Chiến lược này kế thừa Kế hoạch hành động 2020–2025, vốn từng giúp Liên minh châu Âu (EU) đạt tiến bộ trong tháo gỡ rào cản phân biệt đối xử và lồng ghép bình đẳng vào nhiều chính sách trọng yếu. Tuy nhiên, theo báo cáo thăm dò dư luận của EU, khoảng 67% người dân vẫn cho rằng phân biệt chủng tộc là vấn đề phổ biến tại quốc gia của họ, phản ánh thách thức vẫn còn hiện hữu, đòi hỏi những hành động mạnh mẽ hơn.
Trước thực tế đó, chiến lược mới đặt ra ba mục tiêu: bảo đảm thực thi nghiêm túc các quy định chống phân biệt đối xử; thúc đẩy hòa nhập trong giáo dục, việc làm, y tế và nhà ở; xây dựng liên minh và quan hệ đối tác chống phân biệt chủng tộc ở mọi cấp xã hội. Để đạt được các mục tiêu này, EC sẽ rà soát Chỉ thị về Bình đẳng Chủng tộc 2000, bổ sung chế tài răn đe, củng cố khung pháp lý liên quan ngôn từ thù hận và tội phạm thù ghét, kể cả trên không gian mạng, đồng thời vẫn tôn trọng quyền tự do ngôn luận.
Đồng thời, các nỗ lực chống phân biệt chủng tộc sẽ đi sâu vào đời sống thường nhật, bao gồm chiến dịch toàn EU nâng cao nhận thức, hỗ trợ các quốc gia xóa bỏ định kiến trong y tế, cải thiện cơ hội việc làm cho nhóm dễ tổn thương và nghiên cứu rủi ro nhà ở. Việc thu thập và phân tích dữ liệu về bình đẳng sẽ giúp xử lý tận gốc tình trạng phân biệt đối xử và làm cơ sở cho các chính sách hiệu quả hơn.
Trao đổi về ý nghĩa của chiến lược trên, Phó Chủ tịch EC phụ trách quyền xã hội và kỹ năng Roxana Mînzatu nhấn mạnh phân biệt chủng tộc không có chỗ đứng trong EU. Bà cho biết chiến lược lần này chuyển các nguyên tắc bình đẳng thành hành động cụ thể, tăng cường kỷ cương pháp luật và loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử.
Ngoài ra, Ủy viên EC phụ trách Bình đẳng và Quản lý khủng hoảng Hadja Lahbib bổ sung rằng nhiều quyền lợi xã hội đang đứng trước nguy cơ xói mòn và EU cần kiên định bảo vệ các giá trị cốt lõi. Theo bà, chiến lược mới là công cụ tháo gỡ rào cản do kỳ thị dựng lên, mở rộng cơ hội cho mọi cá nhân và khẳng định EU không lùi bước trong việc bảo vệ đa dạng và hòa nhập.
EC nhấn mạnh việc xây dựng một liên minh không còn phân biệt chủng tộc là trách nhiệm chung của toàn xã hội, từ thể chế EU, chính quyền các cấp, khu vực tư nhân tới tổ chức xã hội dân sự. Vai trò của điều phối viên chống phân biệt chủng tộc sẽ tiếp tục thúc đẩy đối thoại giữa các định chế, học thuật và cộng đồng, đồng thời EC đề xuất tăng nguồn lực hỗ trợ các tổ chức xã hội dân sự trong khuôn khổ tài chính đa niên tới.
Chiến lược giai đoạn 2026–2030 hướng tới đẩy lùi mọi hình thức kỳ thị, bao gồm phân biệt đối xử với người da màu, Digan, Do Thái, người gốc Á và các hành vi thù ghét người Hồi giáo. Báo cáo đánh giá việc thực thi Chỉ thị Bình đẳng Chủng tộc dự kiến công bố năm 2026 sẽ đặc biệt xem xét rủi ro từ trí tuệ nhân tạo, nhằm ngăn chặn phân biệt đối xử thông qua thuật toán.
Với chiến lược mới, EU kỳ vọng tạo nền tảng vững chắc cho một liên minh công bằng, hòa nhập và thịnh vượng, nơi sự đa dạng được tôn trọng như giá trị cốt lõi, góp phần củng cố đoàn kết xã hội và sức mạnh lâu dài của châu Âu.
