Không giống như thuốc điều trị, thực phẩm chức năng hiện không bắt buộc phải chứng minh hiệu quả trước khi đưa ra thị trường. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy việc bổ sung đa vitamin và khoáng chất hàng ngày có thể góp phần làm chậm quá trình lão hóa sinh học ở người cao tuổi, dù mức độ còn khiêm tốn và cần được kiểm chứng thêm. Khái niệm “lão hóa sinh học” được hiểu là tình trạng thực tế của cơ thể, phản ánh qua những biến đổi ở cấp độ ADN tích lũy theo thời gian, khác với tuổi theo năm tháng. Trên thực tế, có người “già” nhanh hơn hoặc chậm hơn so với tuổi thật, tùy thuộc vào nhiều yếu tố như di truyền, môi trường và lối sống.
Nghiên cứu này nằm trong khuôn khổ thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn mang tên Cosmos, được triển khai tại Mỹ với sự tham gia của hơn 21.000 người và có sự tài trợ một phần từ tập đoàn Mars. Trong phân tích mới nhất, gần 1.000 tình nguyện viên, độ tuổi trung bình khoảng 70, được chia thành các nhóm sử dụng các chế độ bổ sung khác nhau, bao gồm chiết xuất cacao, giả dược và hỗn hợp vitamin – khoáng chất, tiêu biểu là sản phẩm Centrum Silver.
Các nhà khoa học tiến hành theo dõi trong vòng hai năm, định kỳ lấy mẫu máu để đo lường các chỉ số lão hóa sinh học, còn gọi là “đồng hồ biểu sinh”. Kết quả cho thấy nhóm sử dụng chiết xuất cacao không ghi nhận hiệu quả rõ rệt, trái với một số giả thiết trước đó về lợi ích đối với tim mạch. Trong khi đó, nhóm bổ sung vitamin và khoáng chất có sự cải thiện nhẹ ở một số chỉ số, tương đương với việc giảm khoảng 4 tháng tuổi sinh học sau hai năm.
Theo bà Sidong Li, trưởng nhóm nghiên cứu, dù tác động này là khá nhỏ, song nếu được nhân rộng trên quy mô lớn, nó vẫn có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận rằng vẫn chưa có đủ bằng chứng để khẳng định những thay đổi ở cấp độ sinh học này sẽ chuyển hóa thành việc kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh.
Trước những kết quả trên, nhiều chuyên gia vẫn giữ quan điểm thận trọng. Tiến sĩ Pilar Guallar Castillón, Giáo sư y học dự phòng và sức khỏe cộng đồng tại Đại học tự trị Madrid, cho rằng các dữ liệu trước đây từ cùng dự án chưa cho thấy thực phẩm chức năng có tác động rõ ràng đến tỷ lệ tử vong hay nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và ung thư. Bà nhấn mạnh rằng một chế độ ăn uống cân bằng, giàu rau xanh và trái cây, về cơ bản đã đủ đáp ứng nhu cầu vitamin và khoáng chất của cơ thể.
Theo các chuyên gia, trong khi thị trường thực phẩm chức năng tiếp tục phát triển mạnh mẽ, người tiêu dùng cần tiếp cận thông tin một cách thận trọng và dựa trên cơ sở khoa học. Nghiên cứu mới đã mở ra thêm hướng tiếp cận trong việc tìm hiểu quá trình lão hóa, song cũng cho thấy rõ một thực tế rằng việc cải thiện sức khỏe bền vững vẫn phụ thuộc chủ yếu vào chế độ dinh dưỡng hợp lý và lối sống lành mạnh, thay vì trông chờ vào các sản phẩm bổ sung.
