Thách thức mà Hàn Quốc đang phải đối diện đã được nêu bật trong một bản báo cáo mà Chính phủ nước này công bố mới đây, trong đó cho thấy tỷ lệ sinh đẻ giảm dần của nước này có thể khiến dân số bắt đầu giảm ngay từ đầu năm 2020. Các ước tính mà Chính phủ nước này đưa ra trong năm 2016 cho thấy dân số của họ có thể đạt đỉnh vào năm 2023.
Dự báo đến năm 2065, số người ở độ tuổi trên 65 sẽ chiếm gần nửa dân số Hàn Quốc, biến nước này thành quốc gia phát triển “già” nhất thế giới.
Báo cáo mà hãng Statistics Korea công bố mới đây cho thấy dân số Hàn Quốc có thể đạt đỉnh - khoảng 51 triệu người - trong năm nay, và sau đó giảm dần xuống còn 34 triệu người vào năm 2067, tương đương dân số năm 1972, trong viễn cảnh tồi tệ nhất. Dự báo đến năm 2065, số người ở độ tuổi trên 65 sẽ chiếm gần nửa dân số Hàn Quốc, biến nước này thành quốc gia phát triển “già” nhất thế giới, đe dọa tới nhiều lĩnh vực mà nổi bật là khả năng quốc phòng.
Ngược lại, các quốc gia thân thiện với người nhập cư như Mỹ, Canada và Australia chỉ có số dân ở độ tuổi trên 65 chiếm 1/4 tổng dân số, xét trên cùng giai đoạn.
Ngày nay, phụ nữ Hàn Quốc rõ ràng là sinh ít con hơn, theo các con số thống kê mới nhất, với tỷ lệ sinh đẻ - được tính bằng số trẻ trung bình mà một người phụ nữ sinh ra - đã giảm xuống mức thấp kỷ lục là 0,98 vào năm 2018. Con số này thậm chí còn thấp hơn mức 1,43 của Nhật Bản, và thấp hơn mức lý tưởng để duy trì dân số là 2,1 mà phần lớn các quốc gia trên thế giới áp dụng.
 |
Năm 2017, chỉ 14% dân số Hàn Quốc là người ở độ tuổi trên 65. Dân số trong độ tuổi đi làm (từ 15 đến 64) là 73%, nhưng cộng đồng này có thể thu hẹp xuống chỉ còn 46% vào năm 2065 nếu xét theo dự báo viễn cảnh trung bình, thấp hơn so với tỷ lệ 51% của Nhật Bản.
Tương tự như Nhật Bản, tình trạng già hóa dân số đã phản ánh lại những thách thức về kinh tế đối với cộng đồng người trẻ tuổi ở Hàn Quốc. Một bản nghiên cứu năm 2015 cho thấy 58% đàn ông ở độ tuổi từ 20-44 ở Hàn Quốc chưa cưới vợ, trong khi ở phụ nữ cùng độ tuổi con số này là 48%.
Giới chuyên gia nói rằng chi phí nuôi trẻ, tỷ lệ thất nghiệp ở người trẻ tuổi cao và gánh nặng nuôi dạy trẻ đè nặng lên vai các bà mẹ chính là nguyên nhân khiến tỷ lệ sinh đẻ ở Hàn Quốc giảm dần. Ngoài ra, môi trường giáo dục và thị trường việc làm cạnh tranh khốc liệt cũng được cho là nhân tố khiến tỷ lệ sinh đẻ giảm.
Cũng giống như ở các nước phương Tây, phụ nữ Hàn Quốc ngày càng có xu hướng muốn cưới muộn để có thời gian theo đuổi sự nghiệp. Dữ liệu mới nhất cho thấy, có hơn 30% tổng số phụ nữ sinh con trong năm 2018 ở độ tuổi trên 35. Và do sống ở quốc gia có khoảng cách lương theo giới tính cao nhất trong các nước OECD, phụ nữ Hàn Quốc có rất ít động lực để leo lên nấc thang sự nghiệp, khi có tới gần 1/4 số phụ nữ nghỉ việc vì cưới xin, sinh con hoặc chăm sóc con cái.
 Thanh niên Hàn Quốc ngại kết hôn. |
Để khắc phục tình trạng này, Hàn Quốc đã đưa ra nhiều biện pháp. Năm ngoái, chính phủ nước này giảm số giờ làm tối đa từ 68 xuống 52, đồng thời chi hàng tỷ USD mở các trung tâm chăm sóc trẻ miễn phí. Cha mẹ Hàn Quốc được nghỉ phép một năm ở nhà trông con và được quyền thuê người chăm trẻ do chính phủ đào tạo. Chính quyền Seoul năm ngoái còn đưa ra gói ưu đãi 82 USD cho mỗi ca sinh nở.
Một số trường đại học mở các khóa dạy sinh viên cách hẹn hò, yêu đương trong nỗ lực cải thiện định kiến với tình yêu đôi lứa và kết hôn, thậm chí còn giao bài tập “hẹn hò” cho sinh viên.
Tuy nhiên, những chính sách này tỏ ra không hiệu quả. Nhiều thanh niên Hàn Quốc cho hay, họ không có thời gian, tiền bạc hoặc cảm xúc để đi hẹn hò. Ngoài ra, họ còn đối mặt với tỷ lệ thất nghiệp cao trong một thị trường việc làm cạnh tranh cao, nghĩa là nhiều người dành thời gian rảnh rỗi ở các trường luyện thi để kiếm thêm chứng chỉ hoặc kỹ năng nghề.
Nhiều người Hàn Quốc không muốn sinh con thứ hai vì chi phí giáo dục quá cao. Học phụ đạo được coi là việc bắt buộc ở Hàn Quốc, với chi phí chiếm tới 10% ngân sách gia đình.
Dù nỗi lo về tình trạng thiếu lao động ngày càng tăng, nhưng Hàn Quốc vẫn duy trì chính sách nhập cư nghiêm ngặt, không cho phép người lao động nước ngoài di cư cùng gia đình hay xin quốc tịch Hàn Quốc. Các chuyên gia dự đoán vấn đề nhân khẩu học của nước này sẽ tệ hơn trong những năm tới.
