Kỳ nghỉ Hè đã khép lại, học sinh trở lại trường lớp, bắt đầu một năm học mới. Mùa tựu trường cũng là mùa cao điểm của nhiều bệnh truyền nhiễm do trẻ tập trung đông, tiếp xúc gần gũi với nhiều bạn bè.
Một số bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát
Hằng năm, thời điểm hàng triệu học sinh, sinh viên bắt đầu bước vào năm học mới cũng là thời điểm một số bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Hà Nội, giai đoạn tháng 9, tháng 10 hằng năm là lúc dễ phát sinh, lây lan nhiều bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng và học đường, đặc biệt khi thời tiết giao mùa, mật độ học sinh tập trung đông, môi trường sinh hoạt thay đổi. Những bệnh thường gặp như: Viêm đường hô hấp, cúm mùa, COVID-19, tay chân miệng, thủy đậu, sởi-rubella, sốt xuất huyết, tiêu chảy và bệnh do vi khuẩn đường ruột...
Các bệnh truyền nhiễm nếu không được phòng ngừa kịp thời, dịch bệnh có thể lây lan nhanh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, việc học tập của các em cũng như an toàn cho cộng đồng.
Theo thống kê của CDC Hà Nội, trong tuần từ ngày 29/8-5/9, toàn thành phố Hà Nội đã ghi nhận 161 ca mắc sốt xuất huyết tại 61 phường, xã. Cộng dồn năm 2025 đến nay, thành phố ghi nhận 1.381 ca mắc, 0 ca tử vong.
Thành phố ghi nhận 120 ca mắc tay chân miệng tại 59 phường, xã (trong đó Từ Liêm: 7, Thư Lâm: 6, Đông Anh: 5…); 0 ca tử vong, tăng 41 ca so với tuần trước (79/0). Cộng dồn năm 2025 tại Hà Nội đã ghi nhận 4.000 ca mắc bệnh tay chân miệng, 0 ca tử vong; số mắc tăng so với cùng kỳ năm 2024.
CDC Hà Nội nhận định, số ca mắc bệnh tay chân miệng trong tuần tăng, hầu hết là ca bệnh tản phát, không ghi nhận ổ dịch phức tạp. Dự báo số mắc có thể gia tăng khi các trường mầm non và tiểu học tiếp nhận trẻ đi học trở lại.
Tại Bệnh viện Nhi Trung ương ghi nhận số trẻ đến khám vì cúm mùa tăng đột biến trong 2 tháng, nhiều trường hợp nhập viện do biến chứng viêm phổi, viêm tai giữa, co giật do sốt cao - những biến chứng nguy hiểm thường gặp ở trẻ em mắc cúm. Các bác sỹ cảnh báo, nhiều gia đình thường chủ quan, cho rằng cúm không nghiêm trọng và trì hoãn việc thăm khám dẫn đến những biến chứng khó lường.
Thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam ghi nhận bệnh cúm quanh năm nhưng thường tăng cao vào thời điểm giao mùa, đặc biệt từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau, trùng với thời gian học sinh trở lại trường học sau kỳ nghỉ hè. Trẻ em là nhóm dễ mắc cúm nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, thói quen vệ sinh cá nhân chưa tốt và thường xuyên tiếp xúc gần gũi với bạn bè trong lớp học.
Theo thống kê, trong 8 tháng năm 2025, cả nước có 111.700 trường hợp sốt phát ban nghi sởi (11 người tử vong); 65.100 trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết (11 trường hợp tử vong); hơn 39.000 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng; 224 trường hợp viêm não virus (01 người tử vong); 79 trường hợp viêm màng não do não mô cầu.
Bảo vệ trẻ bằng những biện pháp đơn giản
Thực tế tại các bệnh viện nhi cho thấy, số ca bệnh truyền nhiễm ở trẻ đến khám và nhập viện điều trị đang có xu hướng gia tăng ngay khi bắt đầu năm học mới. Có bốn nhóm bệnh mà phụ huynh cần đặc biệt quan tâm trong mùa tựu trường. Đầu tiên là bệnh lý hô hấp, thường do siêu vi gây ra và lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi. Những bệnh thường gặp là cúm mùa, viêm họng, viêm amidan, viêm phế quản và COVID-19 với các biến chủng vẫn còn lưu hành.
Nhóm thứ hai là bệnh lý tiêu hóa, khi trẻ ăn uống và cầm nắm chung đồ dùng, rất dễ mắc rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy cấp hay tay chân miệng. Nhóm thứ ba là những bệnh lây truyền đã có vaccine phòng ngừa như sởi, quai bị, rubella, thủy đậu, bạch hầu, ho gà. Cuối cùng là các bệnh do thói quen vệ sinh kém, chẳng hạn nhiễm ký sinh trùng đường ruột hoặc viêm kết mạc từ việc dùng chung khăn, chậu rửa.
Để phòng chống dịch bệnh mùa tựu trường, Sở Y tế Hà Nội khuyến cáo nên chủ động tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch, thực hiện vệ sinh cá nhân, giữ vệ sinh trường lớp và gia đình, đồng thời, bảo đảm dinh dưỡng và vệ sinh thực phẩm, kết hợp theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Phụ huynh hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ trẻ bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả như đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ theo lịch, ăn chín uống chín, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Cha mẹ nên tập cho trẻ thói quen đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, che miệng khi ho, hắt hơi và thông báo ngay cho giáo viên nếu trẻ có dấu hiệu sốt, ho, mệt mỏi để tránh lây lan…
