Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh (kèm Quyết định số: 3439/QĐ-BGDĐT tháng 12/2025), nhiều địa phương, nhất là những thành phố lớn, những tỉnh có truyền thống về giáo dục chất lượng cao đã ứng dụng AI ngày một rộng rãi hơn vào việc giảng dạy, học tập trong nhà trường. Thậm chí, có địa phương đã ứng dụng AI trong hoạt động giáo dục học sinh tiểu học.
Tuy nhiên bên cạnh những lợi ích thiết thực, không ít lo ngại cũng đang được đặt ra. Ở lứa tuổi học sinh, các em đến trường không chỉ để thu nhận kiến thức từ những bài giảng của thầy, cô giáo. Điều quan trọng hơn, thông qua những bài giảng, bài tập, các em được học cách đào sâu suy nghĩ, tìm kiếm các biện pháp giải quyết vấn đề. Qua đó, các em hiểu rõ hơn giá trị của học tập, giá trị của kiến thức, góp phần hình thành nên đạo đức, nhân cách của mỗi em. Các mô hình AI có thể làm đảo lộn điều đó.
Việc học sinh phổ thông sử dụng điện thoại thông minh hiện nay rất phổ biến. Khi có một chiếc điện thoại, các em có thể tạo cho mình một “trợ lý” AI (chatbot) hết sức dễ dàng. Các mô hình AI ngày càng nhiều hơn và phần lớn đều miễn phí. Điều tích cực là các em dễ dàng tiếp xúc nguồn tài nguyên tri thức vô tận. Nhưng bất cập cũng rất lớn, nhất là việc AI có thể “nghĩ hộ”, “làm hộ”. Học sinh chỉ cần “ra lệnh”, chỉ vài giây sau, AI có thể làm văn, giải toán… một cách dễ dàng. Điều này khiến các em mất đi phản xạ tư duy, khả năng sáng tạo và sự kiên trì trong giải quyết vấn đề.
Nếu sinh viên các trường đại học, cao đẳng đã ở độ tuổi chín chắn hơn, có thể chủ động khai thác giá trị của AI, thì với học sinh phổ thông, chính việc những mô hình AI “quá thông minh” khiến nhiều chuyên gia cũng như các bậc phụ huynh lo ngại. Nhiều chuyên gia cảnh báo, việc trợ lý AI thường luôn đồng tình với chủ nhân của nó sẽ ảnh hưởng đến khả năng tương tác xã hội của các em.
AI đem đến phương thức giáo dục mới. Nhưng rất cần lưu ý đến rủi ro với học sinh khi các em còn chưa biết phân biệt hết đúng-sai, tốt-xấu. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần sớm đánh giá kết quả thực hiện Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh, điều chỉnh những nội dung cần thiết để tiến tới ban hành bộ khung chính thức. Về phía các địa phương, trường học, từ “bộ khung” này, nhà trường cần cụ thể hóa các quy định, các nguyên tắc khi sử dụng AI cho học sinh.
