Báo cáo mang tiêu đề: “Khi các hệ thống số thất bại: Những rủi ro tiềm ẩn của thế giới số” đã xây dựng các kịch bản rủi ro trên đất liền, trên biển và ngoài không gian, qua đó chỉ ra mức độ mong manh của các hệ thống số kết nối chặt chẽ với nhau, đồng thời đề xuất lộ trình chuẩn bị ứng phó.
Theo báo cáo, “đại dịch số” có thể xảy ra khi các sự cố lan rộng và gây hiệu ứng dây chuyền trên quy mô lớn. Chẳng hạn, một cơn bão Mặt Trời mạnh có thể làm tê liệt vệ tinh, gián đoạn hệ thống định vị và gây mất ổn định lưới điện, với thời gian khôi phục có thể kéo dài hằng tháng. Nhiệt độ cực đoan cũng có thể làm quá tải các trung tâm dữ liệu, dẫn tới gián đoạn dịch vụ di động, ảnh hưởng đến hệ thống y tế và các giao dịch tài chính. Trong khi đó, động đất hoặc thiên tai khác có thể làm đứt các tuyến cáp Internet quan trọng, khiến hoạt động kinh tế đình trệ, thậm chí khiến cả quốc gia mất kết nối trong nhiều tuần.
Báo cáo cũng nhấn mạnh một điểm yếu đáng lo ngại là xã hội ngày càng phụ thuộc vào công nghệ số nhưng lại thiếu các kỹ năng và phương án thay thế trong môi trường phi số. Khi các hệ thống lớn gặp sự cố, nhiều dịch vụ không còn phương án vận hành dự phòng.
Bà Doreen Bogdan-Martin, Tổng Thư ký Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), cho rằng khả năng chống chịu cần được “tích hợp ngay từ cốt lõi” của các công nghệ mà con người phụ thuộc. Báo cáo kêu gọi nhìn nhận rủi ro theo tính hệ thống và thay đổi cách bảo vệ các nền tảng kết nối toàn cầu.
Cùng quan điểm, ông Kamal Kishore, người đứng đầu Văn phòng Liên hợp quốc về giảm thiểu rủi ro thiên tai (UNDRR), cảnh báo khi xã hội phụ thuộc nhiều hơn vào công nghệ số, các gián đoạn do thảm họa có thể lan rộng xuyên biên giới và gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, thậm chí mang tính thảm họa.
Các chuyên gia từ ITU, UNDRR và Viện Sciences Po (Pháp) kêu gọi các quốc gia tăng cường phối hợp để củng cố khả năng chống chịu của hạ tầng số, bảo vệ các dịch vụ thiết yếu như y tế, tài chính và ứng phó khẩn cấp trong bối cảnh rủi ro ngày càng gia tăng.
