Họa sĩ Vũ Thành Tâm chia sẻ: “Trong đại dịch Covid-19, tôi cảm nhận sâu sắc được tính hữu hạn của cuộc sống, cảm thấy trân quý những khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng rực rỡ, giản dị nhưng thanh bình ở thôn quê - một miền quê tươi mát, sung túc và ấm áp, đậm chất Việt Nam. Từ đó nội tâm thôi thúc và tôi sung sướng nắm bắt những khoảnh khắc đời sống đó thông qua hội họa màu nước”.
Vũ Thành Tâm sinh năm 1981, tốt nghiệp Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TPHCM năm 2005. Từ 2006 đến 2017 làm thiết kế đồ họa cho các công ty như Catus, Graham Taylor Design, Cà phê Trung Nguyên… Từ năm 2017 đến 2022 làm kinh doanh tự do, sau Covid-19 Vũ Thành Tâm đã quay trở lại với việc vẽ tranh, một đam mê từ nhỏ.
 |
Họa sĩ Vũ Thành Tâm tại triển lãm “Non nước thanh bình”. Ảnh: TRÀ TRƯƠNG |
Nhà nghiên cứu mỹ thuật Lý Đợi làm giám tuyển Non nước thanh bình, nhận xét: “Nếu hỏi rằng Tâm vẽ đã ổn chưa? Thẳng thắn trả lời là chưa thật ổn lắm. Nhưng Tâm vẽ có sự chân thành, có sự tiến bộ và đang ngày càng vẽ thoải mái hơn trong mọi mặt. Tranh Tâm chất chứa những băn khoăn kín đáo, những ẩn ức chực bùng phát, những cảm xúc còn chút e dè. Vì sống ở vùng ven của đất Gia Định, tranh Tâm trong giai đoạn này là cách nắm bắt những hồn quê, những nhịp sống cũ còn vương vấn trong cuộc cuồng phong của đô thị hóa. Một gà mái ấp trứng, một dây mướp hương đang ra trái, một rổ khế mới hái, một buồng chuối chín bói vừa đốn, một bó hoa súng tím, một bến thuyền, một bó rơm khô… là những hình ảnh còn đây đó ở vùng ven Gia Định, mà có khi chừng 3-5 năm nữa thì hoàn toàn biến mất.
Tranh Tâm cũng vẽ những người thân yêu và những việc thường nhật như rang cà phê, đọc sách, làm bếp…; cũng vẽ những biểu tượng và bí tích từ tôn giáo. Và có lẽ, chính những màu nhiệm và bí tích ở đời thường - không phải theo kinh sách hoặc tôn giáo - sẽ là một trong các cánh cửa mà Vũ Thành Tâm có thể bước vào trong vài năm tới. Nếu vẽ được những chủ đề này, một phần sẽ giúp Tâm “nâng tầm hiện thực” của màu nước, lột tả được những băn khoăn lâu nay, một phần quan trọng hơn là tạo cho Tâm một nút rất riêng trong cộng đồng vẽ màu nước Việt Nam”.
 |
Nhà sưu tập Trần Trọng Nam, chủ phòng tranh 22 Gallery đang thưởng lãm "Non nước thanh bình". Ảnh: TRÀ TRƯƠNG |
Họa sĩ Hồ Hưng, rất thành công với tranh màu nước, cho hay: “Có lẽ Tâm là người bạn thân nhất của tôi trong 21 năm qua, từ khi đặt chân đến mảnh đất Sài Gòn, hai người có thể chia sẻ mọi thứ trong cuộc sống cùng nhau, đặc biệt là về tình yêu dành cho hội họa và có lẽ đây cũng là điều gắn kết và bền bỉ để chơi với nhau từ trước đến nay. Nhưng rồi gánh nặng cuộc sống đã ghìm tình yêu hội họa của Tâm, từ đó hai người cũng ít gặp nhau, thỉnh thoảng Tâm lại hỏi mua một ít màu, ít giấy, tôi nghĩ Tâm chỉ thỉnh thoảng vẽ cho đỡ nhớ hội họa thôi! Và rồi bất ngờ nhận thư mời của Tâm cho một triển lãm màu nước đầu tay, tôi rất bất ngờ và thực sự xúc động, bởi giờ đây bạn tôi đã thực sự mở cánh cửa đam mê để bước vào như niềm mong ước của từ hơn 20 năm trước!”.
 |
Tác phẩm "Bến thanh bình" của Vũ Thành Tâm |
Sau tuổi bốn mươi vốn khó thay đổi, nhưng Vũ Thành Tâm đã chọn sự thay đổi, để bước qua cánh cửa mới của đời mình. Cánh cửa ấy là gì? Đó là được dành một quãng thời gian nhất định trong tuần để vẽ tranh màu nước, một việc tưởng chừng là đương nhiên với người học vẽ, nhưng thực tế cho thấy không nhiều người làm được như vậy.
Như nhiều người khác, Vũ Thành Tâm cũng vì gia đình riêng và cuộc mưu sinh mà xa rời việc vẽ, tưởng chừng như đã không thể quay trở lại được nữa. Rồi Covid-19 ập đến, nhiều thứ phải thay đổi, Vũ Thành Tâm ở nhà lâu ngày, có thời gian vẽ, cầu nguyện và ngẫm ngợi, để đi đến quyết định quay trở lại việc vẽ thường xuyên hơn. Ban đầu có thể chỉ làm họa sĩ kiểu thứ Bảy và Chủ nhật, nghĩa là mỗi tuần dành đôi ngày ra vẽ, còn lại lo việc gia đình và mưu sinh. Suốt mấy năm qua, Vũ Thành Tâm đã sống và vẽ như vậy.
 |
Tác phẩm "Mẹ" của Vũ Thành Tâm |
Nhà nghiên cứu mỹ thuật Quách Cường thì nhận xét: “Trong tranh Vũ Thành Tâm có cái “tình” của người Nam bộ. Một thứ tình cảm chân chất, không màu mè, không lên gân, nhưng đậm đà và sâu nặng như phù sa bồi lắng qua năm tháng. Người xem dễ dàng nhận ra điều đó qua cách anh nhìn những vật nhỏ bé và giản dị của đời sống. Một trái khế trong tranh anh không chỉ là trái cây. Nó là tiếng gọi tuổi thơ. Một buồng chuối không chỉ là sản vật quê nhà. Nó là cái nghĩa cái tình của người quê Nam bộ, nơi người ta có thể mang biếu nhau một nải chuối thay lời cảm ơn sau một buổi giúp nhau sửa cửa, sửa nhà. Những chiếc xe máy cũ trong tranh anh cũng vậy. Chúng không chỉ là phương tiện, là vật dụng. Chúng là chứng nhân của một đời người, một lớp người, đi qua biết bao mùa mưa nắng, chở theo mưu sinh, hy vọng và cả những nhọc nhằn lặng lẽ của cuộc sống”.
 |
Tác phẩm "Quà quê" của Vũ Thành Tâm |
“Về mặt hội họa, màu nước của Vũ Thành Tâm chưa đi theo hướng phô diễn kỹ thuật hoặc những xử lý ngẫu hứng đầy kịch tính với những buông bỏ thường thấy ở nhiều họa sĩ màu nước đương đại. Trái lại, anh chọn cách làm chủ chất liệu bằng sự tiết chế và cảm xúc. Tranh của anh thiên về lối tả thực giàu không khí, trong đó ánh sáng và độ loang mềm của nước đóng vai trò tạo nên cảm giác ký ức. Những gam màu xanh lá, nâu đất, vàng rơm hay xám tím được xử lý tương đối dịu dàng, ít tương phản gắt, tạo nên nhịp điệu thị giác gần với không gian miền Tây Nam bộ phù sa mềm, ẩm và nhịp chậm.
Ở một số tác phẩm như Phận lênh đênh, Sau mùa mật, Phút tự tại…, người xem có thể nhận ra khả năng cảm nhận ánh sáng khá tinh tế của họa sĩ, đặc biệt ở những khoảng nền loang nhẹ, mặt nước mờ sương hay các vùng chuyển sắc không quá tả kỹ. Dẫu đôi lúc tranh anh vẫn còn ảnh hưởng tư duy đồ họa trong cách dựng hình và kiểm soát chi tiết, nhưng chính sự mộc mạc ấy lại giữ cho màu nước của Vũ Thành Tâm một vẻ chân phương và giàu cảm xúc đời sống”, theo Nhà nghiên cứu mỹ thuật Quách Cường.
