Khi én đưa thoi - Một cách đọc khác về Việt Nam

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Trong nhịp giao mùa đầu năm, khi thói quen đọc chậm và suy tư trở lại, tuyển tập "Khi én đưa thoi: Con người, lịch sử và văn hóa" do Nguyễn Hạnh tuyển chọn xuất hiện như một lời mời trở về với các giá trị xưa cũ và tầng sâu ký ức của dân tộc. 

Được cấu trúc theo ba trụ cột Con người, Lịch sử và Văn hóa, ấn phẩm không đề cao tuyến tính như chuỗi mốc thời gian khô cứng mà như một không gian sống động, nơi số phận cá nhân, biến cố chính trị và di sản tinh thần liên tục đối thoại. Ở đó, lịch sử hiện lên với nhiều sắc độ, vừa sáng rõ tư liệu vừa mở ra những khoảng lặng để người đọc tự suy tư.

Phần Con người gây chú ý với các chân dung quen mà lạ. Tả quân Lê Văn Duyệt được nhìn lại qua bản chế phong của vua Duy Tân, một tư liệu Hán Nôm quý hiếm. Phạm Phú Thứ hiện lên như một trí thức lớn của thế kỷ XIX, vừa nhập thế vừa day dứt trước vận nước. Các nhân vật như Trương Tấn Bửu, Nguyễn Huệ, Nguyễn Ánh, Phan Châu Trinh hay những tư liệu xoay quanh Dương Văn Minh không chỉ được kể lại tiểu sử mà được đặt trong bối cảnh lựa chọn lịch sử đầy va đập. Con người trong cuốn sách không phải biểu tượng bất động mà là những cá nhân mang khát vọng, sai lầm và giới hạn rất người.

Sang phần Lịch sử, tinh thần phản biện được đẩy lên rõ nét. Những câu hỏi tưởng như đã có lời giải tiếp tục được đặt lại một cách tỉnh táo. Quốc hiệu Việt Nam xuất hiện từ khi nào? Loạn thập nhị sứ quân nên được hiểu ra sao? Vai trò của các sứ quân trong việc hình thành nhà Đinh có thực sự chỉ là hỗn loạn? Các kế hoạch cầu viện ngoại bang của Nguyễn Ánh cần được nhìn nhận thế nào trong bối cảnh thời đại? Các bài viết không né tranh luận mà chủ động đối diện, giữ một nguyên tắc nhất quán là lịch sử cần được đọc bằng sự công bằng và minh triết, tránh cả tôn vinh lẫn phủ định cực đoan.

Khi én đưa thoi - Một cách đọc khác về Việt Nam ảnh 1

Cuốn sách được Omega phát hành trước thềm xuân Nhâm Ngọ

Văn hóa, phần trầm tích mềm nhưng bền của dân tộc, được trình bày qua những chủ đề giàu sức gợi. Đó là Tết giữa năm, phép làm lịch của người Việt, tập tục Đoan Ngọ, những luận giải cổ sử về lịch kiến Tý kiến Dần. Đó là tranh gương cung đình triều Nguyễn, văn học và truyền đạo qua chữ Nôm thế kỷ XVII, các dòng gốm, nghi lễ và phong tục dân gian.

Từng mảnh ghép cho thấy vì sao những thực hành như uống rượu nếp, hái lá thuốc, treo ngải trước cửa nhà hay lưu giữ sắc phong, văn bản Nôm cổ lại đóng vai trò then chốt trong việc duy trì tính liên tục của đời sống Việt.

Một điểm đáng chú ý là toàn bộ nội dung sách được tuyển chọn từ các bài viết đăng trên Tạp chí Xưa và Nay trong năm 2025. Điều này bảo đảm độ tin cậy tư liệu và giữ trọn tinh thần học thuật vốn là dấu ấn của tạp chí. Việc hệ thống hóa các nghiên cứu trong một ấn phẩm Tết không chỉ tạo nên một bức tranh tổng quan về những vấn đề lịch sử văn hóa trọng yếu mà còn phản ánh nhịp vận động của giới nghiên cứu trong suốt một năm.

Nhờ sự cân bằng giữa chiều sâu học thuật và lối trình bày dễ tiếp cận, Khi én đưa thoi phù hợp để đọc chậm trong những ngày đầu xuân và cũng đủ độ dày để đồng hành lâu dài. Cuốn sách gợi nhắc rằng con người, lịch sử và văn hóa không tồn tại tách rời mà luôn đan xen, như nhịp thoi đưa bền bỉ của ký ức Việt qua thời gian.

Thuộc Tủ sách hợp tác giữa Omega Plus và Tạp chí Xưa và Nay, ấn phẩm là món quà dành cho những độc giả quan tâm đến lịch sử văn hóa Việt Nam nói chung và triều Nguyễn nói riêng, cũng là lời nhắc nhẹ rằng đọc lịch sử, suy cho cùng, là một cách hiểu sâu hơn về hiện tại và chính mình.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.