“Sẽ có những lúc, bạn đứng trước những ngã rẽ. Ở lại hay bước đi. Tiếp tục hay bắt đầu lại. Đặc biệt trong một thế giới đang đổi thay nhanh chóng, nơi những biến động như công nghệ, trí tuệ nhân tạo, hay những làn sóng thay đổi nghề nghiệp có thể đến bất cứ lúc nào, chúng ta càng dễ rơi vào cảm giác chông chênh. Ta loay hoay với những câu hỏi chưa có lời đáp, và đôi khi, vô thức để công việc dẫn dắt mình đi mà quên mất điều mình thật sự cần. Nhưng chúng tôi tin, ở sâu bên trong, bạn luôn có khả năng trở thành “người gieo hạt” cho chính khu vườn đời mình” – Lưu Đình Long và Nguyễn Đinh Khoa bày tỏ.
“Công việc là con ngựa”
Hai tác giả Lưu Đình Long và Nguyễn Đinh Khoa chia sẻ: “Chúng tôi - hai người anh em - đã gặp nhau, đồng hành và cùng đi qua hành trình viết nên những trang này. Điều chúng tôi có thể làm và đã cố gắng làm bằng tất cả sự chân thành, là kể lại những điều mình đã đi qua, đã suy ngẫm, đã học được - như những lời tâm tình gửi đến bạn, nhẹ nhàng và gần gũi”.
Sách kể một câu chuyện về người phi ngựa rất nhanh. Một người đứng bên vệ đường thấy vậy, kêu to: “Anh chạy đi đâu đấy?”. Người cưỡi ngựa ngoảnh đầu lại nói: “Tôi không biết, anh hãy hỏi con ngựa”.
Công việc là con ngựa, và chúng ta, những người cưỡi ngựa. Và chừng nào chúng ta còn bị con ngựa dẫn dắt, thì chừng ấy, chúng ta còn làm nô lệ cho công việc. Mà chừng nào chúng ta còn làm nô lệ cho công việc, thì chừng ấy chúng ta không thể có thời gian cho riêng mình, và sống cuộc đời mình muốn sống. Đó là bài học đằng sau câu chuyện về người phi ngựa.
 |
| Hai tác giả Lưu Đình Long và Nguyễn Đinh Khoa cho rằng: “Khi không còn áp lực phải trở thành một phiên bản nào đó, cũng không còn nhu cầu phải chứng minh rằng mình đang sống có ý nghĩa, ta bắt đầu quay về với những điều rất nhỏ, nhưng an yên. Ta bớt khắt khe hơn. Bớt vội vàng phán xét. Ta nhìn con người như một dòng chảy, không cố định, không bất biến. Và chính mình cũng vậy” |
Theo hai tác giả của Công việc, con ngựa & chúng ta (264 trang), mỗi ngày chúng ta dành rất nhiều thời gian cho công việc - có khi là một phần ba, có khi nhiều hơn thế. “Công việc không chỉ ở nơi làm, mà còn theo ta về nhà, len vào những buổi tối muộn, những cuối tuần tưởng như được nghỉ ngơi. Có những lúc, giữa bộn bề ấy, ta thấy mình như bị dồn vào một góc nhỏ, nơi áp lực chồng chất và tâm trí trở nên ngột ngạt. Và chính trong những khoảnh khắc đó, việc dừng lại - để hỏi mình là ai, mình đã đi qua điều gì, và mình sẽ đi tiếp ra sao - trở nên cần thiết hơn bao giờ hết”.
Những câu hỏi sách đặt ra cho bạn đọc chính là: “Bạn có thể nói, người ta có thể sống mà không làm việc chăng? Có ai mà không phải trở thành nô lệ cho công việc? Nhưng nếu có một cách nào đó mà chúng ta vẫn có thể duy trì công việc trong khi vẫn tận hưởng niềm vui trong cuộc sống của mình? Nếu không phải là dùng tiền kiếm được để tiêu vào những niềm vui vật chất, để rồi lại tiếp tục bị công việc dẫn dắt, thì đó là gì?”.
“Và chúng ta: những người cưỡi ngựa”
Nguyễn Đinh Khoa và Lưu Đình Long cho rằng “chúng ta cần chọn một môi trường được xây dựng từ những tâm thức lành mạnh để tâm mình cũng được lợi lạc. Vì ngựa phi rất nhanh, mà thời gian của chúng ta là hữu hạn, nên chúng ta không nên mải miết theo đuổi những mục tiêu gây đau khổ bất an cho chính mình được. Trong công việc cũng vậy, chúng ta chỉ có được an lạc khi những điều mình làm mang đến hạnh phúc cho bản thân và những người xung quanh”.
“Ta tưởng mình đang cầm cương, nhưng thật ra đang bị kéo đi. Ta tưởng mình đang chủ động chọn lựa, nhưng thật ra nhiều khi chỉ đang phản xạ theo quán tính: phải hơn người khác, phải giữ chỗ đứng, phải chứng tỏ giá trị, phải cố thêm nữa. Và như người phi ngựa rất nhanh trong câu chuyện, ta đi rất gấp mà không còn biết mình đang đi đến đâu”.
Câu chuyện “Công việc là con ngựa, và chúng ta là những người cưỡi ngựa” thiết nghĩ đã chạm đến đúng nỗi băn khoăn của con người lao động ấy chứ không chỉ là một ẩn dụ đẹp. Đó là một tiếng chuông, nhắc ta nhìn lại mối quan hệ giữa mình với công việc, giữa sự thành đạt với sự an lạc, giữa năng suất với phẩm chất sống.
Nguyễn Đinh Khoa và Lưu Đình Long cho rằng lao động chân chính luôn đáng trân trọng, cống hiến hết mình cho nghề nghiệp cũng là một phẩm chất đẹp. Nhưng vấn đề bắt đầu xuất hiện khi công việc từ chỗ là phương tiện nuôi sống đời ta, dần dần trở thành kẻ điều khiển đời ta. Việc mình đang làm nô lệ cho công việc mà không có kết quả, mình ngày càng mất đi sự chủ động trong tư duy công việc. Và trên hết, nếu bạn thấy rằng mình đang làm việc trong một môi trường đi ngược lại với những giá trị cốt lõi mà mình tin tưởng xây dựng bấy lâu nay, công việc không mang lại an lạc cho cho đồng nghiệp và đối tác, cho cả bản thân mình thì nên thay đổi.
Đừng để tới lúc “con ngựa đã kéo người cưỡi đi quá xa”, đừng làm mãi mà không thấy bình an; đừng để tâm mình dần khô cứng, cạn kiệt trong sự bận rộn, mất khả năng thưởng thức sự sống.
 |
Những trang sách Công việc, con ngựa & chúng ta bày tỏ niềm hi vọng: “Rồi thì, ai cũng sẽ tìm được bình yên” |
Nguyễn Đinh Khoa và Lưu Đình Long đúc kết: “Rốt cuộc, con người đi làm không chỉ để kiếm sống, mà còn để sống cho ra con người. Một đời người rất ngắn. Ngựa có thể phi rất nhanh. Thị trường có thể biến động. Chức danh có thể thay đổi. Nhưng sự an lạc, phẩm chất tâm hồn và những giá trị cốt lõi mà ta gìn giữ mới là điều quyết định ta sẽ trở thành ai sau tất cả những năm tháng bôn ba. Câu hỏi quan trọng là: sau một thời gian sống trong đó, ta có còn giữ được sự tử tế, sự trong sáng, niềm vui sống và khả năng thương yêu của mình hay không. Nếu câu trả lời ngày càng là không, thì có lẽ đã đến lúc ta phải dừng con ngựa lại, bước xuống, thở một hơi thật sâu, và chọn lại hướng đi cho đời mình”.
Gợi mở quan trọng từ cuốn sách có 4 phần, kèm nhiều tranh minh họa của Dương Rkudo này là: “Những khoảng trống, những mất mát, hay những điều chưa trọn vẹn - nếu được nhìn bằng sự hiểu biết và chăm sóc bằng tình thương - sẽ không còn là điều khiến ta đau, mà trở thành mảnh đất để những hạt mầm mới được gieo xuống. Và rồi, theo thời gian, chúng sẽ lớn lên - vững vàng, sâu sắc và đầy sức sống”.
Hai tác giả Lưu Đình Long và Nguyễn Đinh Khoa mong rằng cuốn sách của họ có thể đồng hành cùng bạn đọc trên hành trình “quay vào bên trong để lắng nghe chính mình, nhìn ngắm những điều giản dị quanh mình, và từ đó bạn có thể hiểu mình hơn, sống an yên hơn, và bước tiếp với một tâm thế vững vàng hơn”.
Bạn đọc Đào Trúc Anh Thư, sinh viên khoa Ngữ Văn Anh Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TPHCM) nhận xét: “Các tác giả đã viết nên một cuốn sách đầy suy ngẫm và soi chiếu, không chỉ về công việc mà quan trọng hơn, chính là những gì thực sự cốt lõi và ý nghĩa mà ta cần nuôi dưỡng và trân trọng. Với những ai đang chông chênh sự nghiệp hay vừa khóc vừa làm, quyển này có lẽ sẽ giúp bạn sáng tỏ đôi điều, vốn hiện hữu rất rõ nhưng lại bị “che mờ” bởi làn sóng hối hả của những deadline. Chỉ cần một khoảnh khắc bừng tỉnh khỏi cơn mê, bạn sẽ thấy con đường tỏ tường hiện ra dưới chân mình”.
Nhà báo/cư sĩ Lưu Đình Long và kiến trúc sư/tác giả Nguyễn Đinh Khoa (giải thưởng Văn học trẻ của hội Nhà văn TPHCM 2024) đồng thành lập đơn vị Mây Thong Dong năm 2021, thực hiện những dự án viết sách cho những tác giả hữu duyên với mong muốn có một nơi để chia sẻ và lắng nghe chia sẻ của nhiều người, lan tỏa những thông điệp có ích, tích cực cho các bạn trẻ. Từ đó đến nay, Mây Thong Dong đã thực hiện gần 100 đầu sách của nhiều tác giả, trong đó có cả kỷ yếu, nội san... cho nhiều đơn vị. Tất cả đều mong muốn, ấn phẩm ra đời chỉn chu nhứt từ hình thức đến nội dung. Cuốn sách Công việc, con ngựa & chúng ta (NXB Dân Trí) vừa ra mắt đánh dấu cột mốc Mây Thong Dong sắp tròn 5 tuổi.
