Phát hiện dấu hiệu di truyền cảnh báo nguy cơ tự sát ở bệnh nhân rối loạn lưỡng cực

(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu tại Đại học Haifa (Israel) mới đây đã kết luận những biến đổi gene trong máu có khả năng dự đoán nguy cơ tự sát ở bệnh nhân mắc rối loạn lưỡng cực (Bipolar Disorder – BD).
Phát hiện dấu hiệu di truyền cảnh báo nguy cơ tự sát ở bệnh nhân rối loạn lưỡng cực

Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã phát triển một kỹ thuật có thể phát hiện nguy cơ tự sát với độ chính xác lên tới 95% – mức chưa từng đạt được trước đây. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp bác sĩ tâm thần can thiệp sớm, từ đó hỗ trợ bệnh nhân BD đúng thời điểm khủng hoảng nhất trước khi bi kịch xảy ra. Nghiên cứu được tiến hành trên 20 bệnh nhân da trắng mắc BD, với phương pháp thu mẫu ARN để phân tích. ARN của từng người được giải trình tự và phân tích bằng thuật toán học máy, nhằm đánh giá khả năng phân loại bệnh nhân có hoặc không có nguy cơ tự sát.

Kết quả cho thấy các protein liên quan đến sự phát triển tế bào, phản ứng miễn dịch và biệt hóa tế bào có sự thay đổi rõ rệt ở các bệnh nhân BD có hành vi tự sát. Nhóm nghiên cứu xác định 8 gene có khả năng dự đoán chính xác nguy cơ tự sát và đã kiểm tra độ tin cậy của mô hình bằng cách lặp lại thuật toán tới 50 lần. Bằng cách so sánh mẫu ARN giữa hai nhóm (tự sát và không tự sát), họ phát hiện ra “chữ ký di truyền” (genetic signature - hay còn gọi là dấu hiệu di truyền đặc trưng) rõ ràng gắn với nguy cơ cao. Quan trọng hơn, họ xác định được những thay đổi sinh lý thần kinh trong tế bào thần kinh, giúp phát hiện được dấu hiệu vật lý của nguy cơ tự sát ở cấp độ gene. Nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ phức tạp giữa các yếu tố di truyền ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tim mạch, mở ra triển vọng phát triển các dấu ấn sinh học để dự báo nguy cơ tự sát sớm hơn.

Kết quả này được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện hiệu quả điều trị cho bệnh nhân BD – đặc biệt là 30–60% người có nguy cơ cao tự sát trong đời – và góp phần giảm tỷ lệ tử vong do tự sát ở nhóm bệnh nhân dễ tổn thương này. Rối loạn sức khỏe tâm thần hiện vẫn là “kẻ giết người thầm lặng” với hơn 700.000 ca tử vong mỗi năm trên thế giới. Trong đó, nguy cơ tự sát ở người mắc BD cao gấp 3 lần so với bệnh nhân trầm cảm mạn tính. Từ 30 – 60% người mắc BD từng có ít nhất một lần tự sát và khoảng 20% tử vong vì hành vi này.

Bệnh BD đặc trưng bởi các giai đoạn trầm cảm và hưng cảm xen kẽ. Khi hai trạng thái này chồng lấn, người bệnh rơi vào tình trạng vừa tuyệt vọng, vừa tràn đầy năng lượng – dẫn đến hành vi tự sát dễ xảy ra hơn so với trầm cảm thông thường vốn đi kèm sự mệt mỏi và uể oải.

Với công trình tiên phong nói trên, các nhà khoa học Israel đang mở ra hướng đi hoàn toàn mới trong việc điều trị và quản lý hành vi tự sát ở bệnh nhân rối loạn lưỡng cực – một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần toàn cầu.

Hướng về nhân dân, lấy người dân làm trung tâm
Hướng về nhân dân, lấy người dân làm trung tâm
(Ngày Nay) - Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI (diễn ra từ 11-13/5/2026) đã nhận được nhiều ý kiến tâm huyết của các đại biểu đến từ các địa phương, khẳng định vai trò quan trọng của Mặt trận trong việc chăm lo an sinh xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và xây dựng khối đại đoàn kết trong điều kiện mới.
Đồng loạt triển khai chống hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ tại Thủ đô
Đồng loạt triển khai chống hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ tại Thủ đô
(Ngày Nay) - Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, UBND Thành phố và Sở Công Thương Hà Nội về việc tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng quản lý thị trường thành phố đang đồng loạt triển khai nhiều biện pháp đấu tranh, ngăn chặn.
TS. Trần Hoài, Trưởng bộ môn Di sản học, Khoa Công nghiệp Văn hoá & Di sản, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: NVCC)
Ứng dụng thực tế ảo: Mở rộng trải nghiệm nhưng không thay thế di sản thật
(Ngày Nay) - Sự phát triển nhanh của công nghệ thực tế ảo đang góp phần làm thay đổi cách công chúng tiếp cận di sản theo hướng sinh động, tương tác hơn; tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ này cũng đặt ra yêu cầu cân bằng giữa tính hấp dẫn và tính xác thực, giữa trải nghiệm số và giá trị nguyên bản của không gian di tích, bảo tàng.
Giá dầu tăng vọt sau khi Mỹ từ chối đề xuất của Iran
Giá dầu tăng vọt sau khi Mỹ từ chối đề xuất của Iran
(Ngày Nay) - Thị trường năng lượng ghi nhận đà tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 11/5, một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố phản hồi của Iran đối với đề xuất từ phía Mỹ là "không thể chấp nhận được". Động thái trên đã làm dấy lên những lo ngại về nguồn cung trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn đóng cửa trên diện rộng, khiến thị trường toàn cầu tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt.