Khai mạc hội nghị, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, sự hiện diện của các đại biểu thể hiện tinh thần đoàn kết, hợp tác và khát vọng chung của ASEAN trong xây dựng những đô thị phát triển bền vững, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm. ASEAN hiện là một trong những khu vực phát triển năng động nhất thế giới. Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ đang đưa các thành phố trở thành trung tâm tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và kết nối khu vực. Tuy nhiên, các đô thị cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức chung như biến đổi khí hậu, áp lực hạ tầng, ô nhiễm môi trường, yêu cầu chuyển đổi số và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Trong bối cảnh đó, việc tăng cường hợp tác giữa các thành phố ASEAN không chỉ là nhu cầu tất yếu mà còn là động lực quan trọng để hiện thực hóa tầm nhìn về một Cộng đồng ASEAN tự cường, sáng tạo và phát triển bền vững.
Với chủ đề của hội nghị năm nay, các đô thị trong khu vực có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi sáng kiến và xây dựng các mô hình hợp tác mới nhằm giải quyết những thách thức chung, đồng thời khai thác hiệu quả các cơ hội từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và kỷ nguyên số.
Hà Nội xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển, tập trung xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cải thiện chất lượng dịch vụ công và tạo môi trường thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Từ góc độ hợp tác khu vực, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho rằng, những mục tiêu về đô thị thông minh, phát triển bền vững và lấy người dân làm trung tâm chỉ có thể được hiện thực hóa hiệu quả hơn thông qua việc tăng cường kết nối và hợp tác giữa các thành phố ASEAN. Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN 2026 là hoạt động lần đầu tiên được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) - sáng kiến do Việt Nam khởi xướng nhằm thúc đẩy đối thoại chính sách và đóng góp cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Đây cũng là lần đầu tiên lãnh đạo các thành phố ASEAN có một diễn đàn đối thoại riêng trong khuôn khổ AFF, tạo không gian để các đô thị chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp chung và đặt nền móng cho những hợp tác thực chất trong tương lai.
Trong bối cảnh các thành phố ngày càng tham gia sâu hơn vào các vấn đề toàn cầu như chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, hợp tác giữa các đô thị đang trở thành một hình thức “ngoại giao đô thị” ngày càng quan trọng, bổ trợ hiệu quả cho hợp tác giữa các quốc gia và đóng góp thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Khẳng định đối ngoại địa phương là bộ phận quan trọng của nền ngoại giao toàn diện, hiện đại và phục vụ phát triển của Việt Nam, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương mở rộng mạng lưới đối tác, huy động nguồn lực quốc tế và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác được hình thành từ hội nghị, qua đó đưa tiếng nói của cấp địa phương tham gia sâu hơn vào tiến trình hoạch định chính sách khu vực.
Các đại biểu bày tỏ kỳ vọng những phiên thảo luận tại hội nghị sẽ mang lại nhiều sáng kiến thiết thực về quản trị đô thị thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm, phát triển đô thị xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời mở ra các cơ hội hợp tác mới giữa các thành phố ASEAN.
Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN 2026 được kỳ vọng góp phần tăng cường kết nối giữa các đô thị trong khu vực, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm quản trị, hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân, đóng góp vào mục tiêu xây dựng một Cộng đồng ASEAN hòa bình, ổn định, tự cường và phát triển bền vững.
