Phát hiện dấu hiệu di truyền cảnh báo nguy cơ tự sát ở bệnh nhân rối loạn lưỡng cực

(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu tại Đại học Haifa (Israel) mới đây đã kết luận những biến đổi gene trong máu có khả năng dự đoán nguy cơ tự sát ở bệnh nhân mắc rối loạn lưỡng cực (Bipolar Disorder – BD).
Phát hiện dấu hiệu di truyền cảnh báo nguy cơ tự sát ở bệnh nhân rối loạn lưỡng cực

Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã phát triển một kỹ thuật có thể phát hiện nguy cơ tự sát với độ chính xác lên tới 95% – mức chưa từng đạt được trước đây. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp bác sĩ tâm thần can thiệp sớm, từ đó hỗ trợ bệnh nhân BD đúng thời điểm khủng hoảng nhất trước khi bi kịch xảy ra. Nghiên cứu được tiến hành trên 20 bệnh nhân da trắng mắc BD, với phương pháp thu mẫu ARN để phân tích. ARN của từng người được giải trình tự và phân tích bằng thuật toán học máy, nhằm đánh giá khả năng phân loại bệnh nhân có hoặc không có nguy cơ tự sát.

Kết quả cho thấy các protein liên quan đến sự phát triển tế bào, phản ứng miễn dịch và biệt hóa tế bào có sự thay đổi rõ rệt ở các bệnh nhân BD có hành vi tự sát. Nhóm nghiên cứu xác định 8 gene có khả năng dự đoán chính xác nguy cơ tự sát và đã kiểm tra độ tin cậy của mô hình bằng cách lặp lại thuật toán tới 50 lần. Bằng cách so sánh mẫu ARN giữa hai nhóm (tự sát và không tự sát), họ phát hiện ra “chữ ký di truyền” (genetic signature - hay còn gọi là dấu hiệu di truyền đặc trưng) rõ ràng gắn với nguy cơ cao. Quan trọng hơn, họ xác định được những thay đổi sinh lý thần kinh trong tế bào thần kinh, giúp phát hiện được dấu hiệu vật lý của nguy cơ tự sát ở cấp độ gene. Nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ phức tạp giữa các yếu tố di truyền ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tim mạch, mở ra triển vọng phát triển các dấu ấn sinh học để dự báo nguy cơ tự sát sớm hơn.

Kết quả này được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện hiệu quả điều trị cho bệnh nhân BD – đặc biệt là 30–60% người có nguy cơ cao tự sát trong đời – và góp phần giảm tỷ lệ tử vong do tự sát ở nhóm bệnh nhân dễ tổn thương này. Rối loạn sức khỏe tâm thần hiện vẫn là “kẻ giết người thầm lặng” với hơn 700.000 ca tử vong mỗi năm trên thế giới. Trong đó, nguy cơ tự sát ở người mắc BD cao gấp 3 lần so với bệnh nhân trầm cảm mạn tính. Từ 30 – 60% người mắc BD từng có ít nhất một lần tự sát và khoảng 20% tử vong vì hành vi này.

Bệnh BD đặc trưng bởi các giai đoạn trầm cảm và hưng cảm xen kẽ. Khi hai trạng thái này chồng lấn, người bệnh rơi vào tình trạng vừa tuyệt vọng, vừa tràn đầy năng lượng – dẫn đến hành vi tự sát dễ xảy ra hơn so với trầm cảm thông thường vốn đi kèm sự mệt mỏi và uể oải.

Với công trình tiên phong nói trên, các nhà khoa học Israel đang mở ra hướng đi hoàn toàn mới trong việc điều trị và quản lý hành vi tự sát ở bệnh nhân rối loạn lưỡng cực – một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần toàn cầu.

Tôn vinh các cá nhân và tập thể được trao tặng giải thưởng Trần Văn Khê 2026 (lần II) - Ảnh: Linh Bảo
“Di sản từ trái tim” Trần Văn Khê tiếp tục lan tỏa
(Ngày Nay) -Tối 10/9, bất chấp cơn mưa nặng hạt, đông đảo chuyên gia, người làm công tác nghiên cứu và người yêu thích âm nhạc dân tộc đã có mặt tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (phường Bến Thành, TPHCM) thưởng thức chương trình giao lưu, nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Di sản từ trái tim”.
Phong Nha - Kẻ Bàng lọt danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam
Phong Nha - Kẻ Bàng lọt danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam
(Ngày Nay) - Ngày 9/9, Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, Tạp chí The Times (Vương quốc Anh) vừa giới thiệu danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam năm 2026, trong đó Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) là một trong những điểm đến tiêu biểu, tiếp tục khẳng định sức hút của Di sản thiên nhiên thế giới trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế.
TP Hồ Chí Minh: Cắt giảm hội thi, hội họp không cần thiết và đẩy mạnh hồ sơ số trong trường học
TP Hồ Chí Minh: Cắt giảm hội thi, hội họp không cần thiết và đẩy mạnh hồ sơ số trong trường học
(Ngày Nay) - Ngày 10/9, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh có văn bản yêu cầu các cơ sở giáo dục phổ thông rà soát, cắt giảm các cuộc thi, hội thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp và báo cáo trung gian không cần thiết; đồng thời đẩy mạnh hồ sơ số, từng bước thay thế hồ sơ giấy nhằm dành thêm thời gian và nguồn lực cho hoạt động dạy học, giáo dục học sinh.
Cú sốc năng lượng thúc đẩy ECB tăng lãi suất
Cú sốc năng lượng thúc đẩy ECB tăng lãi suất
(Ngày Nay) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 10/9 đã quyết định tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,5%, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng và làm gia tăng nguy cơ lạm phát. Đây là lần thứ hai ECB thắt chặt chính sách tiền tệ kể từ đầu năm đến nay.
Lễ hội Cầu mưa Xỏ Nặm Phạ là phong tục truyền thống giàu giá trị văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.
Châu Lộc phục dựng Lễ hội Cầu mưa Xỏ Nặm Phạ
(Ngày Nay) - Ngày 20/9/2026, tại xã Châu Lộc, tỉnh Nghệ An sẽ diễn ra Lễ hội Cầu mưa “Xỏ Nặm Phạ” – một phong tục truyền thống giàu giá trị văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.
Nhà hát nghệ thuật Hát bội TPHCM sẽ đưa đặc sản hát bội Nam bộ đến Festival Thăng Long - Hà Nội lần II - năm 2026.
Hát bội TPHCM góp mặt tại Festival Thăng Long - Hà Nội lần II
(Ngày Nay) -Nhà hát nghệ thuật Hát bội TPHCM sẽ tham gia Festival Thăng Long - Hà Nội lần II năm 2026, giới thiệu những nét đặc trưng của hát bội phương Nam qua nghi thức lễ Nghinh thần Đại bội và trích đoạn lịch sử “Trần Bình Trọng tuẫn tiết” .