Nguyên nhân chính được cho là hiện tượng “vòm nhiệt” (heat dome), khối không khí nóng từ Bắc Phi bị giữ lại dưới vùng áp cao bao phủ Tây Âu. Hiện tượng này khiến khu vực phải hứng chịu mức nhiệt thường chỉ xuất hiện vào cao điểm mùa hè.
Cơ quan khí tượng Pháp cho biết ngày thứ Hai vừa qua là ngày nóng nhất từng được ghi nhận trong tháng 5 tại nước này, trong khi dự báo ngày thứ Ba còn nóng hơn nữa. Tại Anh, nhiệt độ cũng lập kỷ lục mới, còn Italy buộc phải áp dụng các biện pháp hạn chế lao động ngoài trời.
Nắng nóng gây thương vong
Giới chức Pháp ngày 26/5 thông báo ít nhất 7 người đã thiệt mạng liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp tới đợt nắng nóng, trong đó có 5 trường hợp chết đuối. Nhiều người đã đổ xô tới các bãi biển và sông hồ để giải nhiệt giữa thời tiết oi bức.
Tại bãi biển ở thành phố Anglet, tây nam nước Pháp, anh Thomas Dupuy cho biết gia đình anh phải đặc biệt cẩn trọng khi cho trẻ nhỏ xuống nước. “Chúng tôi kiểm tra rất kỹ xem bãi biển đã có lực lượng cứu hộ hay chưa. Tôi luôn hết sức cẩn thận với bản thân và các con vì chúng chưa biết bơi. Dòng chảy ở các bãi biển Đại Tây Dương rất nguy hiểm”, anh nói.
Theo cơ quan khí tượng Meteo-France, một số khu vực của Pháp có thể ghi nhận nhiệt độ lên tới 36°C trong ngày thứ Ba và đợt nóng này nhiều khả năng sẽ kéo dài ít nhất tới cuối tuần.
Anh và Ireland cũng ghi nhận nhiệt độ chưa từng có
Tại Anh, Cơ quan Khí tượng Met Office cho biết ngày thứ Hai là ngày nóng nhất từng được ghi nhận trong tháng 5, với nhiệt độ đạt 34,8°C tại Kew Gardens, phía tây nam London, cao hơn tới 2°C so với kỷ lục cũ.
Nhà khí tượng học Greg Dewhurst nhận định mức nhiệt cực đoan ngày càng gia tăng là “dấu hiệu rõ ràng cho thấy biến đổi khí hậu đang diễn ra” và những hiện tượng như vậy có thể dần trở thành “trạng thái bình thường mới”.
Ireland cũng ghi nhận nhiệt độ kỷ lục 28,8°C tại hai trạm khí tượng trong bối cảnh đợt nóng lan rộng khắp khu vực.
Ở Scotland, một đám cháy cỏ đã bùng phát gần ngọn đồi Arthur’s Seat tại Edinburgh, khiến khói bao trùm một phần thành phố khi nhiệt độ lên tới 25°C.
Italy hạn chế làm việc ngoài trời
Tại Italy, vùng Lazio đã ban hành quy định hạn chế các hoạt động lao động ngoài trời dưới ánh nắng trực tiếp từ 12h30 đến 16h mỗi ngày. Trong khi đó, Cơ quan Khí tượng Tây Ban Nha (Aemet) cảnh báo mức nhiệt “cao bất thường đối với thời điểm này trong năm” sẽ tiếp tục kéo dài trên hầu hết cả nước trong suốt tuần này, ngoại trừ quần đảo Canary.
Cơ quan này cũng dự báo khu vực tây nam Tây Ban Nha sẽ xuất hiện những “đêm nhiệt đới” từ giữa tuần, khi nhiệt độ ban đêm vẫn duy trì ở mức rất cao. Từ thứ Tư đến thứ Sáu, nhiều nơi có thể ghi nhận mức nhiệt từ 36°C đến 38°C.
Biến đổi khí hậu làm gia tăng các hiện tượng cực đoan
Các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán và lũ lụt trở nên thường xuyên và nghiêm trọng hơn.
Theo báo cáo công bố hồi tháng 4 của Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của châu Âu và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), kể từ thập niên 1980, châu Âu đã nóng lên với tốc độ nhanh gấp đôi mức trung bình toàn cầu.
Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng các đợt nắng nóng đang xuất hiện ngày càng thường xuyên và khắc nghiệt hơn trên ít nhất 95% diện tích lãnh thổ châu Âu.
