Báo cáo “Global AI Adoption in 2025” của tập đoàn công nghệ Microsoft xếp hạng các quốc gia sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhiều nhất thế giới theo thứ tự là Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE, 64% dân số trong độ tuổi lao động sử dụng các công cụ AI tạo sinh), Singapore (61%), Na Uy (46%), Ireland (45%) và Pháp (44%).
Đáng chú ý, chỉ trong vòng một năm qua, tỷ lệ sử dụng AI tại Pháp đã tăng thêm 3,1 điểm phần trăm, nhanh hơn đáng kể so với Đức và Mỹ, hai quốc gia chỉ tăng khoảng 2 điểm phần trăm.
Các chuyên gia cho rằng mức độ tiếp nhận nhanh chóng này xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết là hệ sinh thái AI năng động, với sự nổi lên của Mistral AI - doanh nghiệp được coi là “lá cờ đầu” của châu Âu trong lĩnh vực mô hình ngôn ngữ lớn. Bên cạnh đó là tốc độ ứng dụng AI nhanh trong doanh nghiệp và sự hậu thuẫn rõ ràng từ Nhà nước.
Nhận định về điều này, nhà khoa học máy tính Luc Julia, đồng sáng tạo trợ lý ảo Siri, cho rằng nước Pháp hội tụ “nền tảng khoa học vững chắc cùng ý thức đạo đức công nghệ cao” - hai yếu tố hiếm khi song hành.
AI đang lan tỏa mạnh mẽ nhất trong môi trường làm việc ở Pháp. Theo Viện Thống kê và Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Pháp (Insee), khoảng 1/3 số doanh nghiệp có trên 250 lao động ở nước này đã sử dụng các công cụ AI.
Đối với những doanh nghiệp rất nhỏ và vừa, khảo sát France Num 2025 cho thấy tỷ lệ này đã tăng gấp đôi, đạt 26%. Thực tế này khiến nhiều người lao động tiếp cận AI trước hết trong công việc, rồi sau đó mở rộng sang đời sống cá nhân.
Chính phủ Pháp đang đồng hành với xu hướng này thông qua đào tạo và khung pháp lý. Ủy ban Bảo vệ dữ liệu quốc gia Pháp, Bộ Giáo dục quốc gia và Cơ quan quốc gia về gắn kết lãnh thổ đã triển khai nhiều chương trình nhằm nâng cao năng lực sử dụng công nghệ số có trách nhiệm và nhận diện các thiên lệch thuật toán.
Từ năm 2024, Chính phủ Pháp cũng bổ sung thêm vị trí bộ trưởng phụ trách AI và kinh tế số, với mục tiêu thúc đẩy đổi mới sáng tạo song song với kiểm soát rủi ro.
Dù giữ vị trí dẫn đầu tại châu Âu, Pháp vẫn đối mặt nhiều thách thức. Các quốc gia Bắc Âu, Singapore và UAE đã sớm xây dựng chiến lược AI bài bản, trong khi Mỹ - dù là trung tâm nghiên cứu và phát triển các mô hình AI lớn - chỉ xếp thứ 24 toàn cầu về mức độ sử dụng, với 28% số người lao động tiếp cận công nghệ này. Điều đó cho thấy làm chủ công nghệ chưa đủ, mà việc phổ cập trong xã hội mới là yếu tố quyết định.
Một thách thức khác là tác động môi trường. Các công cụ AI tạo sinh tiêu thụ lượng điện năng rất lớn để vận hành những trung tâm dữ liệu quy mô lớn.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo mức tiêu thụ năng lượng của lĩnh vực này có thể tăng gấp 10 lần vào năm 2026. Riêng Google được ghi nhận mức phát thải tăng 48% kể từ năm 2019.
Bên cạnh đó, khoảng cách số vẫn tồn tại rõ rệt trên bình diện toàn cầu. Theo Microsoft, 25% số người lao động tại các quốc gia Bắc bán cầu đã sử dụng AI, trong khi con số này ở các nước Nam bán cầu chỉ đạt 14%.
Thực tế cho thấy dù Pháp đang chứng minh khả năng triển khai AI nhanh và có định hướng, bài toán công bằng và tiết kiệm năng lượng vẫn là điều kiện then chốt để AI thực sự trở thành động lực phát triển bền vững cho toàn thế giới.
