Với chủ đề “Khâu Vai ngày trở lại”, Lễ hội năm nay là hoạt động điểm nhấn nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025). Đây không chỉ là ngày hội của tình yêu, mà còn là không gian văn hóa giàu bản sắc, nơi tôn vinh giá trị truyền thống, kết nối tâm hồn người dân bản địa và du khách thập phương.
Khâu Vai - ngôi làng nhỏ nằm giữa lưng chừng đá núi Mèo Vạc, từ bao đời nay đã trở thành biểu tượng của những cuộc tình dang dở nhưng thủy chung. Truyền thuyết về chàng Ba và nàng Út - đôi uyên ương không thành vợ chồng vì định kiến dòng tộc, là khởi nguồn cho chợ tình độc nhất vô nhị chỉ họp mỗi năm một lần vào ngày 27/3 âm lịch. Không phải là nơi trao đổi hàng hóa đơn thuần, chợ là điểm hẹn của những mối duyên xưa, nơi người ta tìm về để gặp lại nhau, sẻ chia ký ức yêu thương trong một ngày không ràng buộc, không phán xét - chỉ có tình cảm chân thành.
Ngay sau khai mạc là chương trình nghệ thuật mang đậm sắc màu vùng cao, do nam, nữ diễn viên đến từ Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc, Đoàn nghệ thuật Cao nguyên xanh và học sinh Trường Trung học phổ thông huyện Mèo Vạc biểu diễn. Chương trình được dàn dựng công phu, kết hợp hài hòa giữa chất liệu dân gian và biểu diễn hiện đại, tái hiện không gian văn hóa đa sắc cùng câu chuyện tình huyền thoại làm nên tên tuổi Khâu Vai.
Lễ hội năm nay diễn ra từ ngày 22 đến 24/4 (tức 24 - 26/3 âm lịch), với chuỗi hoạt động phong phú như: Lễ dâng hương tại miếu Ông, miếu Bà; lễ cầu duyên; tái hiện nghi thức cưới truyền thống của dân tộc Giáy; hội thi chim họa mi; giao lưu văn nghệ dân gian giữa các dân tộc Mông, Tày, Giáy, Nùng… Du khách còn có thể khám phá không gian văn hóa, ẩm thực vùng cao và các sản phẩm OCOP đặc sắc của miền cao nguyên đá.
Đặc biệt, cũng trong tối 22/4, nghi lễ cầu duyên tại miếu Ông, miếu Bà mang đến không gian linh thiêng cho những đôi lứa đang tìm kiếm sự gắn kết hoặc mong ước một mối tình trọn vẹn. Trong khung cảnh huyền ảo của núi rừng, mỗi người như được sống lại những cảm xúc ngọt ngào của tình yêu, lắng đọng giữa nhịp sống hối hả của hiện tại.
Song hành cùng các hoạt động văn hóa là chuỗi trải nghiệm hấp dẫn như: Leo núi chinh phục đỉnh Khâu Vai, tham quan làng văn hóa dân tộc Mông ở thôn Pả Vi Hạ, chèo thuyền trên sông Nho Quế, ngắm hẻm vực Tu Sản - nơi được mệnh danh là “đệ nhất hùng quan” và check-in nghệ thuật “Gặp nhau trên miền đá”.
Không chỉ là điểm hẹn của những trái tim từng thương nhớ, lễ hội còn là dịp để Hà Giang quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa và con người đến bạn bè trong và ngoài nước, góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số, vun đắp tình yêu quê hương trong thế hệ trẻ.
Chợ phong lưu Khâu Vai - nơi đá cũng mềm lòng trước những mối tình dở dang, nơi con người tìm lại nhau không phải để nối tiếp, mà để trân trọng những ký ức đã từng đẹp đẽ. Trong sự giao thoa của ánh nắng đầu hạ, sắc màu trang phục rực rỡ, tiếng khèn dìu dặt và nụ cười rạng rỡ của những đôi trai gái, chợ phong lưu Khâu Vai không chỉ là lễ hội, mà còn là một miền ký ức sống động, là chất men say cho những người yêu vẻ đẹp nguyên sơ và sâu lắng của vùng đá Hà Giang.
