nâng cao hệ thống giám sát thời gian thực và cảnh báo sớm đối với lũ lụt, sạt lở đất. Ở cấp cộng đồng và trường học, dự án thúc đẩy phương pháp tiếp cận có sự tham gia trong lập bản đồ rủi ro và xây dựng kế hoạch ứng phó, đồng thời nâng cao nhận thức để thông tin cảnh báo sớm được chuyển hóa thành hành động kịp thời.”
 |
Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam. Ảnh: Nguyệt Linh |
Theo ông Baker, dự án dự kiến mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 15.000 người dân, học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý tại tỉnh Nghệ An. Dự án sẽ tạo tác động thiết thực từ cấp tỉnh đến cộng đồng và chia sẻ bài học kinh nghiệm cho các tỉnh khác, góp phần quan trọng nâng cao năng lực chống chịu thiên tai của Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.
