Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nêu rõ, sau hơn 10 năm thi hành Luật Hộ tịch năm 2014, công tác đăng ký và quản lý hộ tịch đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hệ thống pháp luật từng bước được hoàn thiện; Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử được xây dựng và vận hành trên phạm vi toàn quốc; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư ngày càng hiệu quả, góp phần quan trọng vào cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Trước yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đặc biệt là yêu cầu xây dựng Chính phủ số, xã hội số và phát triển dữ liệu số quốc gia, đòi hỏi công tác hộ tịch phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ. Thực tiễn vẫn còn những khó khăn trong việc bảo đảm mọi người dân đều được đăng ký hộ tịch đầy đủ, kịp thời; chất lượng dữ liệu giữa các địa phương chưa đồng đều; việc khai thác, chia sẻ dữ liệu còn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản trị hiện đại.
Trong bối cảnh đó, Quốc hội đã thông qua Luật Hộ tịch năm 2026 với nhiều quy định mang tính đổi mới, tạo nền tảng pháp lý hiện đại hóa toàn diện công tác đăng ký, quản lý hộ tịch. Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình hành động quốc gia của Việt Nam về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2026 - 2030, nhằm cụ thể hóa các mục tiêu phát triển hệ thống đăng ký và thống kê hộ tịch hiện đại, toàn diện, lấy người dân làm trung tâm, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nhấn mạnh Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn xây dựng chính sách sang giai đoạn tổ chức thực hiện. Triển khai thành công Luật Hộ tịch năm 2026 không chỉ là nhiệm vụ của ngành Tư pháp, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị. Đồng thời, việc triển khai hiệu quả Chương trình hành động quốc gia của Việt Nam về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2026 - 2030 sẽ góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của Luật, xây dựng hệ thống đăng ký và thống kê hộ tịch hiện đại, toàn diện, chính xác và bao trùm, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia trong giai đoạn mới.
Tại Hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp Nhâm Ngọc Hiển giới thiệu các nội dung chính của Chương trình hành động quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch (CRVS) và Luật Hộ tịch năm 2026. Chương trình hành động được xây dựng với mục tiêu tổng quát: “Xây dựng hệ thống đăng ký và thống kê hộ tịch quốc gia thống nhất, hiện đại, hiệu quả, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm quyền đăng ký hộ tịch của mọi cá nhân, cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác dữ liệu hộ tịch và thống kê hộ tịch tin cậy, phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước, hoạch định chính sách và phát triển kinh tế - xã hội.
Về những điểm mới của Chương trình, ông Nhâm Ngọc Hiển cho biết, Chương trình hành động quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2026 - 2030 thể hiện định hướng hiện đại hóa toàn diện, đồng bộ và chuyên sâu, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ giai đoạn xây dựng nền tảng (2017-2024) sang giai đoạn hoàn thiện, tích hợp và khai thác hiệu quả dữ liệu số phục vụ Chính phủ số và phát triển bền vững. Chương trình không chỉ tiếp nối mà còn nâng tầm về chất lượng, phạm vi và mức độ hoàn thiện hệ thống CRVS của Việt Nam, cụ thể: Hoàn thiện và nâng cấp cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thành Cơ sở dữ liệu quốc gia; hoàn thiện hệ thống dữ liệu đầu vào của ngành Y tế; tăng cường liên thông dữ liệu theo thời gian thực và phát triển dịch vụ công trực tuyến; nâng cao vai trò của truyền thông chiến lược.
Thảo luận tại Phiên tọa đàm với chủ đề "Chuyển đổi số, liên thông dữ liệu hộ tịch", các đại biểu đã tập trung trao đổi về các giải pháp hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về hộ tịch; đẩy mạnh số hóa, chuẩn hóa dữ liệu hộ tịch lịch sử; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu hộ tịch với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu liên quan; phát huy vai trò của số định danh cá nhân, dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số trong nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Các ý kiến trao đổi tại phiên tọa đàm nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Y tế, Toà án và các địa phương trong việc xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, đồng bộ; đồng thời đề cập các giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng VNeID và các nền tảng số để tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện các thủ tục đăng ký hộ tịch và các thủ tục hành chính liên quan khác.
Hội nghị cũng tập trung trao đổi về các điều kiện bảo đảm triển khai hiệu quả Luật Hộ tịch năm 2026 và Chương trình hành động quốc gia CRVS giai đoạn 2026 - 2030; nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành, nâng cao năng lực đội ngũ thực hiện công tác hộ tịch và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ đăng ký hộ tịch đối với mọi người dân.
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là công tác truyền thông, phổ biến pháp luật về hộ tịch. Các ý kiến cho rằng cần tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức truyền thông dễ tiếp cận thông tin hơn tới quần chúng; phát huy vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở, người có uy tín trong cộng đồng và các lực lượng làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm đưa các quy định mới của Luật Hộ tịch đến gần hơn với người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa và các nhóm yếu thế…
