Làm người viết có được trả tiền không?

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Viết lách chưa bao giờ là một lựa chọn nghề nghiệp sinh lợi, nhưng theo nghiên cứu của The Authors Guild, một tổ chức chuyên nghiệp dành cho các "cây viết", nghề viết khó có thể giúp các tác giả trang trải cuộc sống.
Làm người viết có được trả tiền không?

Theo kết quả khảo sát của The Authors Guild, mức thù lao trung bình cho các nhà văn chuyên nghiệp là 20.300 USD vào năm 2017. Trong khi thu nhập của các "cây viết" bán thời gian đã giảm 42% từ 10.500 USD từ năm 2009 xuống còn 6.080 USD.

Đây là kết quả của một nghiên cứu mở rộng trong năm 2018 với hơn 5.000 tác giả sách đã xuất bản, ở nhiều thể loại và bao gồm cả các nhà văn truyền thống và tự xuất bản.

Mary Rasenberger, giám đốc điều hành của The Authors Guild, cho rằng những tiểu thuyết gia đại tài của thế kỷ 20 như William Faulkner, Ernest Hemingway và John Cheever, có mức sống của tầng lớp trung lưu chỉ nhờ nghề viết.

Hiện tại, hầu hết các nhà văn cần phải bổ sung thu nhập của họ bằng các hoạt động diễn thuyết hoặc giảng dạy. Thu nhập nghiêm túc liên quan đến sách - tức là tiền bản quyền và tiền tạm ứng - cũng giảm, gần 30% đối với các nhà văn toàn thời gian kể từ năm 2009.

Viết bài cho các tạp chí và báo đã từng là một nguồn thu nhập bổ sung vững chắc cho các nhà văn chuyên nghiệp, nhưng sự suy giảm của ngành báo chí cũng đồng nghĩa với việc ít cơ hội hơn cho các tác giả được trả nhuận bút từ việc viết báo. Nhiều ấn phẩm báo chí, từng đem lại nguồn thu cứng cho nhiều tác giả, giờ đã phải đóng cửa.

Theo bà Rasenberger, sự sụt giảm thu nhập của các tác giả phương Tây phần lớn là do hệ thống phân chia doanh số của nền tảng sách trực tuyến Amazon. Cụ thể, tập đoàn này sẽ tính phí hoa hồng và phí tiếp thị cho các nhà xuất bản lớn, mà theo Rasenberger, về cơ bản sẽ làm mọi cách để ngăn chặn sách của họ bị chôn vùi trên nền tảng.

Các nhà xuất bản nhỏ và độc lập, có ít nguồn lực và khả năng thương lượng hơn, đã bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. Các công ty xuất bản sách buộc phải đẩy những khoản lỗ này cho các nhà văn dưới hình thức cắt giảm tiền bản quyền và tiền tạm ứng, đồng thời các tác giả cũng mất thu nhập từ những cuốn sách được bán lại trên nền tảng trực tuyến.

Ở một khía cạnh nào đó, những thay đổi này phù hợp với sự chuyển dịch chung sang nền kinh tế gig (Gig economy), trong đó mọi người thường làm việc bán thời gian nhiều công việc để bù đắp cho việc thiếu thu nhập ổn định. Nhưng toàn bộ ngành công nghiệp viết lách luôn né tránh việc tiêu chuẩn hóa lương.

Nữ nhà văn Cheryl Strayed - tác giả cuốn "Hoang Dã - Hành Trình Tìm Lại Mình Trên Đường Mòn Pacific Crest", từng đưa ra một nhận định về nghề viết: “Không có công việc nào khác trên thế giới mà bạn dù có bằng thạc sĩ nhưng vẫn không rõ mình sẽ rỗng túi hoặc kiếm được 5 triệu USD."

Trong khi đó, nữ biên tập viên kỳ cựu Manjula Martin cho biết “những người có thể hành nghề viết lách là những người có nguồn thu nhập khác, điều này tạo ra rào cản gia nhập và hạn chế các loại câu chuyện tiếp cận với nhiều đối tượng."

"Xu hướng này làm sụt giảm giá trị của việc viết lách, trong đó nó thường được xem như một thú vui hơn là một thiên chức có giá trị", bà Martin nói.

Còn đại diện của The Authors Guild - Mary Rasenberger, cho rằng ai cũng nghĩ rằng họ có thể viết, bởi vì mọi người đều viết. Nhưng các nhà văn chuyên nghiệp là “những người đã sống với nghề và gây dựng nghệ thuật viết lách của họ trong nhiều năm.”

“Những gì mà một nhà văn chuyên nghiệp có thể truyền đạt bằng văn bản vượt trội hơn nhiều so với những gì phần còn lại của chúng ta có thể làm được. Là một xã hội, chúng ta cần điều đó, bởi vì đó là một cách để kết tinh các ý tưởng, giúp chúng ta nhìn nhận mọi thứ và thấu hiểu chính mình, để biết được rằng chúng ta hiện đang ở đâu và sẽ đi về đâu.”

Theo NY Times
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
(Ngày Nay) - Tiếp nối sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giới thiệu chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” . Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày mồng 5 và mồng 6 Tết (tức ngày 21 & 22/02/2026), hứa hẹn mang đến một không gian Tết truyền thống kết hợp cùng những trải nghiệm thú vị khám phá di sản văn hóa Hưng Yên, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa của công chúng trong dịp nghỉ lễ.
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Làng Nghĩa Trai có tuổi đời gần 1.000 năm nổi tiếng với nghề trồng và chế biến dược liệu truyền thống, đặc biệt hoa cúc chi "tiến vua," mệnh danh là “làng dược liệu” độc nhất vô nhị của Việt Nam.
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
(Ngày Nay) - Sau hơn 2 tuần tranh tài sôi động, Thế vận hội mùa Đông Milan-Cortina 2026 đã khép lại, để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ ở thành tích mà còn ở tinh thần thể thao, những câu chuyện nhân văn và định hình lại cách tổ chức Olympic trong tương lai. Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) Kirsty Coventry nhận định kỳ đại hội này đã “vượt mọi kỳ vọng”, trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của phong trào Olympic trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu đa ngành của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho việc chụp ảnh thiên văn, giúp tăng cường đáng kể khả năng quan sát những vùng sâu thẳm nhất của vũ trụ.
Đoàn rước kiệu Lễ Tế.
Linh thiêng Lễ hội Đền Mẫu Âu Cơ
(Ngày Nay) -  Ngày 23/2 (tức mùng 7 tháng Giêng), nhân ngày “Tiên Giáng”, xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm, thành kính tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ.