Trong số các hoạt động văn hóa đón Tết tại Thủ đô hiện nay, "Long Mã khai văn" là một sự kiện nổi bật cho du khách nhiều độ tuổi.
Nếu ngựa tượng trưng cho sự thông minh, dũng mãnh và trung thành, thì Long Mã được sinh ra để mang những tượng trưng cho những ý nghĩa cao quý hơn.
Bắt nguồn từ văn hóa Á Đông, Long Mã là sự kết hợp giữa ngựa và rồng, du nhập vào Việt Nam và mang những tiếp biến văn hóa địa phương riêng, đại diện cho ước vọng về sự thông thái, trường thọ, sự an lạc, xã hội thái bình, thịnh vượng.
Ngày nay, linh vật này vẫn hiện diện trên kiến trúc tại các di tích từ cung điện, lăng tẩm của vua chúa đến các đình, đền, miếu dân gian. Long Mã còn xuất hiện trên các tác phẩm gốm sứ, tiêu biểu như gốm của làng nghề truyền thống Chu Đậu.
Với ý nghĩa và giá trị văn hóa như thế, "Long Mã khai văn" sẽ giúp bóc tách một góc độ văn hóa Việt thông qua linh vật này.
Không gian triển lãm được đặt tầng 1 Bảo tàng Hà Nội (đường Phạm Hùng), tập hợp hơn 100 tài liệu, hiện vật và sản phẩm nghệ thuật về Long Mã.
Các tác phẩm đẹp mắt và đa dạng chất liệu, từ tượng đồng, tượng sứ, tượng gỗ đến Long Mã bằng bạc do nghệ nhân làng Định Công chế tác, Long Mã trên tranh mỹ thuật đương đại đủ kích thước lớn nhỏ, màu sắc sặc sỡ...
Triển lãm cũng giúp diễn giải và hệ thống hóa những ứng dụng về Long Mã, con ngựa và con giáp Ngọ trong lịch sử Việt Nam.
Ví dụ lý giải hình tượng Long Mã trên các tác phẩm điêu khắc cổ như hương án, khánh (chuông đồng), vì nách, cột kèo, các công trình văn hóa Thăng Long-Hà Nội, qua các cổ vật được bảo tàng lưu giữ... từ đó mang đến chiều sâu bản sắc Việt thay vì chỉ chiêm ngưỡng vẻ đẹp bên ngoài.
Triển lãm mở cửa miễn phí đón khách du Xuân từ ngày 3/2 đến hết 2/3.
