20 năm từ sách đẹp đến sách nghệ thuật

Sáng 17/01, Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A đã tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm ra đời dòng sách S100. Đây là lần đầu tiên Đông A tổ chức hoạt động trưng bày sách tại thủ đô sau hai lần thành công ở TP. Hồ Chí Minh.

Tại đợt trưng bày này, điểm nhấn là những ấn bản đặc biệt được thực hiện trong năm 2024 với nhiều kỹ thuật mới được áp dụng. Lần đầu tiên, lối đóng sách Bradel được kết hợp với phong cách Kinh Thánh với ấn bản S100 Nhà thờ Đức Bà Paris và Thần khúc. Kỹ thuật trang trí ghép da inlay được áp dụng cho ấn bản Con Bim trắng tai đen và Hành trình thám hiểm Đông Dương.

Không khí tại buổi triển lãm

Đáng chú ý, lần đầu tiên hai ấn bản S100 của năm 2025: Truyện Kiều và Lịch sử Việt Nam bằng hình được giới thiệu tới độc giả. S100 Truyện Kiều in Letter Press (in lún) trên giấy dó truyền thống Bắc Ninh, gây ấn tượng về cả thị giác lẫn xúc giác cho người sử dụng. Ấn bản này được giữ nguyên phách giấy ở ba cạnh, tạo sự hoài cổ. Trước đó, Số đỏ là cuốn sách in trên giấy dó đầu tiên, khâu theo lối Passé-carton (khâu rết) cổ điển châu Âu và để gáy trần.

Ấn bản S100 Lịch sử Việt Nam bằng hình. Ảnh: Đông A

Ấn bản S100 thứ hai của năm 2025 là Lịch sử Việt Nam bằng hình được in bốn màu trên giấy Magic Fabric Ivory 120 gsm. Đây là lối làm bìa theo phong cách Đan Mạch (Danish millimeter bindings). Bìa sách được đóng cấn rãnh, ruột sách được gõ nấm vuông góc 90 độ. Bìa sách được trang trí kết hợp giữa da dê và chất liệu vải. Các họa tiết đầu đao hình rồng (hiện vật thời Lê Trung hưng), chuôi kiếm Đông Sơn trên bìa vải được ép kim nhũ vàng và ép chìm.

Song song với các ấn bản đặc biệt, tại sự kiện lần này, Đông A cũng trưng bày dòng sách giới hạn. Trong đó có tủ sách Trăm năm Nobel giới thiệu các tác phẩm nổi tiếng của các tác giả đoạt giải Nobel văn chương. Bộ Nông dân của Władysław Stanisław Reymont - nhà văn Ba Lan đoạt giải Nobel năm 1924, Điên rồ hay thần thánh của José Echegaray (kịch tác gia người Tây Ban Nha), Nàng Mireille của Frédéric Mistral (nhà thơ Pháp) là những ấn phẩm mới nhất trong tủ sách.

Ngoài ra, các danh tác văn học Việt Nam với minh họa của các họa sĩ đương đại được giới thiệu tới công chúng qua tủ sách Văn chương & Mỹ thuật như Người kép già (Tác giả: Kim Lân, minh họa: Thành Chương), Gió đầu mùa & Hà Nội băm sáu phố phường (Tác giả: Thạch Lam, minh họa: Đào Hải Phong), Đôi lứa xứng đôi - Nửa đêm - Cười (Tác giả: Nam Cao, minh họa: Đặng Xuân Hòa)…. Các ấn bản giới hạn trong tủ sách Văn hóa - Lịch sử như Đại Việt sử ký toàn thư, Việt Nam văn hóa sử cương, Việt Nam sử lược… cũng được giới thiệu tới độc giả trong dịp này.

Ấn bản Truyện Kiều được thể hiện bằng kỹ thuật in lún. Ảnh: Đông A

Tại sự kiện, ông Trần Đại Thắng, Tổng Giám đốc Đông A, chia sẻ: "Lần này trở về Hà Nội không chỉ là sự kiện kỷ niệm, mà còn là cơ hội để tái ngộ những ký ức, bạn bè và đồng nghiệp đã đồng hành cùng Đông A ngay từ những ngày đầu. Lúc bắt đầu với "Văn mới 5 năm đầu thế kỷ" vào năm 2005, chúng tôi không ngờ hành trình này sẽ kéo dài hai thập kỷ".

Theo đó, trước năm 1975, phong trào sưu tập sách bản đặc biệt đã có ở cả hai miền Bắc Nam, nhưng sau đó bị gián đoạn một thời gian dài. Có thể nói, ở thời điểm làm cuốn Văn mới 5 năm đầu thế kỷ, Đông A gần như là đơn vị đầu tiên đưa sách phiên bản đặc biệt trở lại với những người sưu tầm và chơi sách. Tên gọi S100, logo của bộ sách... đều đã định danh, định hình từ những ngày đó.

Giai đoạn 2019 - 2020 gồm 9 ấn bản là khởi đầu của một chặng đường mới với Anh em nhà Karamazov, Kiêu hãnh và định kiến, Những ngôi sao Eger, Bố Già, Hán Sở diễn nghĩa, Thiên hoàng Minh Trị, Robinson Crusoe, Khát vọng sống, Những cuốn sách thay đổi lịch sử. Các ấn bản này được đóng bìa PU, mạ nhũ vàng, được đầu tư kỹ về phần nội dung và minh họa. 8/9 cuốn sách này được nghệ nhân Nguyễn Đức Khuynh ở Nha Trang đóng bìa thủ công.

Vào tháng 06/2020, Đông A chính thức thành lập phòng Sách thủ công. Với những kỹ thuật mới được tiếp cận, Đông A đã dần dần cho ra mắt các ấn bản đặc biệt mới. Từ 2021 đến 2024, Đông A phát hành 28 ấn bản. Trong thời gian đó, Đông A liên tục đến các nước như Bỉ, Pháp, Anh, Ba Lan, Hà Lan, Đức để gặp các bậc thầy về đóng sách đương đại và tham quan các xưởng đóng sách, các đợt trưng bày và các hội sách thủ công.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Đông A thời gian qua là bước tiến ra thị trường quốc tế. Đầu năm 2024, đơn vị đã tham gia Hội chợ Nghệ thuật Sách Quốc tế CODEX tại Mỹ, nơi ấn bản "The Great Gatsby" nhận được sự đón nhận nồng nhiệt. Thành công này mở ra cơ hội hợp tác quốc tế, đồng thời nâng tầm thương hiệu Đông A trên thị trường sách nghệ thuật.

Tại sự kiện, ngoài trưng bày dòng sách S, Đông A còn thu hút đông đảo người yêu sách qua hoạt động đấu giá trực tuyến 9 ấn bản đặc biệt ký hiệu chữ A với quy cách và chất liệu cao cấp nhất của các tựa sách: Bố già, Con Bim trắng tai đen, Hành trình thám hiểm Đông Dương, Nhà thờ Đức Bà Paris, Thần khúc, Truyện Kiều, Lịch sử Việt Nam bằng hình, Văn Mới năm 5 đầu thế kỷ và Văn mới 2010 – 2015. Đây là dịp tương tác cuối mỗi năm của Đông A đối với các nhà sưu tầm và những người yêu thích sách đẹp.

Không chỉ dừng ở những thành công hiện tại, Đông A còn hướng tới mở rộng dịch vụ bảo hành và sửa chữa sách, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cộng đồng sưu tầm. Với sự nỗ lực không ngừng, Đông A đã khẳng định vị thế tiên phong, biến sách không chỉ là vật lưu trữ tri thức mà còn là tác phẩm mỹ thuật.