Theo các nhà nghiên cứu tại Hệ thống Y tế Mount Sinai (Mỹ), hiện tượng lắng đọng canxi trong thành động mạch tại tuyến vú (gọi là breast arterial calcifications - BAC) xuất hiện ở hơn 10% các hình nhũ ảnh. Giả định đặt ra là, nếu đã có vôi hóa ở động mạch vú, khả năng cao cũng tồn tại tình trạng vôi hóa tại các mạch máu khác trong cơ thể, bao gồm động mạch vành.
Năm 2021, Hệ thống Y tế Mount Sinai đã tiến hành nghiên cứu quy mô lớn trên gần 15.000 phụ nữ từ 40 tuổi trở lên để tìm ra mối liên hệ giữa BAC và bệnh tim. Một số nghiên cứu trước đó cũng cho thấy BAC có gắn với việc tăng nguy cơ biến cố tim mạch, đặc biệt ở nhóm phụ nữ sau mãn kinh.
Các chuyên gia lưu ý rằng cần phân biệt BAC với các dạng vôi hóa khác trong tuyến vú. Phần lớn canxi hóa là lành tính, trong khi một số vi vôi hóa có thể liên quan đến ung thư. Vôi hóa trong động mạch là một phát hiện riêng biệt, không trùng với các dấu hiệu chẩn đoán ung thư.
Từ năm 2019, ngày càng nhiều dữ liệu cho thấy BAC có thể là yếu tố gây nguy cơ bệnh tim mạch ở phụ nữ. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng vẫn cần thêm bằng chứng để xác định liệu đây là yếu tố gây nguy cơ độc lập hay chỉ phản ánh các nguy cơ đã biết khác.
Tại Israel, bác sĩ Oren Caspi - Trưởng đơn vị suy tim, Trung tâm Y tế Rambam - cho biết BAC có thể giúp nhận diện sớm những phụ nữ có nguy cơ cao. Trong khi đó, bác sĩ Arnon Makori - phụ trách chẩn đoán hình ảnh tại hệ thống y tế Assuta - cho biết việc chụp nhũ ảnh bằng công nghệ 3D hiện nay giúp phát hiện các dấu hiệu bệnh ở giai đoạn sớm, qua đó có thể giúp đưa ra những gợi ý về sàng lọc xơ vữa động mạch.
Hiện phát hiện BAC chưa được đưa vào danh mục báo cáo sàng lọc thường quy. Tuy nhiên, khi ghi nhận bất thường, bác sĩ có thể nêu trong kết quả xét nghiệm. Các chuyên gia dự báo, với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo trong tương lai, việc nhận diện và định lượng vôi hóa động mạch vú có thể chính xác hơn, góp phần đánh giá sớm nguy cơ bệnh tim ở phụ nữ.
Các bác sĩ nhấn mạnh BAC chỉ là dấu hiệu chỉ báo nguy cơ, không phải là chỉ số để chẩn đoán bệnh tim. Ý nghĩa lâm sàng của mức độ vôi hóa ở mỗi bệnh nhân vẫn đang được nghiên cứu và chưa có khuyến cáo thống nhất về việc khi nào cần làm thêm xét nghiệm tim mạch. Tuy nhiên, do chụp nhũ ảnh vốn được thực hiện định kỳ cho phụ nữ từ 40 tuổi trở lên - nhóm tuổi cũng có nguy cơ cao mắc bệnh tim, nhiều chuyên gia cho rằng đây là cơ hội “tận dụng” xét nghiệm để phát hiện thêm các chỉ dấu cảnh báo khác. Thách thức đặt ra là nâng cao nhận thức của bác sĩ lâm sàng và xây dựng hướng dẫn cụ thể khi có kết quả BAC trong báo cáo.
Theo bác sĩ Caspi, về nguyên tắc, vôi hóa động mạch ở bất cứ vị trí nào cũng làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Khi có thêm bằng chứng khoa học, việc xem xét đưa chỉ dấu này vào báo cáo thường quy có thể giúp can thiệp sớm hơn và cải thiện kết quả điều trị ở phụ nữ, nhóm thường được chẩn đoán bệnh tim ở giai đoạn muộn hơn nam giới.
