Tại các xã Ba Vì, Suối Hai…, chính quyền cơ sở cùng lực lượng chức năng đã chủ động ứng phó và khắc phục sạt lở do ảnh hưởng của bão, tập trung triển khai phương châm "4 tại chỗ", khẩn trương di dời, bảo đảm an toàn cho nhân dân.
Chủ động triển khai "4 tại chỗ"
Cơn bão số 10 cuối tháng 9/2025 đã gây mưa lớn kéo dài trên địa bàn Hà Nội, trong đó Ba Vì là nơi chịu nhiều thiệt hại. Hàng chục điểm sạt lở xuất hiện, hàng chục hộ dân đứng trước nguy cơ mất an toàn về tính mạng và tài sản. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo kịp thời của thành phố Hà Nội và tinh thần chủ động của chính quyền cơ sở, nhiều địa phương đã triển khai kịp thời phương án ứng phó, giảm thiểu thiệt hại, bảo đảm an toàn cho người dân.
Tại xã Ba Vì (thành phố Hà Nội) có 48 điểm sạt lở; trong đó, 10 điểm được đánh giá nguy hiểm, có nguy cơ cao. Đặc biệt, tại thôn Minh Hồng và thôn Yên Sơn, nơi có 23 hộ dân sinh sống sát chân núi, nguy cơ sạt lở vẫn thường trực. Chính quyền xã đã dựng biển cảnh báo, căng dây và thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở người dân không chủ quan.
Ông Nguyễn Ngọc Đông, Chủ tịch UBND xã Ba Vì cho biết, ngay từ khi có cảnh báo về bão số 10, địa phương đã theo dõi chặt chẽ các bản tin khí tượng thủy văn, đồng thời bám sát công văn chỉ đạo của thành phố để chủ động phương án ứng phó. "Chúng tôi triển khai nghiêm túc phương châm 4 tại chỗ, huy động dân quân tự vệ ứng trực tại các điểm có nguy cơ sạt lở. Đối với những hộ dân nằm trong khu vực nguy hiểm, chính quyền đã chuẩn bị sẵn phương án di dời để bảo đảm tính mạng và tài sản cho bà con", ông Đông nhấn mạnh.
Anh Lý Sinh Tùng (38 tuổi, ở thôn Yên Sơn, xã Ba Vì) cho biết, gia đình anh đang sinh sống sát điểm sạt lở lớn. Mưa lớn do ảnh hưởng của bão số 10 khiến khu vực khoảng 2.000 m2 bị sụt lún, lở đất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều hộ dân trong thôn. Nhưng anh và các hộ dân đã nhận được sự hỗ trợ, giúp đỡ kịp thời của chính quyền xã và lực lượng dân quân trong những ngày này.
Tại xã Suối Hai (Hà Nội), chính quyền xã cũng sớm rà soát và di dời người dân ở các điểm có nguy cơ cao. Tại xóm Xẩm, thôn 9, xã Suối Hai, trước đây khu vực này đã nhiều lần xuất hiện dấu hiệu, hiện tượng sạt lở xuống khu vực các hộ gia đình đang sinh sống mỗi khi có mưa lớn; thời gian diễn ra bão số 5 và số 6, mưa lớn kéo theo đất đá rơi xuống từ sườn đồi tràn vào nhà dân, làm hỏng một phần tường bao; gây một vết nứt dài hơn 300m. Nếu tiếp tục sạt lở sẽ uy hiếp trực tiếp đến tính mạng, tài sản các hộ gia đình đang sinh sống ngay phía dưới. Nguyên nhân sơ bộ xác định là do địa chất yếu, mái dốc không đảm bảo, dễ bị sạt lở khi xảy ra mưa lớn do tác động của dòng chảy mặt và dòng chảy ngầm trong đất.
"Hiện toàn bộ 9 hộ dân với 44 nhân khẩu đã được di dời đến nơi an toàn, nhà văn hóa thôn hoặc nhà người thân lân cận. Xã vẫn đang theo dõi sát sao các điểm sạt lở đề phòng ngừa rủi ro", ông Nguyễn Văn Thiện, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Suối Hai cho biết.
Tại xã Tây Phương, trước diễn biến phức tạp của bão số 10, xã Tây Phương đã kiểm tra các điểm có nguy cơ sạt lở và ngập úng cục bộ trên địa bàn, trong đó khu vực núi Tây Phương (thôn Tây Phương) được đánh giá đặc biệt nguy hiểm. Ngày 30/9, chính quyền xã đã khẩn trương di dời toàn bộ 31 hộ dân với hơn 120 người dân sống trong phạm vi nguy cơ đến nơi trú tránh an toàn.
Chính quyền đồng hành – không ai bị bỏ lại phía sau
Trước, trong và sau bão số 10, lãnh đạo thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các địa phương khẩn trương thống kê thiệt hại, đặc biệt ưu tiên di dời dân ra khỏi vùng nguy hiểm. Tuyệt đối không để xảy ra thương vong. Chính quyền cơ sở phải cảnh báo rõ ràng, kiên quyết không để người dân ở lại trong khu vực sạt lở. Ngày 30/9, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Quyền đã ký ban hành Quyết định số 4909/QĐ-UBND ngày 30/9/2025 về việc công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại các vị trí sự cố sạt lở, không đảm bảo an toàn trên địa bàn xã Suối Hai và xã Ba Vì. Trong đó, chú trọng thực hiện phương châm "4 tại chỗ", triển khai nhanh chóng lực lượng, phương tiện và chỉ huy tại chỗ một cách đồng bộ, phát huy tối đa sức mạnh của cộng đồng.
Trong những ngày mưa bão, không ít hộ dân sống trong tâm trạng bất an. Ông Đinh Công Chuyên (48 tuổi, ở thôn 9, xã Suối Hai) chia sẻ: "Những vết nứt đã xuất hiện từ bão số 5, số 6, đến bão số 10 thì rộng thêm, nguy hiểm hơn. Cả thôn gần 45 hộ đều lo sợ sạt lở xảy ra bất cứ lúc nào. Mong chính quyền sớm có giải pháp để chúng tôi được yên ổn trở lại".
Cùng tâm trạng, anh Lý Sinh Tùng bày tỏ: "Mưa lớn khiến đất đá sạt xuống từng mảng, có cảm giác như mất nhà đến nơi. Gia đình tôi đã buộc phải ngừng mọi công việc, di dời đồ đạc. Chúng tôi rất cảm kích khi được lực lượng dân quân tự vệ, cán bộ xã xuống tận nơi hỗ trợ, cắm biển cảnh báo, giúp bà con di dời. Song, về lâu dài, chúng tôi mong sớm có giải pháp chống sạt lở hiệu quả để bà con yên tâm cư trú".
Xử lý dứt điểm những điểm nóng sạt lở - giải pháp bền vững cho tương lai
Tuy đã vượt qua giai đoạn nguy cấp, nhưng nỗi lo thiên tai vẫn thường trực. Chính quyền các địa phương có nhiều nguy cơ sạt lở đều kiến nghị thành phố quan tâm đầu tư các công trình kè chống sạt, đồng thời sớm bố trí tái định cư cho các hộ dân ở vùng có cảnh báo.
Ông Nguyễn Ngọc Đông, Chủ tịch UBND xã Ba Vì chia sẻ: "Sau bão, UBND xã sẽ kiểm tra đồng ruộng, công trình phụ trợ và các điểm sạt lở. Chúng tôi sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của thành phố, nâng cao năng lực ứng phó thiên tai. Nhưng về lâu dài, cần có giải pháp căn cơ, khoa học để bà con yên tâm gắn bó với quê hương, không phải nơm nớp lo sợ mỗi mùa mưa bão".
Chung suy nghĩ này, nhiều người dân trong xã cũng bày tỏ mong muốn được sống an toàn trên chính mảnh đất quê hương mình. Nếu có các công trình kè, gia cố vững chắc, bà con sẽ yên tâm gắn bó, không phải sống trong nỗi lo sợ phập phồng trong mỗi mùa mưa bão.
Bài học từ bão số 10 cho thấy sự chỉ đạo kịp thời của thành phố, sự chủ động của chính quyền cơ sở và tinh thần đồng thuận của nhân dân là yếu tố then chốt để giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ an toàn cho cộng đồng. Đây cũng là nền tảng để thành phố Hà Nội tiếp tục xây dựng các phương án phòng chống thiên tai bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt. Chỉ khi có những giải pháp căn cơ, đồng bộ, xử lý dứt điểm "điểm nóng" sạt lở, nhanh chóng phục hồi đời sống người dân sau bão mới thực sự là giải pháp an toàn và bền vững.
