Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 46/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường trung học nghề, nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất về tổ chức và hoạt động của trường trung học nghề.
Trường trung học nghề là mô hình trường học mới trong hệ thống giáo dục quốc dân theo quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục số 123/2025/QH15.
Mô hình này nhằm thực hiện hiệu quả công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và từng bước đáp ứng nhu cầu nhân lực của xã hội.
Theo điều lệ, trường trung học nghề là cơ sở giáo dục nghề nghiệp tương đương cấp trung học phổ thông, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng, do sở giáo dục và đào tạo quản lý.
Mục tiêu của trường trung học nghề là giáo dục học sinh sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở theo mô hình tích hợp giữa học văn hóa và chuyên môn nghề.
Với mô hình trường trung học nghề, người học không chỉ được tiếp tục học các nội dung văn hóa cốt lõi của chương trình trung học phổ thông mà còn được đào tạo nghề ngay trong quá trình học tập. Cách tiếp cận này giúp học sinh sớm hình thành kỹ năng nghề nghiệp, định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn và có nhiều lựa chọn sau khi tốt nghiệp.
Điều lệ xác định người học không chỉ được trang bị kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp mà còn được hình thành ý thức về an toàn, vệ sinh lao động, kỷ luật lao động, đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Đây là những năng lực ngày càng được thị trường lao động quan tâm trong bối cảnh phát triển kinh tế số và chuyển đổi xanh.
Bên cạnh mục tiêu đào tạo, trường trung học nghề có trách nhiệm thực hiện tư vấn nghề nghiệp, hướng nghiệp, hỗ trợ việc làm và hỗ trợ học sinh khởi nghiệp. Sau khi tốt nghiệp, người học có thể tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học lên các trình độ cao hơn theo quy định.
Điều lệ cũng quy định cụ thể quyền của người học như được lựa chọn chương trình học, địa điểm học phù hợp; được sử dụng trang thiết bị, phương tiện của nhà trường phục vụ học tập, thực hành, thực tập; được hỗ trợ kết nối việc làm và được hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước theo quy định.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, điểm nổi bật của điều lệ là nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo, qua đó tăng cường sự gắn kết giữa giáo dục nghề nghiệp với nhu cầu của thị trường lao động.
Theo quy định, chương trình giáo dục trung học nghề được tổ chức theo hướng kết hợp giữa đào tạo tại trường với thực hành, thực tập tại doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực thực hành và khả năng thích ứng nghề nghiệp của người học.
Điều lệ khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào nhiều khâu của quá trình đào tạo như xây dựng chương trình, giáo trình; tham gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành, thực tập; đánh giá kết quả học tập; tư vấn nghề nghiệp và hỗ trợ tuyển dụng người học sau tốt nghiệp; hỗ trợ tài chính, trang thiết bị phục vụ đào tạo; góp ý về cơ cấu ngành nghề; tiếp nhận người học sau khi tốt nghiệp…
Nhà trường cũng có trách nhiệm chủ động phối hợp với doanh nghiệp trong việc xác định nhu cầu nhân lực, tổ chức thực hành, thực tập, nâng cao kỹ năng nghề cho người học và tạo cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình đào tạo.
Điều lệ cũng dành nhiều nội dung cho việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp và đổi mới hoạt động của nhà trường theo hướng hiện đại đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, khuyến khích giáo viên và học sinh tham gia nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, cải tiến kỹ thuật và tiếp cận các công nghệ mới.
