Theo dự án Luật Thủ đô sửa đổi do Bộ Tư pháp xây dựng, dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp 1 vào tháng 4/2026, tại điều 19, ban soạn thảo dự án đề xuất Hà Nội sẽ được phép thành lập trường chuyên từ cấp trung học cơ sở.
Đây là một điểm rất đáng chú ý khi theo quy định hiện hành, không có trường chuyên ở cấp trung học cơ sở.
Luật Giáo dục 2005 quy định trường chuyên chỉ có ở cấp trung học phổ thông và giữ nguyên nội dung này qua các lần sửa đổi. Tuy nhiên, trong các Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam (Hà Nội) và Trung học phổ thông chuyên Trần Đại Nghĩa (Thành phố Hồ Chí Minh) vẫn có khối trung học cơ sở. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho hay điều này do "lịch sử để lại."
Năm 2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt yêu cầu này khi ban hành Thông tư số 05/2023/TT-BGDĐT về quy chế tổ chức và hoạt động của trường trung học phổ thông chuyên. Thông tư quy định chỉ tổ chức lớp chuyên trong trường trung học phổ thông chuyên.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội khi đó đã kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục cho duy trì hệ trung học cơ sở trong Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam. Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản đề nghị Hà Nội thực hiện đúng Thông tư số 05/2023/TT-BGDĐT đồng thời khẳng định mô hình khối trung học cơ sở trong trường chuyên không nằm trong quy định pháp lý nào.
Từ năm học 2024-2025, Hà Nội đã chính thức dừng tuyển hệ trung học cơ sở trong Trường Trung học phổ chuyên Hà Nội - Amsterdam. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, hệ trung học cơ sở được tách khỏi Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Đại Nghĩa thành một trường riêng độc lập.
Cũng theo dự thảo Luật Thủ đô, Hội đồng nhân dân Thành phố quy định mô hình, cơ chế quản lý, cơ chế tài chính của các trường chuyên từ cấp trung học cơ sở trở lên, cơ sở giáo dục nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục.
Ủy ban nhân dân Thành phố có thẩm quyền ban hành chương trình giáo dục phổ thông ở các trường chuyên, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục phù hợp với mục tiêu phát triển giáo dục của Thủ đô, tiệm cận với trình độ khu vực, quốc tế và bảo đảm yêu cầu của chương trình khung quốc gia.
