Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 2/2 đã chỉ đạo bắt đầu các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hy vọng đạt được thỏa thuận nhằm tránh hành động quân sự chống lại Tehran.
Hãng thông tấn Fars dẫn nguồn tin chính phủ giấu tên cho biết, Tổng thống Pezeshkian đã ra lệnh tiến hành các cuộc đối thoại với Mỹ về hồ sơ hạt nhân, song chưa nêu thời điểm cụ thể. Thông tin này cũng được đăng tải trên báo Iran và nhật báo cải cách Shargh.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran đang xây dựng phương thức và khuôn khổ đàm phán, dự kiến hoàn tất trong vài ngày tới, với các thông điệp được chuyển qua các bên trung gian khu vực. Nhiều nội dung đã được thảo luận và chi tiết từng giai đoạn ngoại giao đang được hoàn thiện.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa hai nước. Washington đã điều một nhóm tác chiến tàu sân bay tới Trung Đông, trong khi Tổng thống Trump cảnh báo “thời gian không còn nhiều” để Iran đạt thỏa thuận về chương trình hạt nhân, song vẫn bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được giải pháp ngoại giao.
Về phía Tehran, ông Baqaei khẳng định Tehran “không bao giờ chấp nhận tối hậu thư." Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho rằng hai bên có thể đạt “một thỏa thuận rất tốt” nếu Mỹ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt, đồng thời tái khẳng định Iran không tìm kiếm vũ khí hạt nhân. Thời gian qua, ông Araghchi đã thăm Thổ Nhĩ Kỳ và điện đàm với người đồng cấp Ai Cập, Saudi Arabia (Arập Xêút) và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm thúc đẩy nỗ lực ngoại giao khu vực.
Trong khi đó, tình hình nội bộ Iran tiếp tục phức tạp. Lãnh tụ tinh thần tối cao, Đại giáo chủ Ali Khamenei cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ có thể châm ngòi cho “một cuộc chiến khu vực."
Chính quyền Iran cho rằng các cuộc biểu tình “bạo loạn” gần đây do các thế lực bên ngoài kích động. Ít nhất 40.000 người đã bị bắt giữ và truyền hình nhà nước Iran cho biết 4 người nước ngoài bị bắt tại Tehran với cáo buộc tham gia bạo loạn.
Cùng ngày, Iran đã triệu đại diện ngoại giao của tất cả các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) có đại sứ quán tại Tehran để phản đối quyết định của khối này đưa Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào danh sách khủng bố.
Người phát ngôn Baqaei cho biết “đại diện của tất cả các nước thành viên EU mà có đại sứ quán tại Tehran đã được triệu đến Bộ Ngoại giao” của nước này trong hai ngày 1-2/2. Ông nhấn mạnh đây là biện pháp nhẹ nhất trước khi Iran công bố các hành động khác.
Trước đó, tại cuộc họp ở Brussels (Bỉ) ngày 29/1, EU đã đạt được sự nhất trí cần thiết để xếp IRGC vào danh sách tổ chức khủng bố.
Đại diện cấp cao phụ trách chính sách ngoại giao và an ninh của EU, bà Kaja Kallas, nhấn mạnh động thái này sẽ dẫn đến các hạn chế và lệnh trừng phạt nghiêm khắc hơn liên quan đến phong tỏa tài sản, cấm cung cấp tài chính và cấm đi lại đối với tất cả các thành viên đương nhiệm của IRGC, nhiều người trong số họ vốn đã chịu các hạn chế tương tự theo chế độ trừng phạt thông thường của EU.
Phản ứng trước động thái này của EU, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gọi đây là một "sai lầm chiến lược lớn." Ngày 1/2, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng tuyên bố nước này liệt quân đội các nước châu Âu vào danh sách các “tổ chức khủng bố." Hiện chưa rõ quyết định trên sẽ dẫn đến những hệ quả cụ thể nào trong ngắn hạn.
