Theo cảnh báo từ cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc, đây là tình huống chưa từng có tiền lệ, đẩy hàng nghìn lao động hàng hải vào trạng thái bế tắc, không thể cập cảng cũng không thể hồi hương.
Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ việc eo biển Hormuz, tuyến vận tải huyết mạch của thương mại toàn cầu bị phong tỏa do các biện pháp đối đầu giữa Iran và Mỹ. Trong khi Iran áp đặt các quy định mới, yêu cầu tàu từ các quốc gia phải trả phí để được đi qua, phía Mỹ lại triển khai phong tỏa hải quân và cảnh báo trừng phạt các công ty vận tải tuân thủ yêu cầu này.
Hai luồng chính sách đối lập đã khiến hoạt động hàng hải rơi vào trạng thái tê liệt. Từ mức hơn 100 tàu qua lại mỗi ngày trong điều kiện bình thường, hiện chỉ còn một số rất ít tàu có thể di chuyển. Ước tính có từ 800 đến 1000 tàu đang tìm cách rời khỏi khu vực nguy hiểm này.
Không thể cập cảng tại Iran do nguy cơ chiến sự, cũng không dễ dàng rời tàu tại các quốc gia vùng Vịnh do rào cản thị thực và hậu cần, các thủy thủ bị mắc kẹt trên tàu, đối mặt với rủi ro an ninh ngày càng lớn, trong khi quyền lợi pháp lý lại hạn chế
Các báo cáo từ tổ chức công đoàn quốc tế cho thấy, nhiều trường hợp thủy thủ không được trả lương suốt 8 đến 11 tháng. Không ít người bị gây áp lực, thậm chí đe dọa bởi chủ tàu nếu từ chối thực hiện các hành trình nguy hiểm.
Điều kiện sinh hoạt trên tàu ngày càng tồi tệ. Thiếu lương thực, nước ngọt và các nhu yếu phẩm cơ bản, một số thủy thủ buộc phải tái sử dụng nước từ hệ thống điều hòa để sinh hoạt, thậm chí dùng trong chế biến thực phẩm.
“Một số người ngủ mà vẫn mặc nguyên quần áo, phòng trường hợp bị tấn công bất ngờ”, một đại diện công đoàn cho biết, phản ánh tâm lý căng thẳng thường trực của các thủy thủ.
Mối đe dọa không chỉ dừng lại ở điều kiện sống. Kể từ khi xung đột bùng phát, ít nhất 10 thủy thủ đã thiệt mạng trong các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền.
Một trường hợp điển hình là tàu chở dầu Auroura. Toàn bộ thủy thủ trên tàu là công dân Ấn Độ cho biết, họ đã bị mắc kẹt nhiều tuần, trong khi chủ tàu gây áp lực buộc họ tiếp tục hành trình đến Iran bất chấp nguy hiểm.
Trước đó, vào ngày 13/3, khi đang neo đậu ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, con tàu này bị máy bay không người lái tấn công. Vụ nổ đã gây hư hại nghiêm trọng, may mắn không thiệt hại về người.
