Nhằm tái hiện chân thực không khí sục sôi của những ngày Tháng Tám lịch sử, đồng thời khơi dậy cảm hứng từ truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng cho thế hệ hôm nay, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách “Dấu ấn Cách mạng Tháng Tám năm 1945,” do tác giả Nguyễn Thái Bình chủ biên.
Được biên soạn công phu từ các nguồn tài liệu như Văn kiện Đảng toàn tập, các bài báo trên Báo Cứu quốc, Báo Sự thật, Báo Độc lập… và những hồi ức, diễn văn, thư tín từ các nhà cách mạng, nhà báo, trí thức và quần chúng nhân dân, cuốn sách mang đến một cái nhìn toàn diện, giàu cảm xúc và đậm chất sử thi về những ngày tháng lịch sử sục sôi của dân tộc.
Không chỉ tái hiện sinh động các diễn biến lớn của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, cuốn sách còn phân tích rõ những nguyên nhân thắng lợi và tầm vóc lịch sử của sự kiện này.
Trong bối cảnh thời cơ chín muồi sau khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, chính quyền thực dân phong kiến suy yếu, dưới sự lãnh đạo đúng đắn, nhạy bén và sáng tạo của Đảng, cuộc Tổng khởi nghĩa đã diễn ra nhanh chóng, ít tổn thất, thể hiện sức mạnh đoàn kết toàn dân, ý chí độc lập mãnh liệt và trí tuệ sắc sảo của cách mạng Việt Nam.
Cuốn sách gồm 2 chương. Chương I “Những mốc son lịch sử” tập hợp những văn kiện cốt lõi gắn liền với cuộc Tổng khởi nghĩa và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, như Lời hiệu triệu của Đảng Cộng sản Đông Dương, Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa, Quân lệnh số 1 của Ủy ban Khởi nghĩa, Tuyên cáo thành lập Chính phủ lâm thời và đặc biệt là Tuyên ngôn độc lập bất hủ do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo và đọc trước toàn dân ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình.
Chương II “Những năm tháng không thể nào quên” mang đậm tính chất hồi ức, ký ức và tự sự, với những bài viết của các nhân chứng lịch sử, nhà hoạt động cách mạng và văn nghệ sỹ như Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Trần Huy Liệu, Xuân Thủy, Tô Hoài, Hồng Hà, Như Phong…
Những câu chuyện như “Những ngày Tháng Tám ở Hà Nội,” “Chiếm thành Huế,” “Phá ngục Ba Tơ,” “Thái Nguyên trong ngày Tổng khởi nghĩa,” “Trận Mỏ Cày,” hay những hình ảnh cảm động trong các thư gửi thân nhân liệt sỹ… đều khắc họa một cách gần gũi và sinh động hình ảnh đất nước trong giờ phút bước sang kỷ nguyên độc lập.
Từ cuộc mít tinh tại Nhà hát Lớn đến cảnh “cô gái Việt Nam trói sống giặc Nhật,” từ những trận đánh lớn đến những hoạt động như phát động phong trào học chữ, cứu đói… tất cả hiện lên chân thực, xúc động, như những mảnh ghép góp phần hoàn chỉnh bức tranh lịch sử oai hùng và giàu chất nhân văn.
Cuốn sách còn kết nối mạch lịch sử cách mạng Việt Nam suốt 80 năm qua, từ hai cuộc kháng chiến trường kỳ đến công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ đổi mới. Qua đó, người đọc không chỉ nhận diện được những giá trị lịch sử đã tạo nên Cách mạng Tháng Tám, mà còn hiểu sâu sắc hơn tầm vóc, ý nghĩa thời đại của những thành tựu mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã đạt được.
Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên với các định hướng chiến lược lớn của Đảng nhằm hiện thực hóa khát vọng xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Trong bối cảnh đó, những bài học lịch sử quý báu từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vẫn còn nguyên giá trị và sẽ tiếp tục là cuốn cẩm nang vô giá để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân giữ vững niềm tin, quyết tâm tiếp tục đổi mới toàn diện để xây dựng đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
