Hàng ngàn lượt người tham gia lễ hội
Lễ Kỳ Yên tại miếu Bà Nguyên nhung Chúa Xứ từ xưa đến nay luôn là một sự kiện tâm linh quan trọng, gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của người dân địa phương. Trước đây, phần lễ chính thường chỉ diễn ra trong hai ngày 19 và 20 tháng Giêng âm lịch. Sau ngày thống nhất đất nước 30/04/1975, ông Võ Quan Huy (thường được bà con gọi thân mật là ông Út Huy) cùng với họ tộc và gia đình đã đứng ra chủ xướng, vận động và tổ chức lại lễ hội. Từ đó, mọi nghi thức, phần lễ cúng dần được nâng tầm long trọng hơn, chu đáo hơn về mọi mặt. Từ lúc chuẩn bị lễ cho đến cách thức thực hiện khiến không khí ngày càng trang nghiêm và vẫn gần gũi.
Khoảng từ năm 2010 trở đi, song song với những hoạt động từ thiện xã hội mà gia đình ông Út Huy vẫn duy trì đều đặn, ban tổ chức quyết định dời lịch sớm hơn một ngày. Như vậy, Lễ Kỳ Yên chính thức bắt đầu từ ngày 18 tháng Giêng và kéo dài thành 3 ngày trọn vẹn để bà con có thêm thời gian tham gia, vui chơi và dâng lễ đầy đủ hơn.
 |
Ông Võ Quan Huy (người dân thường gọi thân thương là Út Huy) dâng lễ lên Bà. |
Ngay từ sáng sớm ngày 18, không khí hội hè đã rộn ràng khắp nơi. Người dân trong xã, trong huyện, thậm chí từ các vùng lân cận cũng đổ về đông đúc để tham gia các trò chơi dân gian truyền thống. Những trò quen thuộc như thả vịt, bắt vịt trên ao, bịt mắt đập niêu, đẩy gậy, kéo co, nhảy bao bố, đua xe đạp chậm… đều được tổ chức ngay trong khuôn viên miếu và khu đất trống xung quanh. Tiếng cười nói, tiếng reo hò cổ vũ vang lên không ngớt, tạo nên một bầu không khí vui tươi và đoàn kết. Cứ mỗi trò chơi lại có hàng chục, hàng trăm người chen chúc tham gia, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi, ai nấy đều háo hức.
Khi chiều tà buông xuống, phần hội diễn văn nghệ quần chúng bắt đầu thu hút mọi sự chú ý. Đây là tiết mục được mong đợi nhất trong ngày đầu tiên. Ban tổ chức mời hẳn ban giám khảo chuyên nghiệp để chấm điểm, xếp hạng công tâm cho cả hai thể loại tân nhạc và cổ nhạc. Không chỉ có các nghệ sĩ, ca sĩ tại địa phương, mà nhiều người từ nơi khác như xã Đức Huệ, các xã lân cận cũng nhiệt tình đăng ký dự thi, mang đến những tiết mục đặc sắc, đầy cảm xúc. Khoảng 20 giờ tối ngày 18 tháng Giêng, sân khấu chính thức sáng đèn. Các phần trình diễn liên tục nối tiếp nhau tiếng đàn của dòng nhạc tân cổ và cải lương réo rắt vang lên. Tiếng hát, tiếng nhạc vang vọng đến quá nửa đêm mới chịu dứt khiến ai nấy đều say sưa, quên cả mệt mỏi.
 |
Hàng ngàn lượt người dân tham dự lễ xuyên suốt 3 ngày 2 đêm. |
Sang tối ngày 19 tháng Giêng, sau khi mọi tiết mục đã hoàn tất, ban tổ chức mới long trọng công bố kết quả, trao thưởng cho từng bộ môn và từng cá nhân xuất sắc. Những phần thưởng tuy không quá lớn về vật chất nhưng mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc và là sự ghi nhận cho công sức, tài năng của bà con.
Cũng ngay trong sáng ngày 19, từ tờ mờ sáng, ông Út Huy đã phân công người dọn dẹp sạch sẽ khu vực chính điện nơi đặt tượng Bà, hai bên tả hữu, cũng như các bàn thờ phụ phía trước thờ Thành hoàng, Thổ địa, Thần Nông, Thần Hổ. Mọi thứ phải được lau chùi gọn gàng, trang nghiêm. Sau đó là lễ khấn Bà, xin phép được giết heo để tổ hậu cần chuẩn bị nấu nướng cúng lễ. Buổi chiều thường có từ hai đến ba con heo quay nguyên con, được các mạnh thường quân của những người làm ăn phát đạt đến khấn vái xin Bà phù hộ. Sau đó, họ mang đến dâng cúng với lòng thành kính sâu sắc.
Song song với phần lễ chính, ban bóng rỗi (những người lo việc cúng rỗi - PV) cũng đã có mặt từ sáng để chuẩn bị lễ vật mời Bà. Đến chiều, nghi thức múa mâm vàng, dâng bông hoa được thực hiện trang trọng, kèm theo phần biểu diễn đội lân sư rồng rộn ràng, trống chầu vang dội suốt từ chiều đến tối. Khoảng 19 giờ, các đoàn nghệ sĩ chuyên nghiệp từ TP.HCM bắt đầu có mặt. Lúc này, người dân đổ về xem rất đông, ước chừng hàng ngàn người chen chúc ngồi kín cả khoảng sân trước sân khấu. Tiếng vỗ tay, tiếng reo hò vang dội, không khí náo nhiệt kéo dài đến tận khuya.
 |
Lãnh đạo địa phương, các cơ quan ban ngành tham dự Lễ Kỳ Yên xã Hiệp Hòa. |
Đức tin ở miếu Bà Nguyên nhung Chúa Xứ
Sáng sớm ngày 20 tháng Giêng là ngày cuối cùng của lễ hội. Đây là ngày diễn ra nghi thức cúng lễ long trọng nhất từ đoàn đại diện Ban trị sự Hội thánh Cao Đài cùng ban nhạc lễ, các em đồng nhi từ thánh thất xã Hiệp Hòa đến. Đoàn người mặc lễ phục trắng tinh tươm, nghi thức kéo dài rất lâu, trang nghiêm và đầy thành kính. Khách thập phương vẫn còn đến viếng lễ đến tận trưa. Quá xế chiều, khi mọi người đã về gần hết, các bộ phận mới bắt tay vào tổng kết và dọn dẹp. Tất cả bàn ghế, dụng cụ, lều trại được xếp gọn gàng, cất kỹ lưỡng vào nơi quy định, rồi mọi người mới lặng lẽ ra về, kết thúc một kỳ lễ Kỳ Yên trọn vẹn.
Nhiều năm về trước, có mấy năm liên tiếp, ban tổ chức còn tổ chức rước thần rất đặc biệt. Đại diện dùng xe ô tô đi đến các đình, miếu lân cận như đình Rạch Thiên, đình Rừng Muỗi, đình Mỹ Khánh, miếu ông Hòa Thuận 1… để thỉnh các vị thần về dự lễ Kỳ Yên, coi như những vị khách quý của Bà. Khi lễ hội kết thúc, các đại diện của đình lại long trọng đưa các vị trở về nơi cũ bằng đoàn xe và người đưa rước, thể hiện sự tôn kính và kết nối tín ngưỡng giữa các nơi.
 |
Ông Trương Minh Khánh, Bí thư Đảng ủy xã Hiệp Hòa phát biểu tại đêm diễn ra Lễ hội. |
Hiện nay, những khu vực trũng thấp, bàu đìa quanh miếu đã được san lấp, tạo nên mặt bằng rộng rãi, sạch đẹp hơn rất nhiều. Đặc biệt, từ vài năm gần đây, vào đêm 19 tháng Giêng, lễ hội còn có thêm màn bắn pháo hoa rực rỡ. Những chùm pháo hoa bung tỏa trên bầu trời đêm, sáng rực cả một vùng khiến mọi người tham gia ai nấy đều trầm trồ xem đến thỏa thích và lưu lại những khoảnh khắc khó quên.
Toàn bộ kinh phí tổ chức lễ hội, từ giải thưởng cho các cuộc thi văn nghệ, trò chơi, đến chi phí hậu cần, cúng lễ, pháo hoa… đều do gia đình ông Út Huy và họ tộc đứng ra tài trợ hoàn toàn. Đây là những khoản chi không nhỏ, đòi hỏi sự đóng góp lớn. Chỉ những mạnh thường quân có tấm lòng hướng thiện mới sẵn sàng bỏ tiền bạc, công sức để duy trì, gìn giữ đời sống tinh thần và bảo tồn tín ngưỡng dân gian cho bà con.
Với ông Út Huy, việc tài trợ và tổ chức Lễ hội Kỳ Yên miếu Bà Nguyên nhung Chúa Xứ không chỉ là trách nhiệm mà còn là một nghĩa cử đền đáp công ơn. Ông tin rằng chính nhờ sự phù hộ của Bà mà gia đình ông một năm mưa thuận gió hòa và làm ăn phát đạt. Vì vậy, ông luôn cầu mong việc kinh doanh suôn sẻ, giao thương thuận lợi, thu nhập ngày càng cao, lợi nhuận tăng trưởng để có điều kiện tiếp tục duy tu, sửa chữa, xây dựng miếu ngày càng khang trang, to lớn, hoành tráng hơn, xứng đáng là nơi nương tựa tâm linh của bao thế hệ người dân địa phương.
 |
Một trong các tiết mục ca múa nhạc tại đêm diễn ra Lễ hội. |
Trò chuyện với Ngày Nay, ông Út Huy chia sẻ, việc xây dựng các chương trình lễ hội mang tính truyền thống để bà con trong vùng tưởng nhớ công ơn của Bà Chúa Xứ. Trong quá trình tổ chức, thấy lễ hội có những điểm chưa được thì sẽ ghi lại và có ý kiến để ban tổ chức có thể hoàn thiện hơn ở các kỳ lễ hội sắp tới.
Ông Út nói vui, xung quanh miếu cũng có nhiều người dân mắc võng trong rừng cao su để cầu xin số chơi đề nhưng chắc chắn sẽ không bao giờ trúng. Bà Nguyên nhung Chúa Xứ không độ những người không làm mà muốn có ăn.
Ông Trương Minh Khánh, Bí thư Đảng ủy xã Hiệp Hòa.
Sẽ nghiên cứu đề xuất di tích, di sản
Ông Trương Minh Khánh, Bí thư Đảng ủy xã Hiệp Hòa cho biết, Lễ hội Kỳ Yên miếu thờ Bà Nguyên nhung Chúa Xứ có từ lâu đời. Gia đình ông Út Huy cứ đến ngày 19 tháng Giêng hàng năm tổ chức lễ để cầu cho mưa thuận gió hòa, người dân được mùa trúng giá, khởi đầu năm mới thuận buồm xuôi gió. Chương trình lễ, sự kiện tổ chức, gia đình ông Út Huy đều thông qua địa phương để được hỗ trợ xây dựng các kế hoạch để người dân đến thắp nén hương cầu Bà Chúa Xứ phù hộ cho một năm mới bình an.
Địa phương hỗ trợ xây dựng kế hoạch văn hóa, văn nghệ cho người dân đến miếu Bà thắp nhang. Hàng năm có rất đông người dân đến viếng, địa phương mong muốn người dân được phục vụ văn hóa về tinh thần để duy trì bản sắc dân gian, làng xã.
Ông Khánh khẳng định: “Đảng ủy, Ủy ban sẽ rà soát các tiêu chí để xây dựng và đề xuất UBND tỉnh công nhận lễ hội đây là di sản văn hóa hoặc di tích văn hóa cấp tỉnh, đúng theo quy định của pháp luật”.
