“Miền ký ức Cơ Tu”: Xem một vở diễn hiểu được một cộng đồng

Trước đó, ngày 19/12/2025, tại Trung tâm văn hóa du lịch cộng đồng Tà Lang - Giàn Bí, chương trình nghệ thuật “Miền ký ức Cơ Tu” đã chính thức được giới thiệu tới các cơ quan quản lý, đại biểu, báo chí và đông đảo khách mời.

Không đơn thuần là một buổi biểu diễn nghệ thuật, “Miền ký ức Cơ Tu” được xác định là một dự án văn hóa, xã hội dài hơi, đặt nền móng cho việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Cơ Tu theo hướng bền vững, gắn kết chặt chẽ với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và tạo sinh kế ổn định cho người dân bản địa.

Lãnh đạo Thành phố Đà Nẵng tặng hoa cho Ekip thực hiện chương trình: ông ALăng Như (thứ 2 từ trái sang), bà Nguyễn Thị Ngọc Giàu đồng tác giả kịch bản - giám đốc sản xuất (thứ 3 từ trái sang), NSƯT, Tiến sĩ, Đạo diễn Hoàng Duẩn Tổng đạo diễn chương trình (thứ 5 từ trái sang), ông Hoàng Nhật Nguyên - Chủ đầu tư KDL Làng Lá

Văn hóa được kể bằng chính tiếng nói của cộng đồng

Điểm đặc biệt của “Miền ký ức Cơ Tu” nằm ở việc chủ thể văn hóa chính là cộng đồng người Cơ Tu tại hai thôn Tà Lang - Giàn Bí. Vở diễn không tái hiện văn hóa bằng lối minh họa hay sân khấu hóa đơn thuần, mà được chắt lọc từ ký ức sống, đời sống lao động, sinh hoạt, tín ngưỡng và mối quan hệ thiêng liêng giữa con người với núi rừng.

Từ những điệu múa, tiếng chiêng, nghi lễ truyền thống đến không gian nhà Gươl, núi rừng…, tất cả được cộng đồng tham gia biểu diễn bằng chính trải nghiệm và niềm tự hào của mình. Giá trị lớn nhất của chương trình không chỉ nằm ở yếu tố nghệ thuật hay kỹ thuật trình diễn, mà ở giá trị nhân văn sâu sắc, khi đồng bào Cơ Tu được tự mình kể câu chuyện của chính mình, trên chính mảnh đất họ sinh ra và gắn bó bao đời.

Diễn viên người Cơ Tu tái hiện lại sinh hoạt hàng ngày

Thông qua cách tiếp cận này, Ban Tổ chức mong muốn khẳng định: nghệ thuật truyền thống không nằm yên trong quá khứ, mà hoàn toàn có thể tiếp tục sống, phát triển và tạo ra giá trị mới khi được đặt trong không gian phù hợp, với sự tham gia chủ động của cộng đồng.

Chương trình hướng tới mô hình biểu diễn định kỳ phục vụ du lịch cộng đồng, kết hợp trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, không gian làng, qua đó tạo nguồn thu ổn định, lâu dài cho cộng đồng Cơ Tu hai thôn Tà Lang - Giàn Bí, đồng thời góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân địa phương.

Diễn viên người Cơ Tu tái hiện lại sinh hoạt hàng ngày

Quá trình chuẩn bị cho chương trình cũng là một hành trình nhiều cảm xúc, khi bà con, vốn là những người nông dân bám đất, bám rừng đã vượt qua điều kiện thời tiết mưa bão, gác lại công việc thường ngày để tập luyện, gửi gắm vào vở diễn ước mơ gìn giữ văn hoá và khát vọng về một tương lai tốt đẹp hơn cho cộng đồng.

Lan tỏa giá trị văn hóa bằng sự đồng hành của cộng đồng

Ban Tổ chức kỳ vọng “Miền ký ức Cơ Tu” sẽ không chỉ dừng lại ở một chương trình nghệ thuật, mà trở thành một không gian văn hóa sống, nơi mỗi khán giả đến xem đều trở thành một người kể chuyện, một đại sứ lan tỏa những giá trị tốt đẹp của văn hóa Cơ Tu đến với cộng đồng rộng lớn hơn.

Với kinh nghiệm làm nhiều sân khấu lễ hội, trải nghiệm nhiều sân khấu du lịch quốc tế, Tiến sĩ, NSƯT, Đạo diễn Hoàng Duẩn cố vấn kịch bản và là tổng đạo diễn chương trình “Miền ký ức Cơ Tu”, chia sẻ: “Điểm đặc biệt của chương trình đó là 100% diễn viên của chương trình là đồng bào dân tộc Cơ Tu, từ các già làng, bà con, thanh niên nam nữ, trẻ em cùng tham gia biểu diễn, họ kể về truyền thuyết của dân tộc họ, về những câu chuyện trong đời sống gắn với đại ngàn của họ, mộc mạc, gần gũi, cảm xúc và đầy tự hào”.

Chương trình tái hiện lại Lễ mừng lúa mới, Lễ cưới, điệu múa Tung Tung Da Dá - Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, hoạt cảnh lao động, dệt vải, làm tượng… rất chân thực. Tất cả những đạo cụ, con rối được làm bằng vật liệu thân thiện với môi trường. Lần đầu tiên điệu múa Chim T’ring - con vật linh thiêng gắn liền với đời sống đồng bào Cơ Tu được hiện thực hóa trên sân khấu.

Tổng đạo diễn Hoàng Duẩn cùng hai già làng Cơ Tu của hai thôn Tà Lang - Giàn Bí trong chương trình

Tất cả những gì có sẵn không gian Trung tâm văn hóa du lịch cộng đồng Tà Lang - Giàn Bí đều trở thành nhân vật kể chuyện. Mái nhà Gươl cũng biến thành màn biểu diễn với hình ảnh chim T’ring báo hiệu ngày mới. Sàn diễn “thực cảnh” cũng chính là sân cỏ của của trung tâm sinh hoạt cộng đồng Tà Lang - Giàn Bí, toát lên nét mộc mạc và gần gũi với không gian núi rừng bao bọc chung quanh, tạo cảm giác thích thú, chân thật với người xem.

“Khi cùng đơn vị thực hiện chương trình, chúng tôi đi khảo sát, gặp gỡ đồng bào Cơ Tu, biết được câu chuyện trước đây các bạn trẻ từng “không muốn mặc trang phục dân tộc” đến nay chính các bạn ấy tự tin bước lên sàn diễn với chính trang phục của dân tộc mình, và tự hào kể về truyền thống văn hoá dân tộc mình văn nghệ thuật, đó là điều rất mừng”, đạo diễn Hoàng Duẩn cho hay.

Du khách sẽ được trải nghiệm mua bán các sản phẩm của chính đồng bào sản xuất, dệt được

Nằm nơi thượng nguồn dòng sông Cu Đê xanh biếc với nhiều huyền thoại, cách trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 35km, cộng đồng Cơ Tu vẫn còn lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Chương trình hy vọng sẽ kết hợp cùng các tour du lịch để bà con được biểu diễn thường xuyên, phát triển sinh kế bền vững với sản phẩm du lịch độc đáo “Miền ký ức Cơ Tu”.