Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp với Khu Lưu niệm V.I. Lênin tại Ulyanovsk (Liên bang Nga) khai mạc trưng bày chuyên đề “156 hình tượng Lênin - Từ bộ sưu tập của Khu Lưu niệm V.I. Lênin ở Ulyanovsk”. Sự kiện diễn ra nhân kỷ niệm 156 năm ngày sinh lãnh tụ V.I. Lênin, đồng thời nằm trong chuỗi hoạt động của Năm chéo hợp tác khoa học - giáo dục Việt Nam - Liên bang Nga.
Khẳng định giá trị lịch sử và chiều sâu tư tưởng
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Vladimir Vladimirovich Murashkin - Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội khẳng định triển lãm không chỉ là một sự kiện nghệ thuật đơn thuần mà còn mang ý nghĩa chiều sâu lịch sử và giá trị văn hóa to lớn về một nhân vật có ảnh hưởng rộng khắp thế giới.
 |
Ông Vladimir Vladimirovich Murashkin - Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội phát biểu khai mạc. Ảnh: Thùy Linh |
Ông Murashkin nhấn mạnh bối cảnh đặc biệt khi trưng bày được tổ chức tại Bảo tàng Hồ Chí Minh: “Đây không chỉ là một thiết chế văn hóa, mà còn là hiện thân sinh động của tình hữu nghị và sự tôn trọng lẫn nhau giữa hai dân tộc”. Theo ông, mối liên hệ giữa V.I. Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là dấu ấn lịch sử mà còn là sự gắn bó về tư tưởng, đã ảnh hưởng sâu sắc đến vận mệnh của các dân tộc.
Nhắc lại vai trò của học thuyết Lênin, ông Murashkin cho rằng chính những tư tưởng về quyền tự quyết, về đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và bất công xã hội đã tạo nên sự đồng điệu mạnh mẽ, góp phần định hình con đường cách mạng tại Việt Nam.
Ở góc độ đơn vị tổ chức, TS. Vũ Mạnh Hà - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh đặt triển lãm trong dòng chảy của mỹ thuật Xô Viết với khái niệm “Leniniana”. Ông cho biết: “Đây là một chủ đề đặc biệt được xây dựng xuyên suốt nhiều thập kỷ, khởi nguồn từ những bức chân dung vẽ trực tiếp hoặc lấy cảm hứng từ nguyên mẫu khi V.I. Lênin còn sống”.
 |
TS. Vũ Mạnh Hà - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc. Ảnh: Thùy Linh |
Theo TS. Vũ Mạnh Hà, sau khi Người qua đời, các tác phẩm không chỉ dừng lại ở việc tái hiện chân dung mà còn “gánh vác sứ mệnh xây dựng hình tượng anh hùng - lãng mạn về một nhà cách mạng vĩ đại, một nhân vật lịch sử tầm cỡ thế giới”. Thành quả của nhiều thế hệ họa sĩ với phong cách và bút pháp khác nhau đã tạo nên một hệ hình nghệ thuật phong phú, góp phần định hình hình tượng V.I. Lênin trong ký ức công chúng.
TS. Vũ Mạnh Hà cũng nhấn mạnh: với 156 tác phẩm được lựa chọn kỹ lưỡng từ Khu Lưu niệm V.I. Lênin tại Ulyanovsk, triển lãm sẽ dẫn dắt công chúng đi theo một hành trình đầy cảm xúc về cuộc đời và sự nghiệp của V.I. Lênin, bao gồm cả những khoảnh khắc đời thường nhất, qua đó hình tượng vị lãnh tụ hiện lên một cách gần gũi và đầy tính nhân văn.
Hành trình đi qua một hình tượng vĩ đại
Nội dung trưng bày được bố cục thành 9 phần, tái hiện tương đối đầy đủ các giai đoạn trong cuộc đời V.I. Lênin, từ tuổi thơ tại Simbirsk đến những năm đầu dấn thân vào con đường cách mạng, thời kỳ lưu vong, vai trò lãnh đạo trong Cách mạng Tháng Mười Nga và những năm tháng cuối đời. Với 156 hình tượng được lựa chọn từ bộ sưu tập của Khu Lưu niệm V.I. Lênin tại Ulyanovsk - quê hương của Người, trưng bày mở ra một hành trình giàu cảm xúc, dẫn dắt công chúng đi qua từng lát cắt của lịch sử.
 |
Không gian trưng bày được tổ chức thành 9 phần với các tác phẩm giàu tính nghệ thuật. Ảnh: Thùy Linh |
Thông qua ngôn ngữ hội họa và đồ họa, hình tượng V.I. Lênin hiện lên từ cậu bé Vô-lô-đi-a trong vòng tay gia đình đến Vladimir Ulyanov, người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đầy nhiệt huyết, rồi trở thành nhà lãnh đạo với bản lĩnh được thử thách trong những năm tháng lưu vong. Điểm nhấn của không gian trưng bày nằm ở cách tổ chức theo mạch kể tuyến tính, đan xen những khoảng lặng giàu cảm xúc, tái hiện cả những khoảnh khắc mang tính bước ngoặt như ngày 25/10/1917 - khi Cách mạng Tháng Mười Nga đi tới thắng lợi.
 |
Phần “Tôi sinh ra ở Simbirsk” mở đầu mạch kể, khắc họa tuổi thơ và bối cảnh gia đình của V.I. Lênin. Ảnh: Thùy Linh |
Đáng chú ý, các phần như “Chân dung vẽ khi sinh thời”, “Trong những phút nghỉ ngơi” hay “Lênin và trẻ em” tạo nên sự chuyển nhịp từ hình tượng chính trị sang đời sống thường ngày, gần gũi và đầy chân thực. Tại đây, V.I. Lênin không chỉ hiện lên như một lãnh tụ cách mạng, mà còn là một con người giản dị, qua đó mang đến cho người xem một góc nhìn đa chiều, giàu tính nhân văn về nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luận chính trị kiệt xuất, lãnh tụ lỗi lạc của giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới.
 |
Ở phần “Lênin và trẻ em”, hình tượng V.I. Lênin hiện lên gần gũi, giản dị qua những khoảnh khắc đời thường. Ảnh: Thùy Linh |
Bên cạnh tranh và tư liệu hình ảnh, triển lãm lần này còn giới thiệu một số hiện vật, tặng phẩm ngoại giao từ Liên Xô dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đoàn đại biểu Việt Nam. Những hiện vật này không chỉ bổ sung chiều sâu lịch sử mà còn góp phần kể lại câu chuyện về mối quan hệ gắn bó giữa hai quốc gia qua nhiều thập kỷ.
 |
Nhiều hiện vật giá trị, trong đó có các phù điêu quý về hình tượng V.I. Lênin, được giới thiệu tới công chúng. Ảnh: Thùy Linh |
Từ góc nhìn người xem, Trần Nam Phương - thực tập sinh tại Trung tâm tiếng Nga Pushkin cho biết bản thân đến với triển lãm theo lời giới thiệu của đồng nghiệp, không đặt nhiều kỳ vọng ban đầu. Tuy nhiên, trải nghiệm thực tế đã mang lại nhiều bất ngờ: “Các tác phẩm phản ánh rất rõ các giai đoạn trong cuộc đời V.I. Lênin, giúp tôi hiểu một cách trực quan và sinh động hơn”.
 |
Trần Nam Phương có cơ hội được ghé thăm triển lãm. Ảnh: Thùy Linh |
Nam Phương đặc biệt ấn tượng với sự đa dạng trong cách thể hiện của các họa sĩ: “Mỗi người có một góc nhìn khác nhau, nên hình tượng V.I. Lênin hiện lên rất đa dạng và nhiều màu sắc”. Theo Phương, chính sự kết hợp giữa tranh, tư liệu và hiện vật đã tạo nên một trải nghiệm trọn vẹn, vừa mang tính nghệ thuật, vừa giàu thông tin lịch sử.
 |
Triển lãm thu hút đông đảo khách tham quan trong và ngoài nước. Ảnh: Thùy Linh |
Chính thức đón khách tham quan từ ngày 22/4 đến tháng 11/2026, triển lãm không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận một bộ sưu tập nghệ thuật đặc biệt, mà còn góp phần củng cố và làm mới cách công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhìn nhận về lịch sử và mối quan hệ hữu nghị Việt - Nga trong bối cảnh hiện nay.
