Đây là một bước quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng về chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo, tiến tới lộ trình để hiện thực hóa chủ trương “lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp”.
Tất cả nhà giáo đều được hưởng “hệ số lương đặc thù”
Theo dự thảo Nghị định, tất cả nhà giáo đều được hưởng “hệ số lương đặc thù”. Trong đó, giáo viên mầm non được hưởng hệ số lương đặc thù mức 1,25 so với hệ số lương hiện hưởng; các chức danh nhà giáo khác được hưởng hệ số lương đặc thù mức 1,15 so với hệ số lương hiện hưởng.
Đối với nhà giáo giảng dạy tại trường, lớp dành cho người khuyết tật, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập, trường phổ thông nội trú vùng biên giới được cộng thêm 0,05 so với mức quy định.
Hệ số lương đặc thù được tính với mức lương và không dùng để tính mức phụ cấp. Như vậy, công thức tính mức lương đối với nhà giáo như sau: Mức lương thực hiện từ ngày 1/1/2026 = Mức lương cơ sở x Hệ số lương hiện hưởng x Hệ số lương đặc thù.
Đối với nhà giáo được bổ nhiệm chức danh giáo sư sẽ áp dụng bảng lương chuyên gia cao cấp. Theo đó, bảng lương gồm 3 bậc: 8,8 – 9,4 – 10,0.
Giáo sư hiện đang là chức danh cao nhất, thể hiện năng lực, uy tín khoa học và vai trò dẫn dắt chuyên môn, khai phá và sáng tạo tri thức mới đối với lĩnh vực được bổ nhiệm chức danh giáo sư; là nhân tố quan trọng tác động trực tiếp đối với các hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.
Do đó, xét theo tiêu chuẩn, điều kiện của chuyên gia cao cấp theo Quy định số 180-QĐ/TW,ì giáo sư cũng có sự tương đồng với chuyên gia cao cấp. Vì vậy, dù không khẳng định giáo sư là chuyên gia cao cấp nhưng việc áp dụng bảng lương chuyên gia cao cấp đối với giáo sư là phù hợp với vị trí, vai trò của giáo sư đối với sự phát triển của lĩnh vực được bổ nhiệm chức danh giáo sư.
Bảo lưu chế độ, chính sách khi điều động nhà giáo
Dự thảo Nghị định làm rõ quy định về việc bảo lưu trong thực hiện chế độ, chính sách khi điều động nhà giáo theo nhiệm vụ Quốc hội giao tại khoản 4 Điều 17 Luật Nhà giáo.
Theo đó, dự thảo Nghị định quy định trường hợp điều động nhà giáo giữa các cơ sở giáo dục mà các mức phụ cấp áp dụng tại cơ sở giáo dục nơi đi cao hơn cơ sở giáo dục nơi đến thì nhà giáo được bảo lưu các chế độ phụ cấp được hưởng trước khi điều động hoặc biệt phái với thời gian tối đa 36 tháng theo thời gian được điều động, biệt phái. Sau thời gian đó được xem xét để bố trí lại chế độ phụ cấp cho phù hợp với công việc và địa bàn công tác.
Trường hợp điều động nhà giáo từ cơ sở giáo dục công lập sang cơ quan quản lý giáo dục mà các mức phụ cấp áp dụng tại cơ sở giáo dục cao hơn cơ quan quản lý giáo dục thì nhà giáo được bảo lưu tiền lương và các chế độ phụ cấp được hưởng trước khi điều động với thời gian 12 tháng. Sau thời gian đó được xem xét để xếp lại bậc lương, các chế độ phụ cấp phù hợp với vị trí việc làm đang đảm nhiệm.
Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của nhà giáo khi thực hiện công tác điều động, khuyến khích nhà giáo tham gia điều động tại cơ sở giáo dục khác hoặc cơ quan quản lý giáo dục theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Quy định này giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên; nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục, quản lý của cơ sở giáo dục; giải quyết chính sách đối với nhà giáo sau khi kết thúc thời gian được điều động đến công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Để tránh việc giảm đột ngột chế độ, chính sách của nhà giáo, dự thảo Nghị định cũng quy định: Trường hợp đơn vị hành chính nơi cơ sở giáo dục đang hoạt động được cấp có thẩm quyền thay đổi loại đơn vị hành chính mà phân loại đơn vị hành chính cũ được hưởng các mức phụ cấp cao hơn, thì nhà giáo đang công tác tại cơ sở giáo dục đó tiếp tục được các hưởng mức phụ cấp này trong thời gian 6 tháng kể từ ngày có quyết định phân loại đơn vị hành chính mới của cơ quan có thẩm quyền.
Dự thảo Nghị định cũng bổ sung nguyên tắc chi trả thực hiện chế độ phụ cấp đối với nhà giáo công tác tại các cơ sở giáo dục có nhiều cấp học hoặc nhiều trình độ đào tạo, cơ sở giáo dục có nhiều điểm trường hoặc phân hiệu.
Bổ sung đối tượng hưởng phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp lưu động
Đối với phụ cấp trách nhiệm công việc, dự thảo Nghị định bổ sung các trường hợp được hưởng phụ cấp trách nhiệm công việc gồm có tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, tổ trưởng, tổ phó bộ môn và tương đương; nhà giáo dạy tiếng dân tộc thiểu số trong các khoa đào tạo tiếng dân tộc thiểu số tại cơ sở giáo dục đại học; nhà giáo giảng dạy môn học bằng ngoại ngữ (trừ nhà giáo dạy môn Ngoại ngữ); nhà giáo được giao thực hiện công tác tư vấn học sinh.
Quy định nêu trên nhằm đáp ứng yêu cầu về trách nhiệm khi nhà giáo được giao vị trí tổ trưởng/tổ phó chuyên môn hoặc tổ trưởng/tổ phó bộ môn; đảm bảo công bằng về chế độ phụ cấp trách nhiệm giữa giáo viên dạy tiếng dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông, thường xuyên với giảng viên dạy tiếng dân tộc thiểu số tại các cơ sở giáo dục đại học; bổ sung quy định phụ cấp trách nhiệm công việc cho nhà giáo được giao kiêm nhiệm công tác tư vấn học sinh.
Đối với phụ cấp lưu động, dự thảo Nghị định bổ sung các trường hợp được hưởng phụ cấp lưu động gồm: nhà giáo được cử biệt phái, dạy liên trường và nhà giáo phải di chuyển để dạy ở các điểm trường hoặc phân hiệu. Quy định này nhằm khắc phục các bất cập như giáo viên được cử đi dạy biệt phái, dạy liên trường hoặc được điều động sang cơ sở giáo dục khác; giáo viên phải di chuyển giữa các điểm trường trong một cơ sở giáo dục để giảng dạy nhưng không được hưởng phụ cấp lưu động cho những ngày phải di chuyển.
