Châu Âu đang ngày càng lo ngại về sự phụ thuộc quá lớn vào khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ, với việc các quan chức EU cảnh báo rằng rủi ro an ninh năng lượng đang dịch chuyển chứ không phải biến mất. Ủy viên năng lượng EU Dan Jorgensen mới đây bày tỏ: "Tôi chắc chắn nghe thấy điều này khi nói chuyện với các bộ trưởng năng lượng và người đứng đầu các quốc gia từ khắp châu Âu rằng đang có một mối lo ngại ngày càng tăng".
Tuy nhiên, các lựa chọn đa dạng hóa của EU đang bị hạn chế nghiêm trọng. Lệnh trừng phạt đối với khí đốt của Nga và các quy định nghiêm ngặt về khí mêtan của EU đã loại trừ hiệu quả các nhà cung cấp lớn như Nga, Qatar,... Điều này tạo ra một nghịch lý: châu Âu thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung nhưng vẫn phụ thuộc vào lượng nhập khẩu LNG kỷ lục từ Mỹ, trong khi giá khí đốt và những mâu thuẫn trong chính sách đang gia tăng.
Sự đảo ngược thái độ
Tình hình hiện tại thể hiện một sự đảo ngược thú vị về quan điểm so với chỉ 4 năm trước. Năm 2022, EU tuyên bố chuyển từ khí đốt đường ống của Nga sang mua LNG của Mỹ như một phản ứng với chiến dịch quân sự của Moskva ở Ukraine. Các quan chức EU hoan nghênh quyết định này như một bước tiến lớn hướng tới độc lập năng lượng và ca ngợi các nhà sản xuất LNG của Washington - cũng như chính phủ Mỹ - là đối tác kinh doanh và nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy.
Hiện nay, EU là khách hàng mua LNG lớn của Mỹ, nhưng có giá rất cao. Với mức giá hoàn toàn khác so với 4 năm trước, hình ảnh của một đối tác kinh doanh và nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy đã thay đổi hoàn toàn.
Vụ việc liên quan đến Greenland chính là hồi chuông cảnh tỉnh đánh thức châu Âu. Trước đó, các nhà lãnh đạo châu Âu dường như vẫn tin rằng chính quyền Trump sẽ tiếp tục hợp tác với họ như chính quyền Biden đã làm trước đây, cụ thể là bằng cách tiếp tục các đảm bảo an ninh và các thỏa thuận thương mại ưu đãi vốn là đặc điểm nổi bật của quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong nhiều thập kỷ. Nhưng Tổng thống Trump lại không nghĩ như vậy. Mỹ thời chính quyền Trump đã yêu cầu tăng chi tiêu cho NATO, áp thuế nhập khẩu, và cuối cùng là muốn kiểm soát Greenland.
Ngoài ra, kỳ vọng về LNG của Mỹ có thể thay thế toàn bộ khí đốt từ Nga và đảm bảo an ninh năng lượng cho cả "lục địa già" đã bị bác bỏ ngay cả trước khi vấn đề Greenland nổi lên. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã tuyên bố thẳng thắn rằng các nhà sản xuất LNG của Mỹ không có ý định tuân thủ quy định mới về khí mêtan của EU. Quy định này yêu cầu giám sát, theo dõi và báo cáo liên tục về rò rỉ khí mêtan dọc theo chuỗi cung ứng LNG - và các nhà sản xuất LNG của Mỹ không đầu tư vào việc đó.
Lựa chọn ngày càng thu hẹp
Ủy viên Jorgensen cho biết các nhà mua khí đốt châu Âu đang nhắm đến Qatar, Canada và Algeria như những con đường tiềm năng để đa dạng hóa nguồn cung khí đốt. Nhưng Qatar, cũng như Mỹ, đã tuyên bố rõ ràng rằng họ sẽ không thực hiện việc theo dõi và báo cáo khí metan.
Với việc hai nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới không tham gia vào việc báo cáo khí metan, EU thực sự đang thiếu các lựa chọn - đặc biệt là hiện nay khi các quan chức cấp cao ở Brussels đã phê duyệt lệnh cấm hoàn toàn đối với tất cả các mặt hàng nhập khẩu khí đốt từ Nga, bắt đầu từ năm tới. Tất nhiên, hiện vẫn là đầu năm 2026, và nhiều điều có thể thay đổi trong những tháng tới, với một số nhà quan sát EU cho rằng họ sẽ sớm thay đổi quan điểm về khí đốt của Nga.
Tuy nhiên, cho đến khi lập luận này được chứng minh bằng thực tế, EU sẽ không mua khí đốt của Nga - và trừ khi họ bỏ quy định về khí metan, họ cũng sẽ không mua khí đốt của Qatar cùng lượng lớn khí đốt của Mỹ. Hoặc, khí đốt của Mỹ sẽ trở nên đắt hơn nữa, đặt ra câu hỏi là EU sẽ có thể đủ khả năng chi trả trong bao lâu.
