iFact Có thể bạn chưa biết: Sự ra đời của bàn phím QWERTY

Gắn liền với cuộc sống công nghệ, nhưng ít ai biết sự ra đời của bàn phím theo sắp xếp QWERTY là như thế nào.
iFact Có thể bạn chưa biết: Sự ra đời của bàn phím QWERTY

1. QWERTY /ˈkwɜrti/ là kiểu bố cục bàn phím phổ biến nhất trên các bàn phím máy tính và máy đánh chữ tiếng Anh.

Tên của bàn phím này xuất phát từ sáu ký tự đầu tiên nhìn thấy trên hàng phím chữ đầu tiên của bàn phím.

iFact Có thể bạn chưa biết: Sự ra đời của bàn phím QWERTY - anh 1

Christopher Sholes bên chiếc máy đánh chữ.

2. Kiểu thiết kế bàn phím QWERTY được công nhận sáng chế cho Christopher Sholes (14/2/1819 - 17/2/1890) vào năm 1867 và sau đó bán lại cho Remington vào năm 1873, khi nó lần đầu tiên xuất hiện ở máy đánh chữ.

Christopher Sholes là một nhà biên tập báo sống ở Milwaukee, tiểu bang Wisconsin, Mỹ nghĩ ra vào thập niên 1860.

3. Hàng thứ hai của bàn phím QWERTY (ASDFGHJKL) được cho là tàn dư của cách trình bày bảng chữ cái cũ mà QWERTY thay thế.

iFact Có thể bạn chưa biết: Sự ra đời của bàn phím QWERTY - anh 2

Thứ tự các phím trên bàn phím QWERTY dùng bởi Windows ở Mỹ. Ảnh Wikipedia

4. Bức email đầu tiên được gửi qua mạng là vào năm 1971 bởi Ray Tomlinson đến một máy tính khác ở cùng văn phòng. Bức thư có nội dung là QWERTYUIOP - hàng đầu tiên của bàn phím.

5. Bàn phím của tiếng Bỉ và tiếng Pháp đổi chỗ Q với A và W với Z và di chuyển M về phía phải của L; chúng được gọi là bàn phím AZERTY.

iFact Có thể bạn chưa biết: Sự ra đời của bàn phím QWERTY - anh 3

Một bàn phím Dvorak của Na Uy. Ảnh Wikipedia

6. Nhà phát minh ra QWERTY, Christopher Sholes, đã sáng chế một kiểu bàn phím tương tự như Dvorak, nhưng nó chưa bao giờ phổ biến.

7. Một kiểu sắp xếp bàn phím khác là Colemak, do Shai Coleman thiết kế năm 2006.

iFact Có thể bạn chưa biết: Sự ra đời của bàn phím QWERTY - anh 4

Kiểu sắp xếp bàn phím Colemak giữ 10 phím chung (ZXCVQQWAHBM) với Qwerty, giúp cho việc chuyển đổi dễ dàng hơn. Ảnh Wikipedia

Colemak thiên về tay phải 6% (tay phải gõ nhiều hơn tay trái 6%), trong khi Dvorak thiên về tay phải 14% còn Qwerty thiên về tay trái 15%.

8. Có một vài tranh cãi về sự ra đời của bàn phím QWERTY.

Huffingtonpost dẫn lời một câu chuyện trên trang blog Smithsonian, qua đó cung cấp một số bằng chứng được phát hiện bởi các nhà nghiên cứu từ Kyoto, Nhật Bản cho thấy rằng, trên thực tế, bàn phím QWERTY không phải được phát minh bởi Christopher Sholes đầu tiên. Christopher Sholes chỉ có vai trò là "người đầu tiên nộp bằng sáng chế với một chiếc máy đánh chữ có cách bố trí hợp lý của bàn phím QWERTY".

Thay vào đó, nguồn gốc thực sự của chuẩn bàn phím phổ biến mà chúng ta sử dụng hiện nay được hình thành theo thời gian khi các nhà khai thác điện báo từ hơn 150 năm trước sử dụng máy đánh chữ để dịch mã Morse. Bởi yêu cầu công việc này đòi hỏi người dịch mã phải ghi lại đoạn dịch thật nhanh nên cách bố trí các phím chữ luôn được cải tiến để phím không bị kẹt vì gõ quá nhanh mà vẫn đạt được tốc độ yêu cầu.

Bài học từ câu chuyện này về QWERTY cho thấy một công nghệ có thể ra đời từ bao lâu đi chăng nữa nhưng nếu nó được nghiên cứu kỹ lưỡng và hữu ích thì sẽ vẫn luôn được ưa chuộng.

Xem thêm các iFact thú vị khác:

- Những lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ nhất của quân đội Mỹ

- iFact Có thể bạn chưa biết: 14 bí mật chưa kể về 'huyền thoại' Steve Jobs

- Những iFact 'không thể tin nổi' trên thế giới

- iFact Có thể bạn chưa biết: Những sự thật kinh ngạc về Mắt người

Trang Ly (T/h)

Từ người trình diễn đến người sáng tạo: Khi "Tinh Hà Say Hi" mở rộng vai trò của nghệ sĩ trẻ
Từ người trình diễn đến người sáng tạo: Khi "Tinh Hà Say Hi" mở rộng vai trò của nghệ sĩ trẻ
(Ngày Nay) - Ngày 11/07, tập 2 Tinh Hà “Say Hi” chính thức đưa 24 Anh Trai bước vào Live Stage 1 với đại tiệc âm nhạc được đầu tư quy mô qua 6 set quay đậm chất điện ảnh. Đây cũng là chặng đua đầu tiên các Anh Trai phải trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất tiết mục, từ phát triển âm nhạc, xây dựng concept, storyboard, moodboard đến dàn dựng sân khấu, tạo nên sáu màn trình diễn mang dấu ấn sáng tạo riêng.
Bồ Đào Nha xuất sắc giành ngôi quán quân Lễ hội DIFF 2026
Bồ Đào Nha xuất sắc giành ngôi quán quân Lễ hội DIFF 2026
(Ngày Nay) - Sau hơn một tháng "bùng nổ" với những đêm trình diễn rực sáng sông Hàn, tối 11/7, tại thành phố Đà Nẵng đã diễn ra đêm chung kết của Lễ hội Pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026. Nhận được đánh giá cao của cả khán giả lẫn Ban giám khảo, đội Bồ Đào Nha đã giành ngôi quán quân trong mùa lễ hội DIFF năm nay, với phần thưởng trị giá 20.000 USD. Còn đội Trung Quốc giành ngôi á quân với phần thưởng trị giá 10.000 USD.
Người tiêu dùng tìm hiểu về các sản phẩm chăm sóc sức khỏe trên mạng.
Hiểu đúng về chất lượng và độ an toàn của các sản phẩm chăm sóc sức khỏe
(Ngày Nay) - Xu hướng chủ động tìm hiểu chất lượng, nguồn gốc dược phẩm đang ngày càng phổ biến rộng rãi trong cộng đồng. Tuy nhiên, giữa hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như GMP, WHO-GMP hay FDA, không phải người tiêu dùng nào cũng hiểu đúng đâu là những căn cứ thực sự để đánh giá mức độ an toàn và độ tương thích của sản phẩm đối với cơ thể của sản phẩm.
MIK Group ra mắt thương hiệu khu đô thị Forestia – nơi bản sắc văn hóa được kể bằng ngôn ngữ kiến trúc đương đại và nguyên lý Canopy
MIK Group ra mắt thương hiệu khu đô thị Forestia – nơi bản sắc văn hóa được kể bằng ngôn ngữ kiến trúc đương đại và nguyên lý Canopy
(Ngày Nay) -Ngày 10/7, MIK Group chính thức ra mắt thương hiệu khu đô thị Forestia tại sự kiện mang tên “In Motion with MIK”. Lấy cảm hứng từ câu chuyện văn hóa, MIK Group đã khéo léo thể hiện tư duy phát triển đô thị tích hợp cân bằng dựa trên các trụ cột giá trị xuyên suốt.
Ảnh: Valentina Cucchiarra / Coral Reef Alliance
UNESCO xây dựng bộ hướng dẫn toàn cầu đánh giá mức độ dễ bị tổn thương của các khu bảo tồn biển trước biến đổi khí hậu
(Ngày Nay) - Trong bản cập nhật công bố ngày 8/7, UNESCO cho biết Ban Cố vấn Quốc tế của dự án "Hướng tới các giải pháp khí hậu nhằm bảo vệ các khu bảo tồn biển" đã họp từ ngày 9/4 để thúc đẩy việc xây dựng bộ hướng dẫn toàn cầu về đánh giá mức độ dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu.
Mông Cổ ra mắt công viên địa chất quốc gia đầu tiên, tiến gần hơn tới danh hiệu Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO
Mông Cổ ra mắt công viên địa chất quốc gia đầu tiên, tiến gần hơn tới danh hiệu Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO
(Ngày Nay) -  Ngày 1/7, hơn 200 đại diện từ các cơ quan chính phủ, cộng đồng địa phương, giới học thuật, các tổ chức quốc tế và khu vực tư nhân đã tham dự lễ ra mắt Công viên địa chất Khanbogd – Shar Tsav , công viên địa chất quốc gia đầu tiên của Mông Cổ. Sự kiện đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nỗ lực bảo tồn di sản địa chất của quốc gia này và mở đường cho mục tiêu trở thành Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO trong tương lai.
Mickalene Thomas tại Galerie Nathalie Obadia năm 2025. Bên phải là tác phẩm Nus Exotiques #10 (2025), trong đó sử dụng một chi tiết từ bức ảnh của nhiếp ảnh gia Barbara Karant. Ảnh: Luc Castel/Getty Images.
Nhiếp ảnh gia Barbara Karant kiện Mickalene Thomas vi phạm bản quyền hình ảnh
(Ngày Nay) - Nữ nghệ sĩ đương đại Mickalene Thomas, nổi tiếng với các tác phẩm hội họa và sắp đặt xoay quanh hình ảnh phụ nữ da màu, đang đối mặt với vụ kiện vi phạm bản quyền do nhiếp ảnh gia Barbara Karant khởi xướng. Nguyên đơn cáo buộc Thomas đã sử dụng nhiều bức ảnh của bà trong các tác phẩm trưng bày tại nhiều bảo tàng và phòng tranh danh tiếng mà không xin phép cũng như không ghi nhận tác quyền.