Khám phá Lỗ Đen lớn nhất dải Ngân hà

Là nơi chứa lỗ đen lớn nhất trong dải Ngân hà, hệ sao đôi GRS1915+105 tồn tại nhiều bí ẩn thiên văn mà các nhà khoa học chưa khám phá hết.
Khám phá Lỗ Đen lớn nhất dải Ngân hà
Khám phá Lỗ Đen lớn nhất dải Ngân hà - anh 1
Ảnh mô phỏng

Hệ sao đôi GRS1915+105, còn gọi là V1487 Aquila, nằm ở gần tâm dải Ngân hà của chúng ta, cách Trái đất tới 35.000 năm ánh sáng (350 nghìn tỷ km).

Sở dĩ, hệ sao này có tên là GRS1915+105 vì nó được đài quan sát thiên văn của Liên Xô (cũ) Granat (viết tắt GRS) phát hiện. Còn số 1915 là xích kinh (19 giờ 15 phút) của hệ sao này. Số 105 là xích vĩ.

Hệ sao đôi này thuộc chòm sao Aquila.

Khám phá Lỗ Đen lớn nhất dải Ngân hà - anh 2

Chòm sao Aquila.

Xích kinh là khái niệm thuộc Hệ tọa độ xích đạo. Nó là khoảng cách góc giữa phương nối tâm Trái Đất với thiên thể và mặt phẳng đi qua thiên cực và điểm xuân phân. Góc được quy ước có giá trị dương nếu thiên thể nằm ở phương Đông và âm nếu thiên thể nằm ở phương Tây.

Khám phá Lỗ Đen lớn nhất dải Ngân hà - anh 3

Hệ tọa độ xích đạo. Ảnh Wikipedia

Khác với xích vĩ và khác với kinh độ, xích kinh thường được đo bằng giờ thay vì bằng độ, bởi vì sự quay biểu kiến của hệ tọa độ xích đạo gắn chặt với thời gian sao và góc giờ.

GRS1915+105 là nơi có lỗ đen nặng nhất (gấp 14 lần Mặt trời) trong dải Ngân hà tính cho thời điểm hiện tại.

Khám phá Lỗ Đen lớn nhất dải Ngân hà - anh 4

Hố đen tại GRS1915+105 có vận tốc xoay khủng khiếp lên tới 1.150 vòng trên 1 giây

GRS1915+105 đồng thời cũng là một microquasar, chỉ những hệ thống sao đôi kì quái luôn phát sinh bức xạ năng lượng cao và những dòng hạt chuyển động với vận tốc xấp xỉ vận tốc ánh sáng. Hố đen tại GRS1915+105 có vận tốc xoay khủng khiếp lên tới 1.150 vòng trên 1 giây.

Khám phá Lỗ Đen lớn nhất dải Ngân hà - anh 5

Những phát hiện thiên văn năm 1994 của GRS 1915 + 105 cho thấy hệ sao đôi này là nguồn thiên hà được biết đến đầu tiên nơi thoát ra vật liệu có vận tốc nhanh hơn ánh sáng (vận tốc siêu ánh).

Cho đến nay, các nhà thiên văn học vẫn tiếp tục nghiên cứu những bí ẩn cách Trái đất 35 nghìn năm ánh sáng.

Xem thêm:

- Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại

- Phát hiện 'siêu lỗ đen', lớn gấp 12 tỷ lần so với Mặt Trời

- 10 sự thật về vũ trụ bạn chưa từng biết

- NASA: Phát hiện cấu trúc siêu rỗng ‘đại khổng lồ’ trong vũ trụ

Khởi Thủy là Gốm!
Khởi Thủy là Gốm!
(Ngày Nay) - Bước vào gốm như trở về một nguồn khơi của sáng tạo, “Khởi Thủy” không chỉ là cuộc ra mắt gốm cá nhân đầu tiên của nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy mà còn mở ra một hành trình chậm rãi, nơi truyền thống, ký ức và bản thể gặp nhau trong sự giao hòa của đất, nước, lửa.
Du lịch – nền kinh tế không khói được coi là thế mạnh chủ lực đưa Vân Đồn thành trung tâm kinh tế biển hiện đại mang tầm khu vực. Ảnh: bvhttdl.gov.vn
Nhà đầu tư đón cơ hội vàng ở Đặc khu kinh tế thế hệ mới Vân Đồn
(Ngày Nay) - Năm 2026 là năm bản lề để Vân Đồn tạo ra những chuyển động rõ nét hơn trong tiến trình hướng tới mô hình Đặc khu kinh tế thế hệ mới với cơ chế, chính sách đặc thù, giải quyết các điểm nghẽn, thách thức, đảm bảo cạnh tranh khu vực và quốc tế; đồng thời, tạo hành lang pháp lý thông thoáng để thu hút đầu tư, phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn.
Quân Đại Việt giáp chiến quân Thanh bên bờ sông Hồng, hàng đầu là ống phóng hỏa hổ bằng tre phun lửa Phốt pho xa 10m lập tức biến giặc thành bó đuốc sống, hàng sau là pháo thăng thiên Phốt pho phóng loạt biến toàn bộ đại quân của giặc thành biển lửa.
Đại thắng Kỷ Dậu 1789 dưới góc nhìn khoa học quân sự
(Ngày Nay) -  Sau hơn 10 năm nghiên cứu độc lập, đối chiếu tư liệu lịch sử, khảo sát thực địa và mô phỏng kỹ thuật , chế tạo thử nghiệm, Kỹ sư Vũ Đình Thanh – khẳng định phong trào Tây Sơn đã làm chủ công nghệ tách và sử dụng Phốt pho trắng trong chiến tranh. Từ hang dơi ở An Khê, chiến trường Rạch Gầm – Xoài Mút đến đỉnh cao tại Thăng Long mùa Xuân 1789, kỹ sư Thanh cho rằng yếu tố hóa học đã góp phần quyết định vào tốc độ và mức độ hủy diệt của chiến thắng.
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
(Ngày Nay) - Tiếp nối sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giới thiệu chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” . Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày mồng 5 và mồng 6 Tết (tức ngày 21 & 22/02/2026), hứa hẹn mang đến một không gian Tết truyền thống kết hợp cùng những trải nghiệm thú vị khám phá di sản văn hóa Hưng Yên, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa của công chúng trong dịp nghỉ lễ.