Hai di tích "Trạm phẫu thuật tiền phương" và "Lăng mộ Đặng Văn Hòa" (phường Phong Thái, thành phố Huế) vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích Quốc gia.
Tại Quyết định số 3242/QĐ-BVHTTDL ngày 9/9/2025, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xếp hạng di tích quốc gia Địa điểm Trạm phẫu thuật tiền phương (phường Phong Thái, Thành phố Huế).
Địa điểm "Trạm phẫu thuật tiền phương" được đặt tại thôn Triều Dương (nay thuộc phường Phong Thái, Thành phố Huế) để phục vụ cho chiến dịch Xuân 1975 diễn ra tại cánh Bắc chiến trường Trị Thiên - Huế.
Đây là nơi gắn liền với sự hy sinh anh dũng của 33 liệt sỹ trong trận đánh ngày 12/3/1975. Đồng thời là nơi ghi dấu tội ác của quân địch khi đã giết hại các thương, bệnh binh không còn sức chiến đấu, không có vũ khí trong tay.
Năm 2019, Địa điểm Trạm phẫu thuật tiền phương được công nhận xếp hạng di tích cấp tỉnh. Từ đó đến nay, Ban Liên lạc Cựu chiến binh Trung đoàn 4, đơn vị đã từng chiến đấu tại địa điểm này đã phối hợp với chính quyền địa phương, các cơ quan ban ngành đã tiến hành tu bổ, phục hồi và xây dựng một số công trình như: Cổng chào; Nhà đón tiếp và trưng bày hiện vật; Nhà hầm - bàn mổ; Nhà bia; Khu mộ tập thể; đường đi, cây xanh và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật.
Việc xếp hạng di tích quốc gia đối với Địa điểm Trạm phẫu thuật tiền phương vừa góp phần làm phong phú hệ thống di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn thành phố Huế, vừa mang ý nghĩa giáo dục truyền thống đấu tranh cách mạng, truyền thống yêu nước đầy tính nhân văn cho thế hệ trẻ.
Tại Quyết định số 3243/QĐ-BVHTTDL ngày 9/9/2025, Bộ trưởng Bộ VHTTDL cũng đã xếp hạng di tích quốc gia đối với Lăng mộ Đặng Văn Hòa (phường Phong Thái, Thành phố Huế).
Đặng Văn Hòa (1791 - 1856) hiệu Lễ Trai, sinh ra và lớn lên ở làng Thanh Lương (nay thuộc phường Kim Trà, Thành phố Huế). Theo sử triều Nguyễn chép, con ông là Đặng Huy Cát lấy công chúa Nguyễn Phúc Tĩnh Hòa (con gái vua Minh Mạng) làm vợ. Đặng Văn Hòa là con trai thứ 2 của Đặng Quang Tuấn (đời thứ tư của dòng họ Đặng). Thân mẫu là Phan Thị Hãn, người làng Thanh Lương.
Đặng Văn Hòa là một trong những người khai khoa triều Nguyễn ở đất Thừa Thiên, là vị "Nguyên lão tứ triều", làm quan gần 40 năm, trải qua bốn triều vua: Gia Long; Minh Mạng; Thiệu Trị; Tự Đức. Ông là một vị quan nổi tiếng cần mẫn, khiêm tốn, liêm khiết.
Trong triều có 6 Bộ thì ông lần lượt giữ chức Thượng thư đứng đầu 5 Bộ (Binh, Công, Hình, Hộ, Lễ). Ông nổi tiếng là một vị quan rất mực thanh liêm, chính trực, đã để lại nhiều công đức ích nước lợi dân trên các lĩnh vực: chính trị, nông nghiệp và văn hóa.
Ở Huế, Đặng Văn Hòa là người có công trong việc dựng bia Võ Công; đúc chuông chùa Diệu Đế; cung tiến 6 quả chuông lớn, 2 bia đá, nhiều tượng Phật, hoành phi, câu đối cho các chùa Hoàng Giác (Hiền Sỹ); Bác Vọng đông; Bác Vọng tây; Thanh Lương, Hòa Viện… Hiện nay, các chuông, bia đá và tượng Phật vẫn còn ở các chùa do ông cung tiến…
Lăng mộ của Đặng Văn Hòa nằm trong khu nghĩa địa Cồn Lệnh (nay thuộc phường Phong Thái, Thành phố Huế) đã được xếp hạng di tích lịch sử lưu niệm danh nhân cấp tỉnh vào năm 2013. Việc nâng cấp xếp hạng di tích cấp quốc gia đối với Lăng mộ của Đặng Văn Hòa nhằm ghi nhận những công lao, đóng góp của ông.
