Cuốn sách không chỉ là những trang sách tái hiện lại cuộc sống gian khổ, sự hành hạ tàn bạo nơi địa ngục trần gian, mà còn là tinh thần đấu tranh bất khuất kiên cường, của những người Cộng sản dù trong hoàn cảnh khốc liệt nhất vẫn không ngừng biến nỗi đau thành động lực cách mạng.
“Những năm tháng khốc liệt” là một minh chứng sống động về sự hy sinh thầm lặng, về những con người đã đánh đổi cả tuổi thanh xuân, cả máu xương để giành lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc. Để có được tác phẩm đầy ý nghĩa này, tác giả Hoàng Phương đã phải đối mặt với những ký ức đau thương để chắt lọc, tái hiện một cách chân thực. Quyển sách còn là một lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập, tự do đã được đánh đổi bằng máu xương của thế hệ cha anh.
Nhà văn, đại tá Đỗ Viết Nghiệm, cho hay: “Thực ra đây là tác phẩm tái bản lần thứ hai, sau bảy năm xuất bản lần thứ nhất (2018). Và việc tái bản này chứng tỏ cuốn sách đã có hiệu ứng tích cực. Hoàng Phương tên thật là Trịnh Phi Long do hoạt động cách mạng, nên bị chế độ Sài Gòn bắt kết án 20 năm tù khổ sai và 5 năm biệt xứ. Trịnh Phi Long từng trải qua nhiều nhà lao, trong đó có nhà lao Côn Đảo khét tiếng. Ngày 27/4/1974, do thắng lợi của ta ở Hiệp định Paris buộc địch phải trao trả, cùng hàng trăm bạn tù chính trị khác được trở về với cách mạng. Sau ngày trở về Trịnh Phi Long tiếp tục công tác trong quân đội, được phong quân hàm cấp úy, tiếp theo học tập lấy bằng luật gia. Trịnh Phi Long cũng là nhà báo, Hội viên Hội nhà báo Việt Nam, sở trường yêu thích nhất là viết chính luận sắc sảo và mạnh mẽ”.
 |
Tác phẩm “Những năm tháng khốc liệt” |
Đọc “Những năm tháng khốc liệt”, nhận thấy có một khoảng lùi khá lâu chừng 33 năm. Tại sao chậm vậy? Có lẽ bởi sự ám ảnh từ nỗi đau, khiến tác giả không muốn nhắc lại như vết thương vừa mới liền da. Nhưng rồi lại nghĩ, im lặng là đồng lõa với hèn nhát mà bản chất Trịnh Phi Long không phải là con người như thế. Ta từng nghe nói về ác quyền, nhất là ác quyền xảy ra trong lao tù Côn Đảo ví như địa ngục trần gian, đối xử với những người chiến sĩ cách mạng trong lao tù như con vật. Trịnh Phi Long từng nếm trải trong cái không gian, thời gian đen tối đó cần được lộ ra ánh sáng, để tương lai thấu hiểu không bao giờ lặp lại. Tác giả đóng cả hai vai, vừa là nhân chứng vừa là người kể chuyện. Nhờ đó cho biết phía sau những bức tường đá cao 5 mét, dày tới nửa mét và chằng chịt dây kẽm gai sắc lẹm, ở đó cái ác diễn ra thường xuyên ngoài sức chịu đựng của con người.
Nhà văn Trầm Hương, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM, chia sẻ: “Tôi viết nhiều chân dung tình báo, biệt động nhưng chỉ là được đọc, được nghe, được kể… Và từ rung cảm người ngoài cuộc mà viết lại. Tác giả Hoàng Phương là một trong những con người góp xương máu mình làm nên lịch sử biệt động Sài Gòn và giờ đây, chính ông viết lại những trang sách sống động về một đội quân đặc biệt, làm nên những kỳ tích chiến đấu ngay trong lòng thành phố, ngay trong hang ổ kẻ thù. Anh có một “dĩ vãng đẹp” khi chọn con đường trở thành một chiến sĩ biệt động, dù đường đi trải qua bao thử thách”.
PGS.TS Bùi Thanh Truyền đã “tò mò”, “háo hức” và “ray rứt” khi đọc “Những năm tháng khốc liệt”. Ông cho biết: “Năm tôi ra đời (1973) cũng là năm 5.081 tù nhân Côn Đảo được trao trả về cho Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam”. Chí vì thế cuốn sách đã tạo nên sự tò mò và háo hức đối với PGS.TS Bùi Thanh Truyền. Thế nhưng “Tâm trạng ray rứt có lẽ không của riêng tôi mà của không ít người trưởng thành trong hòa bình, đổi mới khi đọc những trang viết có sức lay động mạnh mẽ này. Mình có vô tâm, có lãng quên bao máu xương, mồ hôi nước mắt của ông cha đã làm nên trầm tích văn hóa, lịch sử, dáng hình Tổ quốc? Khi các bậc tiền nhân về với tổ tiên, ai sẽ gánh trách nhiệm kể tiếp câu chuyện truyền thống, để “Ngọn đèn không tắt” (như tên một truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư)? Làm thế nào để những cuốn sách văn học về đề tài chiến tranh cách mạng không là vật trưng bày trong tủ sách thư viện, tủ sách cá nhân mà là món ăn tinh thần giàu tính nhân văn, tính giáo dục thế hệ trẻ hôm nay?”.
