Làm người viết có được trả tiền không?

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Viết lách chưa bao giờ là một lựa chọn nghề nghiệp sinh lợi, nhưng theo nghiên cứu của The Authors Guild, một tổ chức chuyên nghiệp dành cho các "cây viết", nghề viết khó có thể giúp các tác giả trang trải cuộc sống.
Làm người viết có được trả tiền không?

Theo kết quả khảo sát của The Authors Guild, mức thù lao trung bình cho các nhà văn chuyên nghiệp là 20.300 USD vào năm 2017. Trong khi thu nhập của các "cây viết" bán thời gian đã giảm 42% từ 10.500 USD từ năm 2009 xuống còn 6.080 USD.

Đây là kết quả của một nghiên cứu mở rộng trong năm 2018 với hơn 5.000 tác giả sách đã xuất bản, ở nhiều thể loại và bao gồm cả các nhà văn truyền thống và tự xuất bản.

Mary Rasenberger, giám đốc điều hành của The Authors Guild, cho rằng những tiểu thuyết gia đại tài của thế kỷ 20 như William Faulkner, Ernest Hemingway và John Cheever, có mức sống của tầng lớp trung lưu chỉ nhờ nghề viết.

Hiện tại, hầu hết các nhà văn cần phải bổ sung thu nhập của họ bằng các hoạt động diễn thuyết hoặc giảng dạy. Thu nhập nghiêm túc liên quan đến sách - tức là tiền bản quyền và tiền tạm ứng - cũng giảm, gần 30% đối với các nhà văn toàn thời gian kể từ năm 2009.

Viết bài cho các tạp chí và báo đã từng là một nguồn thu nhập bổ sung vững chắc cho các nhà văn chuyên nghiệp, nhưng sự suy giảm của ngành báo chí cũng đồng nghĩa với việc ít cơ hội hơn cho các tác giả được trả nhuận bút từ việc viết báo. Nhiều ấn phẩm báo chí, từng đem lại nguồn thu cứng cho nhiều tác giả, giờ đã phải đóng cửa.

Theo bà Rasenberger, sự sụt giảm thu nhập của các tác giả phương Tây phần lớn là do hệ thống phân chia doanh số của nền tảng sách trực tuyến Amazon. Cụ thể, tập đoàn này sẽ tính phí hoa hồng và phí tiếp thị cho các nhà xuất bản lớn, mà theo Rasenberger, về cơ bản sẽ làm mọi cách để ngăn chặn sách của họ bị chôn vùi trên nền tảng.

Các nhà xuất bản nhỏ và độc lập, có ít nguồn lực và khả năng thương lượng hơn, đã bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. Các công ty xuất bản sách buộc phải đẩy những khoản lỗ này cho các nhà văn dưới hình thức cắt giảm tiền bản quyền và tiền tạm ứng, đồng thời các tác giả cũng mất thu nhập từ những cuốn sách được bán lại trên nền tảng trực tuyến.

Ở một khía cạnh nào đó, những thay đổi này phù hợp với sự chuyển dịch chung sang nền kinh tế gig (Gig economy), trong đó mọi người thường làm việc bán thời gian nhiều công việc để bù đắp cho việc thiếu thu nhập ổn định. Nhưng toàn bộ ngành công nghiệp viết lách luôn né tránh việc tiêu chuẩn hóa lương.

Nữ nhà văn Cheryl Strayed - tác giả cuốn "Hoang Dã - Hành Trình Tìm Lại Mình Trên Đường Mòn Pacific Crest", từng đưa ra một nhận định về nghề viết: “Không có công việc nào khác trên thế giới mà bạn dù có bằng thạc sĩ nhưng vẫn không rõ mình sẽ rỗng túi hoặc kiếm được 5 triệu USD."

Trong khi đó, nữ biên tập viên kỳ cựu Manjula Martin cho biết “những người có thể hành nghề viết lách là những người có nguồn thu nhập khác, điều này tạo ra rào cản gia nhập và hạn chế các loại câu chuyện tiếp cận với nhiều đối tượng."

"Xu hướng này làm sụt giảm giá trị của việc viết lách, trong đó nó thường được xem như một thú vui hơn là một thiên chức có giá trị", bà Martin nói.

Còn đại diện của The Authors Guild - Mary Rasenberger, cho rằng ai cũng nghĩ rằng họ có thể viết, bởi vì mọi người đều viết. Nhưng các nhà văn chuyên nghiệp là “những người đã sống với nghề và gây dựng nghệ thuật viết lách của họ trong nhiều năm.”

“Những gì mà một nhà văn chuyên nghiệp có thể truyền đạt bằng văn bản vượt trội hơn nhiều so với những gì phần còn lại của chúng ta có thể làm được. Là một xã hội, chúng ta cần điều đó, bởi vì đó là một cách để kết tinh các ý tưởng, giúp chúng ta nhìn nhận mọi thứ và thấu hiểu chính mình, để biết được rằng chúng ta hiện đang ở đâu và sẽ đi về đâu.”

Theo NY Times
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
(Ngày Nay) - Công ty công nghệ OpenAI của Mỹ vừa thông báo phát hiện thêm một vụ xâm nhập trái phép vào hệ thống của một cơ quan chính phủ tại Australia, đánh dấu lỗ hổng an ninh mạng nghiêm trọng thứ hai được xác nhận chỉ trong vòng vài tuần qua.
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
(Ngày Nay) - Trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long, tối 2/10 những làn điệu cải lương, chèo, dân ca cùng âm nhạc đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh nghệ thuật đa sắc màu. Qua chuỗi chương trình “Hòa nhạc Năm Châu”, nghệ thuật hiện diện gần gũi với cộng đồng, để người dân và du khách trực tiếp thưởng thức, giao lưu và cảm nhận những giá trị văn hóa của Việt Nam và thế giới.