Gõ Chầu Thiên Hội - Lan tỏa giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu trong kỷ nguyên số

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Sáng 6/3/2026, tại không gian Đền Thủy Trung Tiên (Ba Đình, Hà Nội), nhóm sinh viên Trường Đại học FPT TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng Trung tâm Xúc tiến Quảng bá Di sản Văn hóa Phi vật thể Việt Nam (VICH) tổ chức chương trình “Gõ Chầu Thiên Hội” nhằm giới thiệu định hướng quảng bá và lan tỏa giá trị Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ.
Các nhà nghiên cứu và khách mời trao đổi tại tọa đàm “Gõ Chầu Thiên Hội”. Ảnh: Ngày Nay
Các nhà nghiên cứu và khách mời trao đổi tại tọa đàm “Gõ Chầu Thiên Hội”. Ảnh: Ngày Nay

Ngay từ giai đoạn đầu được giới thiệu, dự án đã nhận được nhiều phản hồi tích cực giới chuyên môn và thu hút hơn 500 sinh viên đến từ trên 120 trường Đại học, Cao đẳng trên cả nước tham gia vào Cộng đồng Người trẻ yêu di sản Văn hóa Việt Nam và ghi nhận hơn 100.000 lượt tiếp cận trên các nền tảng số, cho thấy sự quan tâm đáng kể của cộng đồng trẻ đối với Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ.

“Gõ Chầu Thiên Hội” đã nỗ lực thay đổi phương thức tiếp cận truyền thông, chuyển từ “lưu giữ” sang “tương tác”, kết hợp hoạt động trực tiếp với nền tảng trực tuyến để hình thành hệ sinh thái trải nghiệm đa chiều, thu hẹp khoảng cách giữa không gian thực hành truyền thống và môi trường số.

Dự án đã tổ chức chương trình ra mắt kết hợp tọa đàm chuyên sâu về quảng bá giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ. Sự kiện lần này không chỉ giới thiệu mục tiêu và lộ trình hoạt động trải dài Bắc - Trung - Nam mà còn có sự tham gia chia sẻ của các nghệ nhân và nhà nghiên cứu, cùng phần giới thiệu sách và kho tư liệu số hóa của dự án.

Gõ Chầu Thiên Hội - Lan tỏa giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu trong kỷ nguyên số ảnh 1

Toàn cảnh sự kiện Gõ Chầu Thiên Hội. Ảnh: BTC

Có thể thấy, trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, công tác bảo tồn di sản văn hóa đang đối mặt với những thách thức lớn, đặc biệt là việc lưu giữ nguồn tư liệu chính thống. Với di sản tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam Phủ, quá trình trao truyền thực hành giữa các thế hệ còn thiếu sự ghi chép và hệ thống hóa xuyên suốt.

Thực trạng trên khiến những người trẻ dù nhiều nhiệt huyết và tò mò về cội nguồn văn hóa nhưng lại khó tiếp cận với những kênh thông tin chuẩn mực để hiểu đúng giá trị di sản. Sự thiếu hụt một hệ thống lưu trữ số hóa bài bản không chỉ gây khó khăn cho việc tra cứu mà còn dễ dẫn đến những góc nhìn chưa đầy đủ trong cách thực hành tín ngưỡng trong đời sống đương đại.

Tại sự kiện, Văn Hồng Thiên, trưởng nhóm dự án, đồng thời là trưởng ban tổ chức “Gõ Chầu Thiên Hội” chia sẻ: "Dự án hình thành từ cơ duyên khi anh xem MV Tứ Phủ của ca sĩ Hoàng Thùy Linh, khiến bản thân cảm thấy hứng thú và muốn tìm hiểu sâu hơn về tín ngưỡng Thờ Mẫu".

Trong quá trình tìm hiểu và nghiên cứu, Văn Hồng Thiên nhận thấy khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn tư liệu chính thống bởi Tín ngưỡng Thờ Mẫu chủ yếu được trao truyền thông qua hình thức truyền khẩu giữa các thế hệ. Điều này chỉ ra thực trạng khi hệ thống nguồn tư liệu không đầy đủ hay việc tiếp cận trên nền tảng số còn hạn chế sẽ khiến người trẻ khó tìm hiểu chính xác và đầy đủ về di sản.

Từ sự trăn trở đó, Văn Hồng Thiên quyết định lựa chọn chủ đề này cho đồ án tốt nghiệp của mình với mong muốn lan tỏa giá trị Tín ngưỡng Thờ Mẫu, đồng thời định hướng ứng dụng công nghệ số vào việc bảo tồn và phát huy di sản nhằm đưa tri thức của thực hành ngưỡng này đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ.

Gõ Chầu Thiên Hội - Lan tỏa giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu trong kỷ nguyên số ảnh 2

Nghệ nhân trà Đào Đức Hiếu (đầu tiên, phải) và các bạn trẻ của dự án làm lễ trước sự kiện. Ảnh: BTC

“Gõ Chầu Thiên Hội” được xây dựng với định hướng trở thành cầu nối liên thế hệ, nơi các giá trị thực hành của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ được số hóa và hệ thống hóa theo hướng chuẩn mực, dễ tiếp cận và bền vững. Dự án không dừng ở hoạt động truyền thông ngắn hạn mà hướng tới hình thành một hệ sinh thái di sản trong môi trường số, trao vai trò chủ thể cho người trẻ trong việc kế thừa, tiếp nhận và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống.

Nhận định về dự án, bà Nguyễn Lệ Quyên, giám đốc Trung tâm Xúc tiến Quảng bá Di sản Văn hóa Phi vật thể Việt Nam cho biết: "VICH nhận được nhiều đề xuất dự án phát huy giá trị văn hóa từ các bạn trẻ. Tuy nhiên, trung tâm quyết định đồng hành cùng nhóm sinh viên đến từ TP. Hồ Chí Minh dù khoảng cách địa lý khá xa vì các bạn đã xây dựng một kế hoạch cụ thể, dài hạn và cho thấy sự quyết tâm và nghiêm túc trong việc theo đuổi dự án".

Bên cạnh những chia sẻ của phía Ban tổ chức dự án về định hướng phát triển, sự kiện đã giới thiệu công trình nghiên cứu liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu do nhà nghiên cứu Lê Văn Thao cùng đội ngũ Enter Việt Nam thực hiện. Sau 20 năm nghiên cứu, nhóm đã cho ra mắt hệ thống dữ liệu số về di sản Thờ Mẫu Việt Nam. Hệ thống này là kho tàng tri thức có giá trị bảo tồn và được ứng dụng thực tiễn trong giáo dục quốc gia, góp phần đưa di sản tiếp cận gần hơn với cộng đồng thông qua công nghệ.

Chia sẻ về công trình tâm huyết kéo dài nhiều năm, nhà nghiên cứu Lê Văn Thao bày tỏ mong muốn hệ thống dự liệu này sẽ trở thành nguồn tư liệu để các bạn trẻ tiếp tục khai thác, sáng tạo và sử dụng có giá trị để bảo tồn và phát huy di sản trong tương lai.

Kế thừa nền tảng tri thức đó, dự án “Gõ Chầu Thiên Hội” thể hiện mong muốn phát triển một ứng dụng cho phép công chúng giao tiếp với nghệ nhân qua trí tuệ nhân tạo dựa trên tri thức được thu thập tổng hợp từ những người thực hành tín ngưỡng cung cấp và chia sẻ với kho dữ liệu số.

Gõ Chầu Thiên Hội - Lan tỏa giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu trong kỷ nguyên số ảnh 3

Giao diện Thư viện số Di sản Thờ Mẫu Việt Nam. Ảnh: Webiste dự án “Gõ Chầu Thiên Hội

Cũng tại sự kiện, ấn phẩm “Độc bản văn chầu Phạm Văn Kiêm và Di sản văn ca chúc Thánh” do ông Ngô Nhật Tăng chủ biên đã chính thức ra mắt công chúng. Cuốn sách là công trình chuyên khảo về hệ thống văn chầu trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, cũng là kết quả của hành trình bền bỉ phục chế hàng trăm cuộn băng cassette quý hiếm từ thập niên 80, 90.

Bên cạnh việc số hóa âm thanh, ông Ngô Nhật Tăng còn tiến hành giải mã từng điển tích Hán Nôm để bảo tồn trọn vẹn “mã gen” văn hóa của những nghệ nhân tiền bối. Cuốn sách tập trung sưu tầm, phục dựng và hiệu đính các bản văn chầu có giá trị, nhằm gìn giữ nguyên bản lời văn dâng Thánh và chuẩn hóa tư liệu phục vụ thực hành nghi lễ.

Gõ Chầu Thiên Hội - Lan tỏa giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu trong kỷ nguyên số ảnh 4
Gian hàng Trà Tứ Phủ của cùng ấn phẩm “Độc bản văn chầu Phạm Văn Kiêm và Di sản văn ca chúc Thánh”. Ảnh: BTC

Trong không gian sự kiện, gian hàng Trà Tứ Phủ của nghệ nhân trà Đào Đức Hiếu thu hút quan tâm của người tham dự. Các sản phẩm có thiết kế lấy cảm hứng từ Thờ Mẫu Việt Nam cho thấy sự ra mắt hệ thống dữ liệu số về Tín ngưỡng Thờ Mẫu có thể trở thành nguồn tư liệu hữu ích, hỗ trợ các dự án sáng tạo trong quá trình phát triển và ứng dụng di sản.

Lãnh đạo thành phố thăm hỏi, động viên công nhân Scavi Huế đang điều trị tại Bệnh viện Trung ương Huế cơ sở 2
Tạm ngưng bếp ăn tập thể khiến 170 công nhân Scavi Huế bị ngộ độc thực phẩm
(Ngày Nay) -  Liên quan vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Công ty Scavi Huế, đến 19h ngày 12/9, hơn 170 công nhân đang được điều trị tại các cơ sở y tế trên địa bàn Thành phố Huế. Bếp ăn tập thể cung cấp suất ăn cho công nhân đã được yêu cầu tạm ngưng hoạt động để phục vụ điều tra, xác định nguyên nhân.
Quảng Trị: Tổng kiểm soát xe vận tải, phát hiện tài xế dương tính với ma túy và 4 viên thuốc nghi ma túy
Quảng Trị: Tổng kiểm soát xe vận tải, phát hiện tài xế dương tính với ma túy và 4 viên thuốc nghi ma túy
(Ngày Nay) - Trong đợt tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải hành khách và hàng hóa trên toàn quốc, Đội cảnh sát giao thông đường bộ số 2, Công an tỉnh Quảng Trị phát hiện một lái xe tải dương tính với ma túy, đồng thời phát hiện 4 viên thuốc màu hồng nghi là ma túy.
Quan hệ Việt - Pháp bước vào giai đoạn “tăng tốc lịch sử”
Quan hệ Việt - Pháp bước vào giai đoạn “tăng tốc lịch sử”
(Ngày Nay) - Theo Giáo sư lịch sử đương đại Pierre Journoud tại Đại học Montpellier Paul-Valéry, quan hệ Việt Nam - Pháp đang chứng kiến một sự “tăng tốc của lịch sử”, với nhịp độ trao đổi cấp cao chưa từng có và sự tin cậy ngày càng rõ nét giữa lãnh đạo hai nước. Chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Cộng hòa Pháp có ý nghĩa quan trọng đối với cả hai nước khi quan hệ song phương vừa bước sang một giai đoạn mới với việc thiết lập Đối tác chiến lược toàn diện.
Việt Nam – Pháp mở rộng không gian hợp tác chiến lược
Việt Nam – Pháp mở rộng không gian hợp tác chiến lược
(Ngày Nay) - Được bồi đắp qua nhiều thế hệ từ những gắn kết về lịch sử, văn hóa, giáo dục, khoa học đến giao lưu nhân dân sâu rộng, quan hệ Việt-Pháp vượt qua những thăng trầm của lịch sử, xây dựng thành công mối quan hệ hữu nghị, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới tương lai.
Hút thuốc có thể làm gia tăng cảm giác cô đơn
Hút thuốc có thể làm gia tăng cảm giác cô đơn
(Ngày Nay) - Một nghiên cứu trên hơn 50.000 người tại 15 quốc gia châu Âu cho thấy những người hút thuốc có xu hướng cảm thấy cô đơn hơn những người không hút thuốc, đồng thời mức độ cô đơn của họ cũng tăng nhanh hơn trong khoảng thời gian hai năm theo dõi.
Chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông
Chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông
(Ngày Nay) - Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia vừa có công điện gửi UBND các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Đắk Lắk; các Bộ: Quốc phòng, Công an, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Công Thương, Ngoại giao, Khoa học và Công nghệ; Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam về việc chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông.