Trong báo cáo thường niên “Tình trạng Khí hậu Toàn cầu”, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) xác nhận rằng 11 năm nóng nhất từng được ghi nhận đều rơi vào giai đoạn từ 2015 đến 2025. Riêng năm 2025 được xếp vào nhóm năm nóng thứ hai hoặc thứ ba trong lịch sử, với nhiệt độ trung bình toàn cầu cao hơn khoảng 1,43 độ C so với mức trung bình giai đoạn 1850 – 1900.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh: “Khí hậu toàn cầu đang trong tình trạng khẩn cấp. Trái Đất đang bị đẩy vượt quá giới hạn. Mọi chỉ số khí hậu quan trọng đều đang báo động đỏ”. Ông cũng cảnh báo rằng việc 11 năm nóng kỷ lục liên tiếp không còn là sự trùng hợp, mà là lời kêu gọi cấp bách để hành động.
Mất cân bằng năng lượng toàn cầu gia tăng
Lần đầu tiên, báo cáo của WMO đề cập đến “mất cân bằng năng lượng” của Trái Đất – sự chênh lệch giữa lượng năng lượng nhận từ Mặt Trời và lượng năng lượng phát ra ngoài không gian.
Trong điều kiện khí hậu ổn định, hai yếu tố này gần như cân bằng. Tuy nhiên, nồng độ khí nhà kính như CO2, methane và nitrous oxide đã tăng lên mức cao nhất trong ít nhất 800.000 năm, làm phá vỡ sự cân bằng tự nhiên này.
Theo WMO, tình trạng mất cân bằng năng lượng đã tăng liên tục kể từ khi bắt đầu được quan sát vào năm 1960, đặc biệt tăng mạnh trong 20 năm gần đây và đạt đỉnh mới vào năm 2025.
Đại dương hấp thụ phần lớn nhiệt dư thừa
Bà Celeste Saulo, Tổng thư ký WMO, cho biết các hoạt động của con người đang ngày càng làm xáo trộn cân bằng tự nhiên của Trái Đất, và hậu quả sẽ kéo dài trong hàng trăm đến hàng nghìn năm.
Đáng chú ý, hơn 91% lượng nhiệt dư thừa được đại dương hấp thụ. Năm 2025, nhiệt lượng trong đại dương đạt mức cao kỷ lục, và tốc độ nóng lên đã tăng hơn gấp đôi so với giai đoạn 1960 – 2005.
Sự nóng lên của đại dương kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng: Suy thoái hệ sinh thái biển; Mất đa dạng sinh học; Giảm khả năng hấp thụ carbon của đại dương; Gia tăng cường độ các cơn bão nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Đẩy nhanh quá trình tan băng ở hai cực
Các khối băng tại Nam Cực và Greenland đều đang mất khối lượng đáng kể. Diện tích băng biển Bắc Cực trung bình năm 2025 cũng nằm trong mức thấp nhất từng ghi nhận kể từ khi có dữ liệu vệ tinh.
Mực nước biển trung bình toàn cầu hiện cao hơn khoảng 11 cm so với năm 1993 – thời điểm bắt đầu đo đạc bằng vệ tinh và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong nhiều thế kỷ tới.
Tương lai đáng lo ngại
Theo chuyên gia John Kennedy của WMO, thời tiết toàn cầu hiện vẫn chịu ảnh hưởng của hiện tượng La Niña vốn có xu hướng làm mát nhiệt độ bề mặt đại dương ở khu vực Thái Bình Dương. Tuy nhiên, chu kỳ khí hậu này có thể chuyển sang trạng thái trung tính vào giữa năm 2026 và thậm chí quay lại El Niño vào cuối năm.
Nếu điều đó xảy ra, nhiệt độ toàn cầu có thể tiếp tục tăng cao vào năm 2027.
Phó Tổng thư ký WMO, bà Ko Barrett, nhận định triển vọng hiện tại là “rất đáng báo động”. Bà cho biết các dữ liệu khoa học được công bố nhằm thúc đẩy hành động, nhưng thừa nhận rằng các chỉ số khí hậu “không cho thấy nhiều dấu hiệu tích cực”.
Lời cảnh báo khẩn cấp
Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với xung đột và giá nhiên liệu tăng cao, ông Guterres kêu gọi các quốc gia nghiêm túc lắng nghe cảnh báo từ khoa học. Ông nhấn mạnh: “Sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch không chỉ làm mất ổn định khí hậu mà còn đe dọa an ninh toàn cầu”.
Báo cáo lần này được xem như một lời cảnh báo rõ ràng, biến đổi khí hậu đang gia tốc nhanh chóng và bất kỳ sự chậm trễ nào trong hành động đều có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
