Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu qua đời, đại thọ 104 tuổi

Nhà nghiên cứu lịch sử Nguyễn Đình Đầu sinh ngày 12-3-1920, là một người Công giáo sinh ra tại Hà Nội, đã vào sinh sống và gắn bó với Sài Gòn – TP.HCM từ giữa thế kỷ trước (khoảng năm 1955). Ông có kiến thức sâu rộng về Sài Gòn – TP.HCM với tư cách là một công dân, một nhà nghiên cứu sống giữa trung tâm thành phố (phường Bến Thành, quận 1). Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu đã chứng kiến bao đổi thay của thành phố phương Nam này.

Sự kiện kỷ niệm 300 năm Sài Gòn – TP.HCM (được tổ chức vào năm 1998) cũng là một dấu ấn trong hành trình nghiên cứu Sử - Địa của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu. Ông được lãnh đạo TP lúc đó “đặt hàng” tham gia thực hiện công trình nghiên cứu về địa chí thành phố. Trong công trình này, ông cùng làm việc với một số nhà trí thức lớn trong đó có các ông Trần Văn Giàu, Trần Bạch Đằng.

Một số tác phẩm của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu.

Với sự làm việc bền bỉ, cẩn trọng và sưu tầm, lưu giữ các tài liệu quý báu, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu đã có nhiều đóng góp trong lĩnh vực lịch sử, địa chí, khảo cứu với nhiều công trình được giới nghiên cứu đánh giá cao và đông đảo độc giả tìm đọc. Trong đó có các cuốn sách về “Chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông và Hoàng Sa, Trường Sa”, “Việt Nam quốc hiệu và cương vực - Hoàng Sa Trường Sa”, đã cho công chúng có cái nhìn toàn diện về lãnh thổ nước ta, đồng thời góp phần củng cố các bằng chứng lịch sử, chứng minh chủ quyền đất liền và hải đảo của Việt Nam, được đông đảo quốc tế công nhận.

Vào cuối năm 2022, tại tư gia của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, NXB Trẻ đã ký kết cùng ông hợp đồng tác quyền trọn đời các tác phẩm của ông. Bằng hợp đồng này, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu gửi gắm khi ông qua đời, nhuận bút xuất bản các tác phẩm của ông sẽ được NXB Trẻ chuyển vào quỹ văn hóa mang tên: “Quỹ Văn hóa Sử Địa Nguyễn Đình Đầu”.

Vào ngày 14/11/2022, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu và đại diện NXB Trẻ đã ký hợp đồng tác quyền trọn đời các tác phẩm của ông

Trước đó, NXB Trẻ cũng từng ký tác quyền trọn đời với các nhà văn, nhà nghiên cứu, như: Sơn Nam, Trần Kim Trắc, Trang Thế Hy. Việc ký tác quyền trọn đời cùng nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu là một trong những sự kiện hiếm hoi tại Việt Nam, khi mà một đơn vị xuất bản mua tác quyền trọn đời các tác phẩm từ một nhà nghiên cứu còn tại thế.

NXB Trẻ vừa ấn hành cuốn sách biên khảo “Chế độ công điền công thổ trong lịch sử khẩn hoang lập ấp ở Nam kỳ Lục tỉnh” về lịch sử miền Nam, nhìn từ quá trình phát triển nông nghiệp và chế độ sở hữu đất đai của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu. GS Sử học Phan Huy Lê đã nhận xét về cuốn sách này: “Tôi đã đọc một cách hứng thú và đọc kỹ cuốn sách Chế độ công điền công thổ trong lịch sử khẩn hoang lập ấp ở Nam kỳ Lục tỉnh của nhà sử học Nguyễn Đình Đầu. Cái thu hút sự chú ý và hứng thú của tôi là tác giả, bằng những tư liệu cụ thể, đã dẫn dắt người đọc vào ba thế kỷ khẩn hoang lập ấp đầy gian truân và thành tựu của nhân dân Nam kỳ, nó luôn khêu gợi nhận thức của người đọc bằng những phát hiện và đề xuất mới mẻ”.

Một số tác phẩm của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu