Lời kêu gọi tăng cường “chủ quyền AI” tại châu Âu trở nên cấp thiết hơn sau khi công ty AI Anthropic của Mỹ thông báo hạn chế quyền truy cập đối với một số mô hình AI tiên tiến theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ với lý do an ninh quốc gia. Động thái này đã làm dấy lên lo ngại về mức độ phụ thuộc của châu Âu vào các công nghệ cốt lõi do Mỹ kiểm soát.
Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt cho rằng Đức cần nhanh chóng thu hẹp khoảng cách trong lĩnh vực AI. Theo ông, việc tham gia định hình các công nghệ chiến lược là yêu cầu cấp thiết nếu châu Âu không muốn trở thành bên bị động trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.
Trong nỗ lực tăng cường năng lực nội khối, Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ nhân tạo Đức (DFKI) và Viện Nghiên cứu Khoa học Máy tính và Tự động hóa quốc gia Pháp (Inria) đang xúc tiến thành lập một trung tâm AI chung Pháp-Đức. Các văn phòng đầu tiên dự kiến đi vào hoạt động trong năm nay, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU).
Hiện Mistral AI của Pháp được xem là niềm hy vọng lớn nhất của châu Âu trong cuộc đua AI. Công ty này được định giá gần 12 tỷ euro sau các vòng gọi vốn lớn và đang mở rộng đầu tư vào hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu cũng như các ứng dụng AI phục vụ doanh nghiệp.
Theo Hiệp hội Công nghiệp Kỹ thuật số Đức (Bitkom), châu Âu cần phát triển các nền tảng AI đủ mạnh để duy trì năng lực cạnh tranh và bảo đảm quyền tự chủ công nghệ. Nhiều doanh nghiệp Đức hiện cũng đang phát triển các mô hình AI riêng trong những lĩnh vực như y tế, giáo dục và công nghiệp.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất của châu Âu không chỉ nằm ở nguồn vốn. Dù những công ty như Mistral AI đã thu hút hàng tỷ euro đầu tư, châu Âu vẫn đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân tài, hạ tầng tính toán và các doanh nghiệp quy mô lớn có khả năng cạnh tranh với những “gã khổng lồ” công nghệ của Mỹ và Trung Quốc.
DFKI nhận định để trở thành một lựa chọn thực sự bên cạnh Mỹ và Trung Quốc, châu Âu cần tăng mạnh đầu tư cho các doanh nghiệp AI, mở rộng hệ thống trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng chip bán dẫn, xây dựng thị trường thống nhất với các quy định đồng bộ hơn, đồng thời thúc đẩy nhu cầu sử dụng các giải pháp AI do châu Âu phát triển.
Các nhà hoạch định chính sách châu Âu cho rằng cơ hội vẫn còn nếu khu vực này tận dụng được thế mạnh về dữ liệu, tiêu chuẩn quản lý, tính minh bạch và khả năng kiểm soát hạ tầng số. Tuy nhiên, trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu đang diễn ra ngày càng quyết liệt, thời gian dành cho châu Âu không còn nhiều.
